କେଉଁ ୪ଟି ବ୍ୟାଙ୍କରେ ହିସ୍ସା କମିବ?

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାର ଏବେ ଏହି ଚାରି ବ୍ୟାଙ୍କ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି—

• Indian Overseas Bank (IOB)— ସରକାରୀ ହିସ୍ସା ପ୍ରାୟ ୯୨.୪୪%

• Central Bank of India— ପ୍ରାୟ ୮୧.୧୯%

• UCO Bank— ପ୍ରାୟ ୯୦.୯୫%

• Punjab & Sind Bank— ପ୍ରାୟ ୯୩.୮୫%

ଏହି ହିସ୍ସାକୁ ୭୫% ଆଖପାଖକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ସରକାର ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଶେୟର ବିକ୍ରି କରିପାରନ୍ତି। ତେବେ କେତେ ଶେୟର କେବେ ବିକ୍ରି ହେବ, ତାହା ବଜାର ପରିସ୍ଥିତି ଓ ସରକାରୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।

OFS ମାଧ୍ୟମରେ ହୋଇପାରେ ଶେୟର ବିକ୍ରି

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରOffer for Sale (OFS)ରାସ୍ତାରେ ନିଜ ହିସ୍ସାର କିଛି ଅଂଶ ବିକ୍ରି କରିପାରେ। ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ନିଜସ୍ୱ ପୁଞ୍ଜି ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ବଜାରରୁ ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରିପାରନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ QIP ଓ OFS ଭଳି ମାଧ୍ୟମରେ PSU ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକରେ ସରକାରୀ ହିସ୍ସା କମାଇବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଛି।

ଏହି stake dilution ଫଳରେ ବଜାରରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ଅଧିକ ଶେୟର ଜନସାଧାରଣ ଓ ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ। ଏଥିରୁpublic float ବଢ଼ିବା ସହିତ ଶେୟରର liquidity ଏବଂ valuation ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ଏହା କ'ଣ ବ୍ୟାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବେସରକାରୀକରଣ?

ଏଠାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି।ସରକାରୀ ହିସ୍ସା ୭୫%କୁ କମାଇବା ମାତ୍ରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ବେସରକାରୀ ହୋଇଯିବ ନାହିଁ।

ବର୍ତ୍ତମାନର ଯୋଜନାର ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି public shareholding ବଢ଼ାଇବା। ଅନ୍ୟପଟେ, ସରକାର PSU ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ଆଗାମୀ consolidation ଏବଂ କିଛି ବ୍ୟାଙ୍କର ସମ୍ଭାବ୍ୟ privatisation ନେଇ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘମିଆଦି ରଣନୀତି ଉପରେ ବିଚାର କରୁଛି। ବେସରକାରୀକରଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଇନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।

Central Bank ଓ IOB ଉପରେ ବେସରକାରୀକରଣ ନେଇ ନଜର

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ,Central Bank of India ଓ Indian Overseas Bankକୁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ privatisation ପାଇଁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ରହିଛି। ତେବେ ଏହି ଦୁଇ ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବେସରକାରୀ କରାଯିବ ବୋଲି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇନଥିବା ରିପୋର୍ଟରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ।

ସରକାରଙ୍କ ବ୍ୟାପକ ଯୋଜନାରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ୩ରୁ ୪ଟି ବଡ଼ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ ବ୍ୟାଙ୍କରଖିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର consolidation କିମ୍ବା privatisation ଉପରେ ବିଚାର କରାଯାଇପାରେ। ବ୍ୟାଙ୍କର ପ୍ରଯୁକ୍ତିଗତ compatibility, ଭୌଗୋଳିକ ବିସ୍ତାର ଓ business mix ଭଳି ବିଷୟ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଚାରକୁ ଆସିବ।

IDBI Bank ପରେ PSU ବ୍ୟାଙ୍କିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ

ଏହି ଖବର ଏପରି ସମୟରେ ଆସିଛି, ଯେତେବେଳେ ସରକାରIDBI Bankରେ ନିଜ ହିସ୍ସା କମାଇବା ପାଇଁ ବଡ଼ ଚୁକ୍ତି ଘୋଷଣା କରିଛି। India Today ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, Fairfax Financial Holdings ପକ୍ଷରୁ IDBI Bankର ୬୦.୭୨% ହିସ୍ସା ₹୫୨,୮୭୮ କୋଟିରେ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରାଯିବ। ତେବେ IDBI ଚୁକ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଚାରି PSU ବ୍ୟାଙ୍କର proposed stake dilutionକୁ ଏକାଠି କରି ଦେଖିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ—ଚାରି ବ୍ୟାଙ୍କରେ ପ୍ରଥମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି public shareholding ବଢ଼ାଇବା।

ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ ଅର୍ଥ?

ସରକାରୀ ହିସ୍ସା କମିଲେ ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକରେpublic float ବଢ଼ିବ। ଏହା ଶେୟର ବଜାରରେ trading liquidity ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ। କିନ୍ତୁ stake sale ହେବାର ଅର୍ଥ ଶେୟର ଦାମ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବଢ଼ିବ ବୋଲି ନୁହେଁ। ବଜାର ମୂଲ୍ୟ, ବ୍ୟାଙ୍କର financial performance, stake-saleର ଆକାର ଓ ସମୟ ଭଳି କାରକ ନିବେଶକଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।

ସାରାଂଶରେ, କେନ୍ଦ୍ରର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁତୁରନ୍ତ PSU bank privatisation ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସରକାରୀ ମାଲିକାନା କମାଇ public ownership ବଢ଼ାଇବାର ପ୍ରକ୍ରିୟାଭାବେ ଦେଖିବା ଅଧିକ ଉଚିତ। ଆଗାମୀ consolidation ଓ privatisation ନେଇ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅଲଗା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ହେବ।