ଭାରତର ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଇନ୍ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି (IIT) ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। IIT କାନପୁରର ପୂର୍ବତନ ଛାତ୍ର ତଥା Global IIT Alumni Support Groupର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଧୀରଜ ସିଂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂକଳିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୦୬ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ IITରେ ଅତି କମ୍ରେ ୧୭୧ ଜଣ ଛାତ୍ରଙ୍କ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ମୃତ୍ୟୁ ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି।

ଏହି ସଂକଳନ RTI ମାଧ୍ୟମରେ ମିଳିଥିବା ଉତ୍ତର ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶିତ ଖବର ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏହା କୌଣସି ଏକକ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସରକାରୀ ଡାଟାବେସ୍ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସେହି ସୀମାବଦ୍ଧତା ସହ ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ତଥାପି, ଏପରି ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟର ଏକୀକରଣ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ନଥିବା ବିଷୟଟି ନିଜେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିନ୍ତାର କାରଣ।

୨୦୦୬–୨୦୧୫ ତୁଳନାରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦଶନ୍ଧିରେ ବୃଦ୍ଧି

ସଂକଳିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୦୬ରୁ ୨୦୧୫ ମଧ୍ୟରେ IITଗୁଡ଼ିକରେ ୫୧ଟି ଛାତ୍ର ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଓ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ମୃତ୍ୟୁ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିଲା। ୨୦୧୬ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୧୨୦ରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍, ସଂକଳନରେ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ୱିତୀୟ ସମୟଖଣ୍ଡରେ ଦୁଇଗୁଣରୁ ଅଧିକ।

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୧ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ୭୪ଟି ମୃତ୍ୟୁ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂକଳନରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ତେବେ ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ଘଟଣାର ଗଣନା; ଏଗୁଡ଼ିକ ନିଜେ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରେ ନାହିଁ।

ପ୍ରାୟ ୮୨% ମୃତ୍ୟୁ କ୍ୟାମ୍ପସ୍ ଭିତରେ ହୋଇଥିବା ଦାବି

ଧୀରଜ ସିଂହଙ୍କ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁସାରେ, ସଂକଳନରେ ଥିବା ପ୍ରାୟ ୮୨% ଆତ୍ମହତ୍ୟା IIT କ୍ୟାମ୍ପସ୍ ଭିତରେ ଘଟିଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଏହି ତଥ୍ୟ କ୍ୟାମ୍ପସ୍ରେ ମାନସିକ ଚାପର ଲକ୍ଷଣ ଚିହ୍ନଟ, ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ତ୍ୱରିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛି।

ତେବେ କୌଣସି ମୃତ୍ୟୁ କ୍ୟାମ୍ପସ୍ରେ ଘଟିଥିବା ମାତ୍ରରୁ ତାହାର କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣାର ପରିସ୍ଥିତି ବୁଝିବା ପାଇଁ ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଘଟଣା ଆଧାରିତ ଅଧ୍ୟୟନ ଆବଶ୍ୟକ।

ପରୀକ୍ଷା ଓ ଫଳାଫଳ ପ୍ରକାଶ ସମୟ ଉପରେ ନଜର

ସଂକଳନର ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ପରୀକ୍ଷା ଓ ଫଳାଫଳ ପ୍ରକାଶ ହେଉଥିବା ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବା ଏବଂ ସେମିଷ୍ଟର୍ ଛୁଟି ସମୟରେ ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଧାରା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଧାରାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ମାସ ଅନୁସାରେ ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ଯାଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ।

ଯଦି ଏହି ଧାରା ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ, ତେବେ ପରୀକ୍ଷା ଚାପ ଅଧିକ ଥିବା ସମୟରେ କାଉନ୍ସେଲିଂ, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ସଙ୍କଟକାଳୀନ ସହାୟତାକୁ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ କରିବା ଉପରେ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ବିଚାର କରିପାରନ୍ତି।

କୋଭିଡ୍ ଲକ୍ଡାଉନ୍ ସମୟରେ, ବିଶେଷକରି ୨୦୨୦–୨୦୨୧ରେ, ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା କମିଥିବା କଥା ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ସମ୍ପର୍କରୁ ପରୀକ୍ଷା ବା ଫଳାଫଳ ହିଁ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ବୋଲି ନିଷ୍କର୍ଷ କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।

SC/ST ଛାତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ଉଠିଛି ପାର୍ଥକ୍ୟର ପ୍ରଶ୍ନ

ସଂକଳନରେ ଜାତିଗତ ଭିତ୍ତିରେ ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ଓ ହାରକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି। ଧୀରଜ ସିଂହଙ୍କ ବିଶ୍ଳେଷଣରେ SC ଓ ST ବର୍ଗର ଛାତ୍ରଙ୍କ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ହାର ସାଧାରଣ ବର୍ଗର ଛାତ୍ରଙ୍କ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇଗୁଣ ଥିବା ଅନୁମାନ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ଆକଳନର ମୂଳ ତଥ୍ୟ, ଛାତ୍ର ସଂଖ୍ୟା ଆଧାରିତ ହିସାବ ଓ ପଦ୍ଧତିକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ବିଶ୍ଳେଷଣରେ SC ଓ ST ବର୍ଗର କିଛି ଛାତ୍ର ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ କମ୍ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଦାବି ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଛି। କୋଭିଡ୍ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ SC ଛାତ୍ରଙ୍କ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ହାର ପୂର୍ବ ମହାମାରୀ ସମୟର ହାରଠାରୁ ୨.୬ ଗୁଣ ଏବଂ ST ଛାତ୍ରଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୪.୨ ଗୁଣ ହୋଇଥିବା ଆକଳନ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।

ଏହି ଆକଳନଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ଭାବେ ଜାତିକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରୁନାହିଁ। ତଥାପି, ଏପରି ପାର୍ଥକ୍ୟର ଦାବିକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଜାତି ଅନୁସାରେ ଛାତ୍ର ସଂଖ୍ୟା, ଅଧ୍ୟୟନର ସମୟସୀମା ଓ ହାର ଗଣନା ପଦ୍ଧତି ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ଦରକାର।

ପୁରୁଷ BTech ଛାତ୍ର ଓ ମହିଳା PhD ଗବେଷକଙ୍କ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁସାରେ, ପୁରୁଷ BTech ଛାତ୍ର ଓ ମହିଳା PhD ଗବେଷକଙ୍କୁ ମିଶାଇ ସଂକଳନରେ ଥିବା ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରାୟ ୬୦% ଘଟଣା ଏହି ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି।

କିନ୍ତୁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିପଦ ଅଧିକ ବୋଲି ନିଷ୍କର୍ଷ କରିବା ପାଇଁ ଲିଙ୍ଗ, ଡିଗ୍ରୀ ସ୍ତର ଓ ଛାତ୍ର ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ତୁଳନା ଆବଶ୍ୟକ। ସ୍ନାତକ ଓ ଗବେଷଣା ସ୍ତରର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ; ତେଣୁ ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ସେହି ଅନୁସାରେ ଗଢ଼ିବା ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ ଆବଶ୍ୟକ।

ସ୍ୱଚ୍ଛ ତଥ୍ୟ ଓ ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତା

ସଂକଳନରେ ଥିବା ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଘଟଣାର ପ୍ରାୟ ୭୦%ରେ ଫାଶୀ ଦେବା ପଦ୍ଧତି ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଏହି ତଥ୍ୟକୁ ଅତିରଞ୍ଜିତ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ସୁରକ୍ଷିତ ଛାତ୍ରାବାସ ପରିବେଶ, ବିପଦ ସଙ୍କେତ ଚିହ୍ନଟ ଓ ସମୟୋଚିତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣଭିତ୍ତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଉଚିତ।

ଏହି ତଥ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ ନାହିଁ। ତଥାପି, ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱଚ୍ଛ ଯାଞ୍ଚ, ଜବାବଦେହିତା ଏବଂ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ସଂସ୍ଥାଗତ ପଦକ୍ଷେପର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଏହା ସାମ୍ନାକୁ ଆଣୁଛି। ଏଥିରେ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ କାଉନ୍ସେଲିଂ, ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ ଓ ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ଶିକ୍ଷକ ଓ ୱାର୍ଡେନ୍ଙ୍କ ଭୂମିକା ଏବଂ ମାନସିକ ଚାପରେ ଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କେବଳ ଘଟଣା ପରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଗୁଆ ସହାୟତା, ସ୍ୱଚ୍ଛ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ନିରନ୍ତର ନିରୀକ୍ଷଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।