ଓଡ଼ିଶାର ଗଣପର୍ବ ରଜ ଆସିଲେ ଘରେ ଘରେ ଦୋଳି ଖେଳର ଉତ୍ସାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଦୋଳି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଦଉଡ଼ିର ଚାହିଦା ଏହି ସମୟରେ ବହୁଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଟରେ ତିଆରି ପାରମ୍ପରିକ ଦଉଡ଼ି ବଜାରରେ ବେଶ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଅନେକ କାରିଗରଙ୍କ ଜୀବିକାର ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ ଥିଲା।

କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଟ ଚାଷ ହ୍ରାସ ପାଇବା ଏବଂ କଞ୍ଚାମାଲର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ପାଟ ଦଉଡ଼ିର ଉତ୍ପାଦନ ଅନେକ କମିଯାଇଛି। ଏହାର ସ୍ଥାନ ଏବେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଓ ସିନ୍ଥେଟିକ୍ ସୂତାରେ ତିଆରି ଦଉଡ଼ି ନେଇଛି। ଫଳରେ ପାରମ୍ପରିକ ଦଉଡ଼ି ତିଆରି କାରିଗରମାନେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଦଉଡ଼ି ନିର୍ମାଣ ଦିଗକୁ ମୁହାଁଇଛନ୍ତି।

କଟକ ଜିଲ୍ଲା ସାଲେପୁର ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବାଲିସାମଳା ଗ୍ରାମରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଗ୍ରାମର ଅଧିକାଂଶ ପରିବାର ଦଉଡ଼ି ତିଆରି କାମ ସହ ଜଡ଼ିତ। ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ପାଟ ଦଉଡ଼ି ଓ ପାଟରେ ତିଆରି ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ କରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଟ ମିଳୁନଥିବାରୁ ପଲିଥିନ ବସ୍ତା ଓ ସିନ୍ଥେଟିକ୍ ସୂତା ବ୍ୟବହାର କରି ଦଉଡ଼ି ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି।

କାରିଗର ମାଧବୀଲତା ଜେନା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ପାଟ ଚାଷ କମିଯାଇଥିବାରୁ ସେମାନେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ସାମଗ୍ରୀରେ ଦଉଡ଼ି ତିଆରି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି କଳା ସେ ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଥିବା ବେଳେ ସରକାରୀ ସହାୟତାର ଅଭାବ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

କାରିଗରମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ବଜାରରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଦଉଡ଼ିରେ ତିଆରି ଦୋଳିର ଚାହିଦା ଅଧିକ ରହିଛି। ପାଟ ଚାଷ କମିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ପ୍ରୋତ୍ସାହନର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ପାରମ୍ପରିକ ଦଉଡ଼ି ଶିଳ୍ପ ଧୀରେଧୀରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହରାଉଛି।

କାରିଗର ନିରଞ୍ଜନ ଜେନାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ପୂର୍ବରୁ ପାଟ ଦଉଡ଼ି, ଗୋରୁ ବାନ୍ଧିବା ଦଉଡ଼ି ଏବଂ ଘରେ ସାମଗ୍ରୀ ଟାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଦଉଡ଼ିର ଭଲ ଚାହିଦା ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ଉତ୍ପାଦନ ବହୁତ କମିଯାଇଛି।

ରଜ ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ କାରିଗରମାନେ ସରକାରଙ୍କୁ ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ଶିଳ୍ପକୁ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବିତ କରିବା ପାଇଁ ବଜାର ସୁବିଧା, ଆର୍ଥିକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ ସହାୟତା ଯୋଗାଇଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି।

ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ପାଟ ଚାଷକୁ ପୁଣିଥରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଗଲେ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ଦଉଡ଼ି ଶିଳ୍ପକୁ ସରକାରୀ ସମର୍ଥନ ମିଳିଲେ ହଜାର ହଜାର କାରିଗରଙ୍କ ଜୀବିକା ସୁରକ୍ଷିତ ହେବା ସହ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିପାରିବ।