ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା UPIରେ ଅକ୍ଟୋବର ୧୫ରୁ ନୂଆ Merchant Discount Rate (MDR) ନିୟମ ଲାଗୁ ହେବ। ତେବେ ଏହି ନୂଆ ଚାର୍ଜ ନେଇ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି—ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଏହି ଚାର୍ଜ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।

💳 ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ UPI ପେମେଣ୍ଟରେ ୦.୪% MDR

ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଚୟନିତ Person-to-Merchant (P2M) UPI ପେମେଣ୍ଟରେ ୦.୪% MDR ଲାଗିବ।

ଏହି ଟଙ୍କା ଗ୍ରାହକ ନୁହେଁ, ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ନିଜର acquiring bankକୁ ଦେବେ। ₹୭୫,୦୦୦ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ରେ MDR ସର୍ବାଧିକ ₹୩୦୦ ପ୍ରତି ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ରହିବ।

ଉଦାହରଣ:

👤 ଗ୍ରାହକଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା UPI ଫି ନିଆଯିବ ନାହିଁ

ଧରନ୍ତୁ ଆପଣ ଏକ ଦୋକାନରେ ₹୩,୦୦୦ର ସାମଗ୍ରୀ କିଣି UPIରେ ପେମେଣ୍ଟ କଲେ। ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟଙ୍କ ପାଇଁ MDR ₹୧୨ ହେବ, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରୁ ₹୩,୦୧୨ କଟିବ ନାହିଁ।

ନୂଆ framework ଅନୁସାରେ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ MDRକୁ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଅଲଗା UPI fee ଭାବେ ଲଗାଇପାରିବେ ନାହିଁ। UPI app providerମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜସ୍ୱ platform fee ଲଗାଇପାରିବେ ନାହିଁ।

🆓 ₹୨,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପେମେଣ୍ଟ ରହିବ ମାଗଣା

ସାଧାରଣ ₹୨,୦୦୦ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ କମ୍ P2M UPI ପେମେଣ୍ଟରେ MDR ରହିବ ନାହିଁ। ସରକାରୀ FAQ ଆଧାରିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, P2M UPI ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌ର ୯୫%ରୁ ଅଧିକ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ପଡ଼େ।

ସେହିପରି, Person-to-Person (P2P) ଟଙ୍କା ପଠାଇବାରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି MDR ରହିବ ନାହିଁ। ଅର୍ଥାତ୍ ବନ୍ଧୁ, ପରିବାର କିମ୍ବା ନିଜର ଅନ୍ୟ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ UPI ମାଧ୍ୟମରେ ଟଙ୍କା ପଠାଇଲେ ଏହି ନୂଆ ଚାର୍ଜ ଲାଗିବ ନାହିଁ।

🏪 ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ନିୟମ

ଯୋଗ୍ୟ ଛୋଟ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାସିକ inward-payment threshold ମଧ୍ୟରେ ରହିଲେ zero MDR ସୁବିଧା ପାଇବେ। ଗୋଟିଏ ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପେମେଣ୍ଟ ମିଳିଲା ବୋଲି ମାତ୍ର ସେମାନେ ସ୍ୱତଃ MDR ଶ୍ରେଣୀକୁ ଯିବେ ନାହିଁ।

ନୂଆ framework ପାଇଁ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ନିଜର ପୁରୁଣା QR code ବଦଳାଇବା କିମ୍ବା ପୁଣି ରେଜିଷ୍ଟର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

🚆 କିଛି ସେକ୍ଟରରେ ମାତ୍ର ₹୫ MDR

ସବୁ ପ୍ରକାରର merchant paymentରେ ୦.୪% ହାର ଲାଗିବ ନାହିଁ।

Railways, telecom, insurance, fuel ଭଳି କିଛି ଶ୍ରେଣୀରେ ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ flat ₹୫ MDR ରହିବ। Electricity, water ଓ piped natural gas ଭଳି କିଛି utility paymentରେ ମଧ୍ୟ ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ₹୫ flat MDR ଲାଗିବ।

ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ₹୫୦,୦୦୦ର ଯୋଗ୍ୟ insurance paymentରେ ୦.୪% ଅନୁସାରେ ₹୨୦୦ ନୁହେଁ, ₹୫ MDR ହେବ।

📈 Mutual Fund ଓ Stock Market ପେମେଣ୍ଟରେ ଅଲଗା ହାର

Capital-market ସମ୍ପର୍କିତ କିଛି payment—ଯଥା mutual funds, securities, stockbrokers, dealers ଓ investment platforms—ପାଇଁ ୦.୦୨% MDR, ସର୍ବାଧିକ ₹୩୦୦ cap ସହିତ, ରହିବ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଦିଆଯାଇଛି।

💳 Credit Card on UPI ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ନୁହେଁ

ନୂଆ ୦.୪% MDR framework ମୁଖ୍ୟତଃ direct account-to-merchant UPI payment ପାଇଁ।

UPI ସହ ଲିଙ୍କ୍ ହୋଇଥିବା RuPay credit card କିମ୍ବା pre-sanctioned credit line ଭଳି credit-linked payment ଅଲଗା credit-product rules ଅଧୀନରେ ରହିବ। ତେଣୁ ଏହାକୁ UPI app ମାଧ୍ୟମରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ payment ଉପରେ ୦.୪% ଚାର୍ଜ ଭାବେ ବୁଝିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।

🏷️ ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଦାମ ବଢ଼ାଇପାରିବେ କି?

ଏଠାରେ ଦୁଇଟି କଥାକୁ ଅଲଗା କରି ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ “UPI fee” ନାମରେ MDR ସିଧାସଳଖ ଆଦାୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ବ୍ୟବସାୟର ସାଧାରଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଦଳିଲେ ଏକ ବ୍ୟବସାୟୀ ନିଜର ସାମଗ୍ରୀ କିମ୍ବା ସେବାର ସାଧାରଣ ମୂଲ୍ୟ ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି।

ଅର୍ଥାତ୍ ₹୩,୦୦୦ର ଏକ ସାମଗ୍ରୀ ପାଇଁ ଅଲଗା ₹୧୨ “UPI charge” ନେବା ଓ ସାଧାରଣ ବ୍ୟବସାୟିକ ମୂଲ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଏକା କଥା ନୁହେଁ।

କୌଣସି ବ୍ୟବସାୟୀ MDR ନିଜେ ବହନ କରିପାରନ୍ତି, margin କମାଇପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ନିଜର ସାଧାରଣ pricing strategy ବଦଳାଇପାରନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟବସାୟ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।

🇮🇳 ସରକାର କାହିଁକି MDR ଆଣୁଛି?

ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ UPIର ପରିଚାଳନା, server bandwidth, fraud prevention ଓ bank technology support ପାଇଁ ଶିଳ୍ପକୁ ବର୍ଷକୁ ପ୍ରାୟ ₹୨୦,୦୦୦ କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି।

ସରକାରୀ FAQ ଅନୁସାରେ, ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ UPI ମାଧ୍ୟମରେ ୨,୪୫୧ କୋଟି ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍‌, ମୋଟ ₹୨୯.୯ ଲକ୍ଷ କୋଟି ମୂଲ୍ୟର ଲେନଦେନ ହୋଇଥିଲା।

ସରକାର କହିଛି, MDRରୁ ମିଳୁଥିବା ରାଜସ୍ୱ UPI ecosystem ମଧ୍ୟରେ ରହି infrastructure resilience, innovation, cybersecurity ଓ customer service ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ। ଛୋଟ ସହର ଓ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର digital-payment infrastructure ପାଇଁ ଏକ dedicated fund ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଛି।

🔎 ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କ’ଣ ବଦଳିବ?

ସାଧାରଣ UPI ୟୁଜରଙ୍କ ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଭାବ ସୀମିତ:

• ₹୨,୦୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାଧାରଣ P2M payment — ମାଗଣା।
• P2P money transfer — ମାଗଣା।
• ₹୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଚୟନିତ merchant payment — MDR ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଦେବେ।
• ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଅଲଗା UPI fee ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।
• ସାଧାରଣ P2M paymentରେ ୦.୪% MDRର maximum cap — ₹୩୦୦।

ଏହି ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ରୁ ଲାଗୁ ହେବ। ଅର୍ଥାତ୍ payment ସମୟରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ UPI ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ମାଗଣା ରହିବ, କିନ୍ତୁ କିଛି ବଡ଼ merchant transactionର processing cost ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ପକ୍ଷକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହେବ।