ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଆଜିକାଲି ଅନେକ ଲୋକ ନିଜ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିବା ପାଇଁ ନିୟମିତ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରାଉଛନ୍ତି। ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ କେତେବେଳେ କ୍ରିଏଟିନିନ୍‌ର ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଥିବା କିମ୍ବା eGFR କମ୍‌ ଥିବା ଜଣାପଡ଼େ। ଏଭଳି ରିପୋର୍ଟ ଦେଖି ଅନେକ ଲୋକ ନିଜ କିଡ୍‌ନୀ ଖରାପ ହୋଇଯାଇଥିବା ଭାବି ଭୟଭୀତ ହୋଇପଡ଼ନ୍ତି। ତେବେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାର ଏହି ରିପୋର୍ଟ କେତେ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଏହାକୁ ଆଧାର କରି କିଡ୍‌ନୀ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିହେବ କି?

କ୍ରିଏଟିନିନ୍‌ କ’ଣ ଏବଂ ଏହା କାହିଁକି ବଢ଼େ?

କ୍ରିଏଟିନିନ୍‌ ହେଉଛି ମାଂସପେଶୀର ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଏକ ବର୍ଜ୍ୟ ପଦାର୍ଥ। ସୁସ୍ଥ କିଡ୍‌ନୀ ରକ୍ତରୁ ଏହାକୁ ଛାଣି ପରିସ୍ରା ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀରରୁ ବାହାର କରିଦିଏ। ରକ୍ତରେ କ୍ରିଏଟିନିନ୍‌ର ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଲେ କିଡ୍‌ନୀର ଛାଣିବା କ୍ଷମତା କମିଥିବାର ସଙ୍କେତ ମିଳିପାରେ।

କିନ୍ତୁ କ୍ରିଏଟିନିନ୍‌ ବୃଦ୍ଧିର ଅର୍ଥ ସବୁବେଳେ କିଡ୍‌ନୀ ଫେଲ୍‌ ନୁହେଁ। ଶରୀରରେ ପାଣିର ଅଭାବ, ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ, ମାଂସପେଶୀରେ ଆଘାତ, ଅଧିକ ମାଂସ ଖାଇବା ଏବଂ କିଛି ଔଷଧ ମଧ୍ୟ କ୍ରିଏଟିନିନ୍‌ ସ୍ତରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ରିପୋର୍ଟ ଆଧାରରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ୍‌ ନୁହେଁ।

eGFR ରିପୋର୍ଟ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

କିଡ୍‌ନୀ କେତେ ଭଲ ଭାବରେ ରକ୍ତ ଛାଣୁଛି, ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ eGFR ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏହା କ୍ରିଏଟିନିନ୍‌ ସହ ବୟସ ଓ ଅନ୍ୟ କିଛି ତଥ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ହିସାବ କରାଯାଏ। eGFR କମିବା କିଡ୍‌ନୀର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ହ୍ରାସର ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ।

ତେବେ ଏହି ମୂଲ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ରୋଗୀଙ୍କ ବୟସ, ଶରୀରର ଗଠନ, ଅନ୍ୟ ରିପୋର୍ଟ ଓ ଚିକିତ୍ସା ଇତିହାସ ସହ ମିଶାଇ ଡାକ୍ତର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତି।

କେବଳ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ

କିଡ୍‌ନୀର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଜାଣିବା ପାଇଁ କେବଳ କ୍ରିଏଟିନିନ୍‌ ପରୀକ୍ଷା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବା ଠିକ୍‌ ନୁହେଁ। ପରିସ୍ରାରେ ଆଲ୍‌ବୁମିନ୍‌ ନାମକ ପ୍ରୋଟିନ୍‌ ଲିକ୍‌ ହେଉଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ Urine Albumin-to-Creatinine Ratio (UACR) ବା Urine ACR ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ।

ଏହି ପରୀକ୍ଷା କିଡ୍‌ନୀର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କ୍ଷତିର ସଙ୍କେତ ଦେଇପାରେ। ଏପରିକି କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ପରିସ୍ରା ପରୀକ୍ଷାରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକତା ଜଣାପଡ଼ିପାରେ।

କେଉଁମାନେ ନିୟମିତ କିଡ୍‌ନୀ ପରୀକ୍ଷା କରାଇବା ଉଚିତ୍‌?

• ମଧୁମେହ ବା ଡାଇବେଟିସ୍‌ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।

• ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।

• ପରିବାରରେ କିଡ୍‌ନୀ ରୋଗର ଇତିହାସ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।

• ହୃଦ୍‌ରୋଗ କିମ୍ବା ମୋଟାପଣ ସମସ୍ୟା ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।

• ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଔଷଧ, ବିଶେଷକରି ପେନ୍‌କିଲର୍‌ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।

ଏଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁସାରେ ନିୟମିତ କିଡ୍‌ନୀ ଯାଞ୍ଚ କରାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।