ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଆର୍ଥିକ ଚାପ ମଧ୍ୟରେ ସାଉଦି ଆରବ ନୂଆ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଡ଼ କରିବାର ରାସ୍ତା ଖୋଜୁଛି। Bloombergର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ସାଉଦି ଆରବର National Debt Management Center (NDMC) ଅତି କମରେ ୮ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ନୂଆ ଋଣ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ସହ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆଲୋଚନା କରୁଛି। ତେବେ ଏହି ଆଲୋଚନା ଏବେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ରହିଛି ଏବଂ ଶେଷରେ ଚୁକ୍ତି ହେବ କି ନାହିଁ, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ।

ସେହିପରି ସାଉଦି ଆରବର ସରକାରୀ ତେଲ କମ୍ପାନୀ Saudi Aramco ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ସହ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଣ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରୁଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଯୁଦ୍ଧରେ ସାଉଦି ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ଚାପ

ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ Strait of Hormuz ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହା ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ସପ୍ଲାଇ ଚେନ୍ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଇଛି। ଏହା ସହ ଶକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟ ସାଉଦି ତେଲ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି।

Bloomberg ଅନୁସାରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ତ୍ରୈମାସିକରେ ସାଉଦି ଆରବର ଅର୍ଥନୀତିରେ ମହାମାରୀ ପରଠାରୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂକୋଚନ ଦେଖାଯାଇଛି। ଏହି ସମୟରେ ତେଲ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରାୟ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ସଂକୁଚିତ ହୋଇଛି।

ତଥାପି ଅଶୋଧିତ ତେଲର ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ସାଉଦି ଆରବକୁ କିଛି ଆର୍ଥିକ ରାହତ ଦେଇଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ Brent crudeର ହାରାହାରି ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୮୭ ଡଲାର ପ୍ରତି ବ୍ୟାରେଲ ରହିଛି। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦ୍ୱିତୀୟ ତ୍ରୈମାସିକରେ ସାଉଦି ଆରବ ୩୪.୩ ବିଲିୟନ ରିୟାଲ, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ୯.୧ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଘାଟତି ରେକର୍ଡ କରିଛି।

କାହିଁକି ଅଧିକ ଋଣ ନେଉଛି ସାଉଦି?

ସାଉଦି ଆରବ ତେଲ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବିବିଧ କରିବା ପାଇଁ ବିପୁଳ ନିବେଶ କରୁଛି। Crown Prince Mohammed bin Salmanଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେଶ ଅନେକ ବଡ଼ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛି।

NDMC ମେ’ ମାସରେ କହିଥିଲା ଯେ ବାର୍ଷିକ ଋଣ ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଅର୍ଥ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ହୋଇସାରିଛି। ଅତିରିକ୍ତ ଅର୍ଥ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଘରୋଇ ଓ ବେସରକାରୀ ଅର୍ଥ ଉତ୍ସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରାଯିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ସାଉଦି ଆରବ ପ୍ରାୟ ୬ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଘରୋଇ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଣ୍ଡ ଜାରି କରିଛି। Saudi Aramco ମଧ୍ୟ ଆଉ ୪ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଉଠାଇଛି।

୧୩ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଋଣ ପରେ ଏବେ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ

ଗତ ବର୍ଷ ଶେଷରେ NDMC ପ୍ରାୟ ୧୩ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ସାତ ବର୍ଷିଆ syndicated loan ଉଠାଇଥିଲା। ଦେଶର ବଡ଼ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିବିଧୀକରଣ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଏପରି ବିକଳ୍ପ ଅର୍ଥ ଉତ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ Saudi Aramco ମଧ୍ୟ ନିଜର funding sourcesକୁ ବଢ଼ାଇବା ନେଇ ବିଚାର କରୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, କମ୍ପାନୀର ସମ୍ଭାବ୍ୟ privatisation plan ମାଧ୍ୟମରେ ୩୫ ବିଲିୟନ ଡଲାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଥ ଉଠାଇବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।

ସାଉଦି ଆରବର ପ୍ରାୟ ୯୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର sovereign wealth fund Public Investment Fund (PIF) ମଧ୍ୟ ନିଜର ସମ୍ପତ୍ତିର କିଛି ଅଂଶକୁ private investorsଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର, listing ଓ divestment ମାଧ୍ୟମରେ ଅଧିକ external capital ଆଣିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।

ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁଁ ଅର୍ଥନୈତିକ ଚାପ ବଢ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାଉଦି ଆରବ ନିଜର ବିବିଧୀକରଣ ଯୋଜନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରୋକିନାହିଁ। ବରଂ ଦେଶ ନୂଆ ଅର୍ଥ ଉତ୍ସ ଖୋଜିବା ସହ ବଡ଼ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ନିବେଶ ଜାରି ରଖିଛି।