ଦେଶର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ବର୍ଷା ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୌସୁମୀ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇସାରିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଶାନୁରୂପ ବର୍ଷା ହୋଇନାହିଁ। ପାଣିପାଗ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶରେ ସ୍ୱାଭାବିକ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ୪୩ ପ୍ରତିଶତ କମ୍ ବର୍ଷା ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି। ଏହା ପଛରେ ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବକୁ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।

ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଅନୁଭୂତ ହେଉଛି। ଏହା ଫଳରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଥିବା ବେଳେ କୃଷି ଓ ଜଳ ସମ୍ପଦ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବା ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓସେନ୍ ଡାଇପୋଲ୍ (IOD) ସକ୍ରିୟ ହେଲେ ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ କିଛି ପରିମାଣରେ କମିପାରେ। ଆଇଓଡି ହେଉଛି ଭାରତ ମହାସାଗରର ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଅଂଶ ମଧ୍ୟରେ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠ ତାପମାତ୍ରାର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଏକ ଜଳବାୟୁ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ୨୦୨୩ ମସିହାରେ ଏହି ଆଇଓଡି ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ହ୍ରାସ କରିଥିଲା, ଫଳରେ ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ବର୍ଷା ହୋଇଥିଲା।

ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ଅନୁଯାୟୀ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜୁନ୍ରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମଧ୍ୟରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ସ୍ୱାଭାବିକଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ କମ୍ ହୋଇପାରେ। ତଥାପି ଆଗାମୀ ମାସରେ ମୌସୁମୀ ସାରା ଦେଶରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇ ବର୍ଷା ସଙ୍କଟ ପୂରଣ କରିପାରେ ବୋଲି ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇଛି।

ବର୍ଷା ସଙ୍କଟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମେଘାଳୟରେ ସର୍ବାଧିକ ୮୨ ପ୍ରତିଶତ ବର୍ଷା କମିଥିବା ବେଳେ ଗୁଜୁରାଟରେ ୭୯ ପ୍ରତିଶତ, ମଣିପୁରରେ ୭୧ ପ୍ରତିଶତ, ଛତିଶଗଡ଼ରେ ୬୮ ପ୍ରତିଶତ, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡରେ ୬୬ ପ୍ରତିଶତ ଓ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୫୯ ପ୍ରତିଶତ ବର୍ଷା ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଭାବିକ ତୁଳନାରେ ୫୨ ପ୍ରତିଶତ କମ୍ ବର୍ଷା ରେକର୍ଡ ହୋଇଛି। ସେହିପରି ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ ୫୬ ପ୍ରତିଶତ, ବିହାରରେ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ୪୧ ପ୍ରତିଶତ କମ୍ ବର୍ଷା ହୋଇଛି।

କୃଷି ପ୍ରଧାନ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଚାଷୀମାନେ ବର୍ଷାଜଳ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବାରୁ ବର୍ଷା ଘାଟତି ମରୁଡ଼ି ଆଶଙ୍କାକୁ ବଢ଼ାଇଛି। ବିଶେଷ କରି ମଧ୍ୟ ଭାରତରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷାରେ ୫୭ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପୂର୍ବ ଓ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ୪୪ ପ୍ରତିଶତ, ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ୨୭ ପ୍ରତିଶତ ବର୍ଷା କମିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ଆଗାମୀ କିଛି ସପ୍ତାହ ମୌସୁମୀର ଗତିବିଧି ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଜରୁରୀ, କାରଣ ଏହା କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ, ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।