ଶାରଦୀୟ ନବରାତ୍ରି ଅବସରରେ ଯାଜପୁରର ଆରାଧ୍ୟ ଦେବୀ ମା’ ବିରଜାଙ୍କ ପୀଠରେ ଭକ୍ତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ପରିବେଶ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଆଜି, ଅକ୍ଟୋବର ୧୧ ତାରିଖରୁ ମା’ଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସିଂହଧ୍ୱଜ ରଥଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏହି ଅବସରରେ ମନ୍ଦିରରେ ପାରମ୍ପରିକ ପୂଜାବିଧି ସହ ବିଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ରୀତିନୀତି ପାଳନ କରାଯାଉଛି।

ନବରାତ୍ରିରେ ଗଡ଼ିବ ମା’ଙ୍କ ସିଂହଧ୍ୱଜ ରଥ

ମା’ ବିରଜାଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା ଯାଜପୁରର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା। ଏହି ରଥର ନାମ ସିଂହଧ୍ୱଜ। ପାରମ୍ପରିକ ପୂଜାବିଧି ପରେ ମା’ଙ୍କ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମାକୁ ରଥରେ ବିରାଜମାନ କରାଯାଏ। ଏହାପରେ ରଥ ପରିକ୍ରମା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।

ଏହି ଯାତ୍ରାର ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି, ନବରାତ୍ରିର ନଅ ଦିନ ଧରି ମା’ଙ୍କ ରଥ ପରିକ୍ରମା ପରମ୍ପରା ପାଳନ କରାଯାଏ। ମା’ଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଭକ୍ତମାନେ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସିଥାନ୍ତି। ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଘଣ୍ଟ, ଘଣ୍ଟା, ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଓ ଭକ୍ତିମୟ ପରିବେଶ ଉତ୍ସବର ଆକର୍ଷଣ ବଢ଼ାଇଥାଏ।

ଶକ୍ତିପୀଠ ଭାବେ ମା’ ବିରଜାଙ୍କ ମନ୍ଦିରର ମହତ୍ତ୍ୱ

ଯାଜପୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ ମା’ ବିରଜାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିପୀଠ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଏଠାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ମହିଷାସୁରମର୍ଦ୍ଦିନୀ ରୂପରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ମା’ଙ୍କ ବିଗ୍ରହର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରୂପ ଏହି ପୀଠକୁ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିପୀଠଠାରୁ ଭିନ୍ନ ପରିଚୟ ଦେଇଛି।

ମନ୍ଦିରରେ ଶାରଦୀୟ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ସମୟରେ ବିଶେଷ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା, ଯଜ୍ଞ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ପାଳନ କରାଯାଏ। ସିଂହଧ୍ୱଜ ରଥଯାତ୍ରା ଏହି ଉତ୍ସବର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ।

ଭକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହ

ନବରାତ୍ରି ଆରମ୍ଭ ସହ ମା’ଙ୍କ ପୀଠରେ ଭକ୍ତିମୟ ମାହୋଲ ରହିଛି। ରଥଯାତ୍ରା ଓ ବିଶେଷ ପୂଜାବିଧିକୁ ନେଇ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି ପର୍ବ ଯାଜପୁରର ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା, ଲୋକସଂସ୍କୃତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।

ମା’ ବିରଜାଙ୍କ ସିଂହଧ୍ୱଜ ରଥଯାତ୍ରା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଏହା ଯାଜପୁରର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପରମ୍ପରା ଓ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟର ମଧ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ।