ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ଭାରତର ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଘନ ସଂଶୋଧନ ବା Special Intensive Revision (SIR)କୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ବିବାଦ ଏବେ ଦେଶର ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହୋଇଛି। ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାମ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବା, ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ଅଧିକାର, ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରତିବାଦକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ପୁଲିସର ପଦକ୍ଷେପକୁ ନେଇ ବିଦେଶୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବିଭିନ୍ନ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଦି ଫେଡେରାଲ୍ର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ, BBC, ଡଏଚେ ଭେଲେ (DW), ଅଲ୍ ଜଜିରା, NHK World ଓ ଦି ଜାପାନ ଟାଇମ୍ସ ଭଳି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ SIR ବିବାଦ ଏବଂ ଏହାକୁ ନେଇ ଦିଲ୍ଲୀରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିବାଦ ଉପରେ ରିପୋର୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଭୋଟରଙ୍କ ଅଧିକାର ଓ ପ୍ରତିବାଦ କରିବାର ସ୍ୱାଧୀନତା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଯାଇଛି।
SIR ହେଉଛି ଭାରତର ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଉଥିବା ଭୋଟର ତାଲିକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଘନ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରି ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ରଖିବା ସହ ମୃତ, ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କିମ୍ବା ଅଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସଂଶୋଧନ କରିବା।
କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଆବଶ୍ୟକ ଦଲିଲପତ୍ର, ପୁରୁଣା ରେକର୍ଡ ସହ ତଥ୍ୟ ମେଳ କରିବା ଏବଂ ନାମ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ନେଇ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ବିରୋଧୀ ଦଳ ଓ କିଛି ସାମାଜିକ ସଂଗଠନଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କିଛି ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ବାଦ୍ ପଡ଼ିପାରେ।
ଅନ୍ୟପଟେ, ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ କହିଛି ଯେ ଭୋଟର ତାଲିକା ସଠିକ୍ ରଖିବା ଏହି ଅଭ୍ୟାସର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଆୟୋଗ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ SIR ସମ୍ପର୍କିତ ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନିଆଯାଇଛି। ତେଣୁ ଏହି ବିବାଦରେ ଅଭିଯୋଗ ଓ ଆଧିକାରିକ ପକ୍ଷକୁ ଅଲଗା ଭାବେ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଦି ଫେଡେରାଲ୍ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଭିନ୍ନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ SIR ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଛନ୍ତି।
ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ:ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ବଡ଼ ପରିମାଣର ସଂଶୋଧନ, ଭୋଟରଙ୍କଠାରୁ ଦଲିଲପତ୍ର ମାଗିବା ଏବଂ ଏହାକୁ ନେଇ ଉଠିଥିବା ରାଜନୈତିକ ଅସନ୍ତୋଷ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି।
BBC ଓ ଡଏଚେ ଭେଲେ:ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାମ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବାର ପରିମାଣ, ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ଉଠିଥିବା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ରିପୋର୍ଟ କରିଛନ୍ତି।
ଅଲ୍ ଜଜିରା:ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ଯୋଗୁଁ ଯୋଗ୍ୟ ନାଗରିକଙ୍କ ଭୋଟ ଅଧିକାର ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଭାବେ ଦୁର୍ବଳ କିମ୍ବା ଅବହେଳିତ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଛି।
NHK World ଓ ଦି ଜାପାନ ଟାଇମ୍ସ:ନିର୍ବାଚନୀ ତାଲିକାକୁ ସଠିକ୍ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ଯୁକ୍ତି ଓ ଏହାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଆପତ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ସମସ୍ତ ରିପୋର୍ଟର ମୂଳ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି—ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ କରିବା ସମୟରେ ଯୋଗ୍ୟ ନାଗରିକଙ୍କ ନାମ ଓ ଭୋଟ ଦେବାର ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷିତ ରହୁଛି କି ନାହିଁ। ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବିବରଣୀ ଦି ଫେଡେରାଲ୍ର ମିଡିଆ ସମୀକ୍ଷା ଆଧାରିତ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିଦେଶୀ ରିପୋର୍ଟର ମୂଳ ଲେଖାକୁ ଅଲଗା ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ୍।
SIR ବିବାଦକୁ ନେଇ ଦିଲ୍ଲୀରେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିବାଦ ହୋଇଛି। ପ୍ରତିବାଦକାରୀମାନେ ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଦାବି କରିବା ସହ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବି କରିଥିଲେ।
ଅକ୍ଟୋବର ୧୦, ୨୦୨୬ରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଏକ ପ୍ରତିବାଦକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ପୁଲିସ ବ୍ୟାପକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିବା ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରତିବାଦକାରୀଙ୍କୁ ଅଟକ ରଖିଥିବା ନେଇ ରଏଟର୍ସ ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲା। ପରେ ଅକ୍ଟୋବର ୧୨ରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିବାଦକାରୀମାନେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଆଡ଼କୁ ମାର୍ଚ୍ଚ କରିଥିବା ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ଏହି ପ୍ରତିବାଦଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପୁଲିସ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଗିରଫ ବା ଅଟକ ପଦକ୍ଷେପ, ଯାତାୟାତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାବେଶର ଅଧିକାର ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ତେବେ ପ୍ରତିବାଦକାରୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଓ ପୁଲିସର ଆଧିକାରିକ କାରଣକୁ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
SIRକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ବାଚନୀ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି, ତାଲିକାରୁ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କିଛି ସମାଜିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଉପରେ ଅଧିକ ପଡ଼ିପାରେ।
ଏହାର ଜବାବରେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ କହିଛି ଯେ SIR ସମ୍ପର୍କିତ ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଆୟୋଗର ସମ୍ମତିରେ ନିଆଯାଇଛି। ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ତଥ୍ୟଗତ ଅସଙ୍ଗତି ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସହଜ କରିବା ଏବଂ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଥିବା ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କୁ ପୁନଃ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି।
ଅକ୍ଟୋବର ୨, ୨୦୨୬ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ପରେ ନାମ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଥିବା ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟର ଓ ପ୍ରଥମ ଥର ଭୋଟ ଦେବାକୁ ଥିବା ନାଗରିକଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ତାଲିକାରେ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଏକ ବିଶେଷ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲା।
ଭାରତ ଭଳି ବିଶାଳ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସଠିକତା ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର। ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ଅଯୋଗ୍ୟ ନାମ ରହିବାକୁ ରୋକିବା ଯେତିକି ଆବଶ୍ୟକ, ସେତିକି ଜରୁରୀ ହେଉଛି ଯୋଗ୍ୟ ନାଗରିକଙ୍କ ନାମ ଭୁଲ୍ରେ ବାଦ୍ ନ ପଡ଼ିବା।
ଏହି କାରଣରୁ SIR ବିବାଦ କେବଳ ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନେଇ ନୁହେଁ। ଏହା ଭୋଟରଙ୍କ ଅଧିକାର, ନିର୍ବାଚନୀ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ନାଗରିକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମର ରିପୋର୍ଟିଂ ଏହି ବିବାଦକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଆଲୋଚନାକୁ ଆଣିଛି। କିନ୍ତୁ ରିପୋର୍ଟରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଧରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆଧିକାରିକ ତଥ୍ୟ, ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ଯାଞ୍ଚକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଉପସଂହାର:SIRକୁ ନେଇ ଭାରତରେ ଚାଲିଥିବା ବିବାଦ ଏବେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମର ନଜରରେ ରହିଛି। ଭୋଟର ତାଲିକାର ସଠିକତା ଓ ନାଗରିକଙ୍କ ଭୋଟ ଅଧିକାର ସୁରକ୍ଷା ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗର ପଦକ୍ଷେପ, ତାଲିକା ସଂଶୋଧନର ଫଳାଫଳ ଓ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏହି ବିବାଦର ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବ।
ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି: ବାଘଛାଲ ଚୋରା କାରବାରର ପର୍ଦ୍ଦାଫାସ୍ କରି...
କଟକ ଜଗତପୁରରୁ ୧୧ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ବ୍ରାଉନ୍ ସୁଗାର ଜବତ, ଜଣେ...
ଆମେରିକାରେ ଗୁଳିକାଣ୍ଡ, ୨ ଶିଶୁଙ୍କ ସମେତ ୯ ମୃତ ଏରି:...
ମସଜିଦର ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକରରେ ଆସିବ ଭୂମିକମ୍ପ ସତର୍କବାଣୀ! ନ...
ଅକ୍ଟୋବର ୧୨ରୁ ୧୯ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସପ୍ତାହରେ ଗ୍ରହନ...
୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତର ଇସ୍ପାତ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ୩ ଗୁଣ ନିକଟ...
ହୁତି ମିସାଇଲ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ଥରହର ସାଉଦି ଆରବ! କ୍ରାଉନ୍ ପ୍ରି...
ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ପାଇବେ ରବର୍ଟ ହଲ୍ ଓ ମାଇକେ...
