ମସଜିଦର ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକରରେ ଆସିବ ଭୂମିକମ୍ପ ସତର୍କବାଣୀ!

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ଜାକର୍ତ୍ତା: ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ସତର୍କ କରିବା ପାଇଁ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ଏକ ଅଭିନବ ପରୀକ୍ଷା ଚାଲିଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ମସଜିଦରେ ନମାଜ ପାଇଁ ଆଜାନ ଦେବାରେ ବ୍ୟବହୃତ ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକରକୁ ଭୂମିକମ୍ପ ସତର୍କତା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଂଶ କରିବାକୁ ଯୋଜନା ରହିଛି।

ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ଲକ୍ଷାଧିକ ମସଜିଦ ରହିଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକର ନିୟମିତ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ତେଣୁ ଏହି ପୂର୍ବରୁ ଉପଲବ୍ଧ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବିପଦ ସମୟରେ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ଶୀଘ୍ର ସତର୍କ ସୂଚନା ପହଞ୍ଚାଇବା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଗବେଷକମାନେ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି।

ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୋବାଇଲ୍ ନେଟୱର୍କ କିମ୍ବା ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ବିକଳ୍ପ ସତର୍କତା ମାଧ୍ୟମ ହୋଇପାରେ। ଭୂମିକମ୍ପ ସମୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଏଭଳି ବ୍ୟବହାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଜାପାନୀ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ, ୨୦୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରୀକ୍ଷା

ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଧାରଣା ଜାପାନର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ବିଜ୍ଞାନୀ ଡକ୍ଟର ଇନୋଉ ହିରୋଶିଙ୍କର। ସେ ଜାପାନର କ୍ୟୋଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରତିରୋଧ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ସହ ଜଡ଼ିତ। ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ଭୂମିକମ୍ପ ଯୋଗୁଁ ହେଉଥିବା ଜୀବନହାନି କମାଇବା ପାଇଁ ସେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରିଆସୁଛନ୍ତି।

୨୦୦୯ ମସିହାରେ ପଶ୍ଚିମ ସୁମାତ୍ରାରେ ହୋଇଥିବା ଭୟାବହ ଭୂମିକମ୍ପରେ ଏକ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ଯାଇଥିଲା। ଏଭଳି ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ଯଦି ଲୋକମାନେ କିଛି ସେକେଣ୍ଡ୍ ପୂର୍ବରୁ ସତର୍କ ସୂଚନା ପାଆନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିପାରେ ବୋଲି ଗବେଷକଙ୍କ ମତ।

ଏହି ପାଞ୍ଚବର୍ଷିଆ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପ ୨୦୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ସରକାର ଓ ଜାପାନର ଗବେଷକମାନେ ମିଶି ଏହାର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ସତର୍କ ସୂଚନା ପହଞ୍ଚାଇବାର ଗତି ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସମୟରେ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଛନ୍ତି।

ଭୂମିକମ୍ପ ଚିହ୍ନଟ ହେଲେ କିପରି ମିଳିବ ସତର୍କ ସୂଚନା?

ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଭୂମିକମ୍ପ ଚିହ୍ନଟ କରୁଥିବା ସେନ୍ସର ନେଟୱର୍କ ସହ ମସଜିଦର ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକରକୁ ସଂଯୋଗ କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଭୂମିକମ୍ପର ସଙ୍କେତ ମିଳିଲେ, ସେହି ସୂଚନାକୁ ସଂଯୁକ୍ତ ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକର ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ହେଉଛି ଏହାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।

ପ୍ରକଳ୍ପ ଅନ୍ତର୍ଗତ କିଛି ମସଜିଦକୁ ପୂର୍ବରୁ ଭୂମିକମ୍ପ ଚିହ୍ନଟ ସେନ୍ସର ନେଟୱର୍କ ସହ ସଂଯୋଗ କରାଯାଇଛି। ତେବେ ଏହା ଏବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି। ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ନିୟମିତ ସତର୍କବାଣୀ ଦିଆଯାଉନାହିଁ।

ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ଜାତୀୟ ଗବେଷଣା ଓ ନବସୃଜନ ସଂସ୍ଥା ସହ ଜଡ଼ିତ ଗବେଷକ ଆଣ୍ଡି ଏକା ସାକ୍ୟାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଭୂମିକମ୍ପର ତରଙ୍ଗ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗତି କରେ। ତେଣୁ ଭୂମିକମ୍ପର କେନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୫୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଏକ ଗାଁକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେବା ପାଇଁ ମାତ୍ର ୫ରୁ ୧୦ ସେକେଣ୍ଡ୍ ମିଳିପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ସତର୍କତା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଗତି ଓ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

ମୋବାଇଲ୍ ନେଟୱର୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରତା କମାଇବା ଲକ୍ଷ୍ୟ

ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନେକ ଦେଶରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସତର୍କତା ପାଇଁ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍, ମେସେଜ୍ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ଆଲର୍ଟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଭୂମିକମ୍ପରେ ମୋବାଇଲ୍ ଟାୱାର, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ କିମ୍ବା ଯୋଗାଯୋଗ ନେଟୱର୍କ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ ସୂଚନା ପହଞ୍ଚିବାରେ ବିଳମ୍ବ ହୋଇପାରେ।

ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ମସଜିଦ ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକର ନେଟୱର୍କକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଯୋଜନା ହୋଇଛି। ଏହି ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକରଗୁଡ଼ିକ ନିୟମିତ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବାରୁ ସେଗୁଡ଼ିକର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦାୟ କରିଥାନ୍ତି।

ପ୍ରକଳ୍ପର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକର, ରେଡିଓ ଏବଂ ଟେଲିଭିଜନ୍ ପ୍ରସାରଣକୁ ମଧ୍ୟ ସତର୍କତା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସାମିଲ କରିବା ଉପରେ ବିଚାର କରାଯାଉଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ମାଧ୍ୟମ ବିଫଳ ହେଲେ ଅନ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସୂଚନା ପହଞ୍ଚାଇବା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରେ।

ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଓ ଜାପାନ କାହିଁକି ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି?

ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ଓ ଜାପାନ ଉଭୟ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରର ‘ରିଙ୍ଗ୍ ଅଫ୍ ଫାୟାର୍’ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ଲେଟ୍ଗୁଡ଼ିକର ଗତିବିଧି ଯୋଗୁଁ ଭୂମିକମ୍ପ ଓ ଆଗ୍ନେୟଗିରି ସମ୍ପର୍କିତ ବିପଦ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ।

ଜାପାନରେ ଭୂମିକମ୍ପ ପୂର୍ବ ସତର୍କତା ପ୍ରଣାଳୀ ରହିଛି। ସେହି ଅନୁଭବକୁ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର ଭୌଗୋଳିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏହି ମିଳିତ ଗବେଷଣାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ଏହା ସହିତ ଭୂମିକମ୍ପ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେବେ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଗବେଷଣା ଚାଲିଛି। ଜାପାନରେ ସାଧାରଣତଃ ଭୂମିକମ୍ପ ସମୟରେ ତଳକୁ ନଇଁ ମଜବୁତ ଆସବାବପତ୍ର ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଭଳି ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୁର୍ବଳ ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀର ଘର ଥିବାରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।

ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଦେଶରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଲାଗୁ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସ୍ଥାନୀୟ ଘରବାଡ଼ି, ନିର୍ମାଣ ଶୈଳୀ ଓ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆଧାର କରି ସୁରକ୍ଷା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଗବେଷକମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

କେବଳ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ମସଜିଦର ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକରକୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସତର୍କତା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।

ଉଜବେକିସ୍ତାନରେ ୨୭୨ଟି ମସଜିଦରେ ସତର୍କତା ଉପକରଣ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଘୋଷଣା ହୋଇଛି। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ବନ୍ୟା, କାଦୁଅ ପ୍ରବାହ, ଭୂସ୍ଖଳନ ଓ ତୁଷାର ଧସିବା ଭଳି ବିପଦ ସମୟରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସତର୍କ କରିବା।

ସେହିପରି, ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସର ବାରାକା ଆଣବିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଆପତ୍କାଳୀନ ସ୍ଥିତିରେ ମସଜିଦ ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକରକୁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ସତର୍କତା ନେଟୱର୍କର ଅଂଶ କରିବା ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।

ଏହି ଉଦାହରଣଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଉଛି ଯେ ପୂର୍ବରୁ ଉପଲବ୍ଧ ସ୍ଥାନୀୟ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନାକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି।

ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରୁ କ’ଣ ଆଶା କରାଯାଉଛି?

ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସଫଳ ହେଲେ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଭୂମିକମ୍ପ ସମ୍ପର୍କରେ ଶୀଘ୍ର ସୂଚନା ଦେବାରେ ସହାୟତା ମିଳିପାରେ। ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ନଥିବା କିମ୍ବା ନେଟୱର୍କ ଦୁର୍ବଳ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକର ମାଧ୍ୟମରେ ସତର୍କ ହୋଇପାରିବେ।

ତେବେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସଫଳତା ନିର୍ଭର କରିବ ସେନ୍ସରର ସଠିକତା, ସତର୍କ ସୂଚନା ପହଞ୍ଚିବାର ଗତି, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ ଓ ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକରର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଉପରେ। ଭୂମିକମ୍ପର ପ୍ରକୃତି ଏପରି ଯେ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ସତର୍କତା ଦେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ସତର୍କତା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉନାହିଁ। ୨୦୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବାକୁ ଥିବା ପରୀକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣାର ଫଳାଫଳ ଆଧାରରେ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ରୂପ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ହେବ।