ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାରରେ ପୁଣି ହ୍ରାସ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଗୋଟିଏ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶର Forex Reserves ୨.୬୯୧ ବିଲିୟନ ଡଲାର ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଏହାଫଳରେ ମୋଟ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ୭୧୭.୦୫୬ ବିଲିୟନ ଡଲାରକୁ ଖସିଆସିଛି। ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖ ଶୁକ୍ରବାର RBI ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟରୁ ଏହା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଲଗାତାର ଦ୍ୱିତୀୟ ସପ୍ତାହରେ ହ୍ରାସ

ଅକ୍ଟୋବର ୩୦ରେ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ସପ୍ତାହରେ ଭାରତର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ୨.୬୯୧ ବିଲିୟନ ଡଲାର କମିଛି। ଏହା ପୂର୍ବ ସପ୍ତାହରେ ମଧ୍ୟ ୧.୨୬୯ ବିଲିୟନ ଡଲାର ହ୍ରାସ ହୋଇ ୭୧୯.୭୪୮ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ଲଗାତାର ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ଧରି ଦେଶର Forex Reserves ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

କାହିଁକି କମୁଛି ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର?

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, FCNR(B) ଜମାରୁ ସଂଗୃହୀତ ପାଣ୍ଠିର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ ଦେବା ପାଇଁ RBI ପକ୍ଷରୁ ଡଲାର ବିକ୍ରି କରାଯିବା ଏହି ହ୍ରାସର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ। ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ସୁନା ଭଣ୍ଡାରର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ମଧ୍ୟ ମୋଟ ଭଣ୍ଡାରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।

କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ କେତେ ହ୍ରାସ?

RBIର ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାରର ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନରେ ହ୍ରାସ ଦେଖାଦେଇଛି।

• ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ସମ୍ପତ୍ତି (Foreign Currency Assets): ୨.୦୮୮ ବିଲିୟନ ଡଲାର ହ୍ରାସ ପାଇ ୫୯୧.୧୧୮ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

• ସୁନା ଭଣ୍ଡାର (Gold Reserves): ୫୫୯ ନିୟୁତ ଡଲାର ହ୍ରାସ ପାଇ ୧୦୨.୫୯୧ ବିଲିୟନ ଡଲାର ହୋଇଛି।

• ସ୍ପେଶାଲ୍ ଡ୍ରଇଂ ରାଇଟ୍ସ (SDR): ୪୭ ନିୟୁତ ଡଲାର କମି ୧୮.୫୫୮ ବିଲିୟନ ଡଲାର ରହିଛି।

• IMFରେ ଭାରତର ରିଜର୍ଭ ସ୍ଥିତି: ୩ ନିୟୁତ ଡଲାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୪.୭୯୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର ହୋଇଛି।

ସର୍ବକାଳୀନ ରେକର୍ଡରୁ ଖସିଛି ଭଣ୍ଡାର

ଚଳିତ ବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୪ରେ ଶେଷ ହୋଇଥିବା ସପ୍ତାହରେ ଭାରତର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ୭୮୫.୭୦୬ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ସର୍ବକାଳୀନ ରେକର୍ଡ ସ୍ତର ଛୁଇଁଥିଲା। ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଜମା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ୱାପ୍ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୧୩୩ ବିଲିୟନ ଡଲାର ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ। ଏହା ଭଣ୍ଡାର ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା।

ତଥାପି ବାର୍ଷିକ ତୁଳନାରେ ସ୍ଥିତି ଭଲ

ସାପ୍ତାହିକ ହ୍ରାସ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାରର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ଥିତି ଏବେ ବି ମଜବୁତ ରହିଛି। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ଶେଷ ସ୍ତର ତୁଳନାରେ ଏହା ୨୫.୯୪୯ ବିଲିୟନ ଡଲାର ଅଧିକ ରହିଛି। ସେହିପରି ବର୍ଷକ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର Forex Reserves ୨୭.୩୨୪ ବିଲିୟନ ଡଲାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ତେଣୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ହ୍ରାସକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜାରି ରହିଥିବା ବେଳେ ଦେଶର ମୋଟ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ଏବେ ବି ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ରହିଛି।