ରିୟାଦ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ତେଲ ରପ୍ତାନି ପାଇଁ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ସମୁଦ୍ରପଥ—Red Sea ଓ Strait of Hormuz—ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୁରୁତର ବାଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସାଉଦି ଆରବ ନିଜର ତେଲ ରପ୍ତାନି ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ ରପ୍ତାନି ରୁଟ୍‌ରେ ଦ୍ରୁତ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି।

ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୩ରେ ସାଉଦି ଆରବର East-West oil pipeline ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଫଳରେ Red Sea ଉପକୂଳର Yanbu oil portରେ crude oil loading ବନ୍ଦ ହୋଇଥିଲା। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୬ ପରଠାରୁ ୟାନବୁରୁ କୌଣସି ଦୃଶ୍ୟମାନ ତେଲ ଲୋଡିଂ ହୋଇନଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି।

ଏହା ପରେ Saudi Aramco ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଭିତରେ ଥିବା ପୂର୍ବ ଉପକୂଳ ବନ୍ଦରରୁ ଏସିଆକୁ crude oil ବିକ୍ରି ବଢ଼ାଇଛି। ରବିବାର ପ୍ରାୟ ୧୪ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ crude oil ୭ଟି Very Large Crude Carrier (VLCC)ରେ ଲୋଡ୍ ହୋଇଥିବା TankerTrackers.com ତଥ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଛି।

JP Morgan ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଗତ ୬ ଦିନରେ Strait of Hormuz ଦେଇ ସାଉଦି ତେଲ ରପ୍ତାନି ପ୍ରାୟ ୨.୯ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପ୍ରତିଦିନ ହୋଇଛି। ଅଗଷ୍ଟରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ୭ ଲକ୍ଷ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପ୍ରତିଦିନ ଥିଲା।

Kpler ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୩ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସପ୍ତାହରେ ୨୨ଟି ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ହର୍ମୁଜ୍ ଛାଡ଼ିଥିଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କରେ ପ୍ରାୟ ୪୨ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ crude oil ଥିଲା। ଏଥିରେ ସାଉଦି ଆରବ ଓ ଇରାକ୍‌ର ଅଂଶ ପ୍ରତ୍ୟେକ ୪୩% ଥିଲା।

ତେବେ ହର୍ମୁଜ୍‌ରେ ମୋଟ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ସ୍ତରଠାରୁ ବହୁତ କମ୍। ସପ୍ତାହାନ୍ତରେ ମାତ୍ର ୧୭ଟି commodity vessel ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପୂର୍ବ ସପ୍ତାହର ୩୭ଟି ତୁଳନାରେ କମ୍। ଅନ୍ୟପଟେ Bab el-Mandeb ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

ଏହି ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ ସାଉଦି ଆରବ ବିକଳ୍ପ ରପ୍ତାନି ରୁଟ୍, ହର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ସୀମିତ ରପ୍ତାନି ଏବଂ ଓମାନ୍‌ ନିକଟରେ ship-to-ship transfer ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ବ୍ୟବହାର କରି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରକୁ ତେଲ ଯୋଗାଣ ଜାରି ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।