ଜେରୁଜେଲମ୍: ଇସ୍ରାଏଲରେ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ସରକାର ଗଠନକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ହଲଚଲ ଜାରି ରହିଛି। କୌଣସି ମେଣ୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ ବହୁମତ ହାସଲ କରିପାରିନଥିବାରୁ ନୂଆ ସରକାର ଗଠନ ଏକ ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ କାମଚଳା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏକ ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛନ୍ତି। ଜାୟୋନିଷ୍ଟ ଓ ହାରେଡି ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାଠି କରି ଜାତୀୟ ଏକତା ସରକାର ଗଠନ କରିବାକୁ ସେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ଏକତା ସରକାର ପ୍ରସ୍ତାବ

ନଭେମ୍ବର ୯ ତାରିଖରେ ଜାରି ଏକ ଭିଡିଓ ବାର୍ତ୍ତାରେ ନେତାନ୍ୟାହୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଜାୟୋନିଷ୍ଟ ଦଳ ଓ ହାରେଡି ଦଳ ଏକାଠି ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। କୌଣସି ଦଳକୁ ମେଣ୍ଟରୁ ବାଦ୍ ଦେବା ସପକ୍ଷରେ ସେ ନାହାନ୍ତି ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି।

ତାଙ୍କ ମତରେ, ଲିକୁଡ୍ ପାର୍ଟି ସଂସଦରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦଳ ହୋଇଥିବାରୁ ସରକାର ଗଠନର ନେତୃତ୍ୱ ଏହା ନେବା ଉଚିତ। ନିଜ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକତା ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ସେ ଆଗ୍ରହୀ ଥିବା କହିଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଯେକୌଣସି ଦଳ ସହ ତୁରନ୍ତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବୋଲି ଜଣାଇଛନ୍ତି।

ହାରେଡି ଓ ଜାୟୋନିଷ୍ଟ ଦଳ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ଇସ୍ରାଏଲର ରାଜନୀତିରେ ହାରେଡି ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଅତି-ରୁଢ଼ିବାଦୀ ଯିହୁଦୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରନ୍ତି। ଶାସ୍ ଓ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ତୋରା ଜୁଡାଇଜମ୍ (UTJ) ଏହି ଶ୍ରେଣୀର ପ୍ରମୁଖ ଦଳ। ଅନ୍ୟପଟେ ଜାୟୋନିଷ୍ଟ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଯିହୁଦୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବେ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ।

ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ମେଣ୍ଟ ସହଯୋଗୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରିବାର କଥା ରହିଛି। ଏଥିରେ ରିଲିଜିଅସ୍ ଜାୟୋନିଜ୍ମ, ଓତ୍ଜମା ୟେହୁଦିତ୍ ଓ ହାରେଡି ଦଳଗୁଡ଼ିକ ରହିଛନ୍ତି। ଏହି ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାଠି କରି ନିଜ ନେତୃତ୍ୱରେ ସରକାର ଗଠନ କରିବା ତାଙ୍କ ରଣନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ।

ଆଇଜେନକୋଟ୍ଙ୍କୁ ସରକାର ଗଠନ ଦାୟିତ୍ୱ

ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଇସ୍ରାଏଲର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇସାକ୍ ହର୍ଜୋଗ୍ ବିରୋଧୀ ନେତା ଗାଡି ଆଇଜେନକୋଟ୍ଙ୍କୁ ନୂଆ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ। ନଭେମ୍ବର ୮ରେ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ୨୮ ଦିନ ସମୟ ରହିଛି। ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଏହି ସମୟସୀମା ଆଉ ୧୪ ଦିନ ବଢ଼ାଯାଇପାରିବ।

ଆଇଜେନକୋଟ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ସମସ୍ତ ସଂସଦୀୟ ଦଳ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ। ଏକତା ତାଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଲୋଗାନ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ସରକାରରେ ଲିକୁଡ୍ର ନେତା ଓ ଅନ୍ୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସାମିଲ ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ସଂସଦରେ କାହା ପାଖରେ କେତେ ଆସନ?

ଇସ୍ରାଏଲର ୧୨୦ ଆସନ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂସଦ ‘ନେସେଟ୍’ରେ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ଅତିକମ୍ରେ ୬୧ଟି ଆସନର ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ। ଅକ୍ଟୋବର ୨୭ରେ ହୋଇଥିବା ନିର୍ବାଚନରେ ଲିକୁଡ୍ ୨୭ଟି ଆସନ ଜିତି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦଳ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ମେଣ୍ଟ ମୋଟ ୫୩ଟି ଆସନ ପାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ ଆଇଜେନକୋଟ୍ଙ୍କ ବିରୋଧୀ ମେଣ୍ଟ ପାଖରେ ୪୮ଟି ଆସନ ରହିଛି। ଆରବ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ମୋଟ ୧୯ଟି ଆସନ ଜିତିଛନ୍ତି।

ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ମେଣ୍ଟ ପାଖରେ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ୬୧ ଆସନ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଛୋଟ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସମର୍ଥନ ଓ ମେଣ୍ଟ ଆଲୋଚନା ଏବେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

ଆରବ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ଆପତ୍ତି

ନେତାନ୍ୟାହୁ ଆରବ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସମର୍ଥନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ସରକାର ଗଠନକୁ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ହମାସ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସହଯୋଗରେ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ଲଢ଼େଇ ଠିକ୍ ଭାବେ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ତେବେ ଏହା ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ମତ ଓ ଅଭିଯୋଗ; ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଆରବ ଦଳଙ୍କ ସ୍ଥିତିର ପ୍ରମାଣିତ ବର୍ଣ୍ଣନା ଭାବେ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଆଗକୁ କ’ଣ ହୋଇପାରେ?

ଏବେ ଆଇଜେନକୋଟ୍ଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି ୬୧ ଜଣ ସାଂସଦଙ୍କ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଡ଼ କରିବା। ଅନ୍ୟପଟେ ନେତାନ୍ୟାହୁ ନିଜ ନେତୃତ୍ୱରେ ବ୍ୟାପକ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ ପାଇଁ ଚାପ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି। ହାରେଡି ଦଳଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକା, ଆରବ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ସମର୍ଥନ ଓ ବିରୋଧୀ ମେଣ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମତଭେଦ ଆଗାମୀ ସରକାରର ରୂପରେଖ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ।

ଯଦି ଆଇଜେନକୋଟ୍ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସରକାର ଗଠନ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ଇସ୍ରାଏଲରେ ପୁଣି ନିର୍ବାଚନ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ତେଣୁ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ଏକତା ସରକାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ଆଇଜେନକୋଟ୍ଙ୍କ ସରକାର ଗଠନ ଉଦ୍ୟମ ଉପରେ ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ରହିଛି।