ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ବାହାରେ ରହିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ବିଶେଷକରି AQI ୫୦୦ ଭଳି ବିପଜ୍ଜନକ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏହା ମଣିଷର ଶରୀର ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁରେ କିଛି ଘଣ୍ଟା ରହିବା ପରେ ଘରକୁ ଫେରିଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଶରୀର ତୁରନ୍ତ ସୁସ୍ଥ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ହୃଦୟ, ରକ୍ତନଳୀ ଓ ଶରୀରର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଅନେକ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ପାସିଫିକ୍ ୱାନ୍‌ହେଲ୍ଥ ହସ୍ପିଟାଲର ଇଣ୍ଟରନାଲ ମେଡିସିନ୍ ବିଭାଗର ବରିଷ୍ଠ ପରାମର୍ଶଦାତା ଡାକ୍ତର ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତ ଲାହିରିଆଙ୍କ ମତରେ, ପ୍ରଦୂଷଣରେ ଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ କଣିକା ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ଏହାର ଜୈବିକ ପ୍ରଭାବ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିପାରେ ।

୬ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଶରୀରରେ କ'ଣ ହୁଏ?

ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁରେ ରହିବାର ପ୍ରଥମ କିଛି ଘଣ୍ଟା ଶରୀରର ହୃଦୟ ଓ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।

ଡାକ୍ତର ଲାହିରିଆଙ୍କ ଅନୁସାରେ, PM2.5 ଭଳି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରଦୂଷଣ କଣିକା ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ୬ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ହୃଦୟର ଗତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ରକ୍ତନଳୀର ସ୍ୱାଭାବିକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ।

PM2.5 ହେଉଛି ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରଦୂଷଣ କଣିକା, ଯାହା ନିଶ୍ୱାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଫୁସଫୁସର ଗଭୀର ଅଂଶକୁ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଏହା ଶରୀରରେ ଅକ୍ସିଡେଟିଭ୍ ଷ୍ଟ୍ରେସ୍ ଓ ପ୍ରଦାହ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହ ରକ୍ତନଳୀର ସ୍ୱାଭାବିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ଦେଇପାରେ ।

ଅର୍ଥାତ୍, ବାହାରୁ ଘରକୁ ଫେରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଶରୀର ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରଭାବ ସହ ଲଢ଼ୁଥାଇପାରେ ।

୧୨ ଘଣ୍ଟା ପରେ ମଧ୍ୟ ରହିପାରେ ପ୍ରଭାବ

ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁର ସଂସ୍ପର୍ଶ ବନ୍ଦ ହେବାର ୧୨ ଘଣ୍ଟା ପରେ ମଧ୍ୟ ଶରୀରରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଜାରି ରହିପାରେ ।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ସମୟରେ ଶରୀରରେ ପ୍ରଦାହଜନିତ ଓ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଜାରି ରହିପାରେ । ପ୍ରଦାହ ହେଉଛି କ୍ଷତିକାରକ ପଦାର୍ଥ ବିରୋଧରେ ଶରୀରର ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା।

କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଜାରି ରହିଲେ ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ଓ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ କିଛି ଘଣ୍ଟା ଘରେ ରହିଲେ ଯେ ପ୍ରଦୂଷଣର ସମସ୍ତ ପ୍ରଭାବ ଦୂର ହୋଇଯିବ, ତାହା ଭାବିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।

୨୪ ଘଣ୍ଟା ପରେ ମଧ୍ୟ ରହିପାରେ ଶରୀରରେ ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରଭାବ

ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁର ସଂସ୍ପର୍ଶର ପୂରା ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପରେ ମଧ୍ୟ ଶରୀରରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇପାରେ ।

ଡାକ୍ତର ଲାହିରିଆ ୨୦୦୭ ମସିହାରେ American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଅଧ୍ୟୟନର ଉଦାହରଣ ଦେଇଛନ୍ତି।

ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀମାନେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଘଣ୍ଟା ଡିଜେଲ୍ ଧୂଆଁର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରଦାହଜନିତ ସୂଚକାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ଓ ରକ୍ତନଳୀର ସ୍ୱାଭାବିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।

ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି ଯେ, ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁର ସଂସ୍ପର୍ଶ ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଶରୀରରେ ପ୍ରଦାହ ଓ ରକ୍ତନଳୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଭାବ ଜାରି ରହିପାରେ ।

ଘର ଭିତରେ ରହିଲେ ମିଳିବ କି ସୁରକ୍ଷା?

ହଁ, ପ୍ରଦୂଷଣରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଘର ଭିତରେ ରହିବା ଏବଂ ବାହାରର ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁ ସଂସ୍ପର୍ଶ କମାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କିଛି ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରି ପ୍ରଦୂଷଣର ପ୍ରଭାବକୁ କମାଯାଇପାରିବ ।

• ଘର ଭିତରେ HEPA ଫିଲ୍ଟର ଥିବା ଏୟାର ପ୍ୟୁରିଫାୟର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

• ବାହାରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ଅଧିକ ଥିବା ସମୟରେ ଝରକା ଓ କବାଟ ବନ୍ଦ ରଖନ୍ତୁ।

• ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରଦୂଷଣ ସମୟରେ ବାହାରେ ବ୍ୟାୟାମ ଓ ଦୌଡ଼ିବାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।

• ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଉପଯୁକ୍ତ ଫିଟିଂ ଥିବା ପ୍ରଦୂଷଣ ପ୍ରତିରୋଧୀ ମାସ୍କ ପିନ୍ଧନ୍ତୁ।

• ଘର ଭିତରେ ଧୂଆଁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କମାନ୍ତୁ।

ତେବେ ଘର ଭିତରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ବାୟୁ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଶରୀରରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଜୈବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ତୁରନ୍ତ ଦୂର ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ।

ତେଣୁ AQI ବିପଜ୍ଜନକ ସ୍ତରରେ ଥିବା ସମୟରେ କେବଳ ଘରକୁ ଫେରିଆସିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ବରଂ ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁର ସଂସ୍ପର୍ଶକୁ ଯଥାସମ୍ଭବ କମାଇବା ଜରୁରୀ।