କୋଲକାତା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ: କଂଗ୍ରେସ ନେତ୍ରୀ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନୂଆ ସ୍ମୃତିଗ୍ରନ୍ଥ Belonging: A Journey of Loveକୁ ନେଇ ଦେଶର ରାଜନୀତିରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ଏହାର ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ନେଇ ବିଜେପି ଓ କଂଗ୍ରେସ ମଧ୍ୟରେ ବୟାନବାଜି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କୋଲକାତାରେ ବିଜେପି ସାଂସଦ ରାହୁଲ ସିହ୍ନା ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଛନ୍ତି।

‘ସୋନିଆଙ୍କ ଲେଖାରେ କିଛି ଫରକ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ’

ସାମ୍ବାଦିକଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା ସମୟରେ ରାହୁଲ ସିହ୍ନା କହିଛନ୍ତି ଯେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଲେଖାରେ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପୁସ୍ତକ ପଢ଼ିବାକୁ ମଧ୍ୟ କେହି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇବେ ନାହିଁ।

ସେ କହିଛନ୍ତି, “ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ଯାହା ଲେଖିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଫରକ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। କେହି ଏହାକୁ ପଢ଼ିବାକୁ ଯାଉନାହାନ୍ତି। ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଓ ନାଗରିକଙ୍କ କାରାବାସ ସତ୍ତ୍ୱେ ସେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦେଶର ଲୋକେ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବେ ନାହିଁ।”

ଏହା ରାହୁଲ ସିହ୍ନାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ମତ ଓ ସମାଲୋଚନା। ପୁସ୍ତକକୁ କେତେ ଲୋକ ପଢ଼ିବେ କିମ୍ବା ଏହାର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ ହେବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଏହା କୌଣସି ପ୍ରମାଣିତ ତଥ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ବିବାଦ

୧୯୭୫ ଜୁନ୍ ୨୫ରେ ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସରକାର ଦେଶରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ଏହା ୧୯୭୭ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ନାଗରିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ କଟକଣା ଲାଗିଥିଲା, ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉପରେ ସେନ୍ସରସିପ୍ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ବହୁ ବିରୋଧୀ ନେତା ଓ କର୍ମୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା।

ଏହି ଐତିହାସିକ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ନିଜ ସ୍ମୃତିଗ୍ରନ୍ଥରେ ମତ ରଖିଛନ୍ତି। ସେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଏକ ଭୁଲ୍ ବୋଲି ସ୍ୱୀକାର କରିଥିବା ସହ ତାଙ୍କ ଶାଶୂ ତଥା ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ମଧ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହାକୁ ଭୁଲ୍ ବୋଲି ବୁଝିଥିବେ ବୋଲି ଲେଖିଛନ୍ତି।

ସୋନିଆଙ୍କ ପୁସ୍ତକକୁ ନେଇ ବିଜେପିର ସମାଲୋଚନା

ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ଦିନ ବିଜେପି ପକ୍ଷରୁ ମଧ୍ୟ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଛି। ବିଜେପି ଜାତୀୟ ମୁଖପାତ୍ର ସି.ଆର୍. କେଶବନ୍ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପୁସ୍ତକ ନେହରୁ-ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାରର ଐତିହାସିକ ଭୁଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ହାଲୁକା କରି ଦେଖାଇବା ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଆଡ଼କରିବାର ଚେଷ୍ଟା।

ସେ ପୁସ୍ତକର ନାମ Belonging ପରିବର୍ତ୍ତେ Whitewashing ରଖିବା ଉଚିତ ଥିଲା ବୋଲି କଟାକ୍ଷ କରିଛନ୍ତି। ବାବ୍ରି ମସଜିଦ୍, ୧୯୮୪ର ଶିଖ୍ ବିରୋଧୀ ହିଂସା, ବାଟଲା ହାଉସ୍ ଘଟଣା ଓ ୨୬/୧୧ ମୁମ୍ବାଇ ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ସେ ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମତ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ଏଗୁଡ଼ିକ ବିଜେପି ନେତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଅଭିଯୋଗ ଓ ସମାଲୋଚନା।

କ’ଣ ରହିଛି ‘Belonging: A Journey of Love’ ପୁସ୍ତକରେ?

ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ୫୪୪ ପୃଷ୍ଠାର ଏହି ସ୍ମୃତିଗ୍ରନ୍ଥରେ ତାଙ୍କ ପିଲାଦିନ, ଇଟାଲୀରୁ ଭାରତ ଆସିବା, ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ପ୍ରେମ ଓ ବିବାହ, ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଜୀବନର ଦୁଃଖଦ ଅନୁଭୂତି ବିଷୟରେ ଲେଖାଯାଇଛି।

୧୯୮୪ରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ଓ ୧୯୯୧ରେ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଆସିଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି। ଏହା ସହ ୨୦୦୪ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଗ୍ରହଣ ନକରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ଅନୁଭୂତି ବିଷୟରେ ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି। ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀ ଏହାକୁ ରାଜନୈତିକ ପୁସ୍ତକ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ଜୀବନର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ କାହାଣୀ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ ପରେ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚା

ନଭେମ୍ବର ୧୦, ୨୦୨୬ରେ ଭାରତରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିବା ଏହି ପୁସ୍ତକ ଏବେ କେବଳ ସାହିତ୍ୟିକ ଆଲୋଚନାରେ ସୀମିତ ରହିନାହିଁ। ଏହାର ବିଷୟବସ୍ତୁ, ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ସୋନିଆଙ୍କ ମତ ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାରର ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସକୁ ନେଇ ବିଜେପି ଓ କଂଗ୍ରେସ ମଧ୍ୟରେ ନୂଆ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ରାହୁଲ ସିହ୍ନାଙ୍କ ବୟାନ ଏହି ରାଜନୈତିକ ବାକ୍ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆହୁରି ଚର୍ଚ୍ଚିତ କରିଛି।