ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ସିଙ୍ଗାପୁର: Middle Eastର geopolitical tension ଏବଂ Strait of Hormuzକୁ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଯୋଗୁଁ ସୋମବାର global oil prices ପୁଣି ଉପରକୁ ଯାଇଛି। Times of Indiaର market report ଅନୁସାରେ Brent crude 1.18% ବଢ଼ି $105.50 per barrelରେ ପହଞ୍ଚିଥିବାବେଳେ US West Texas Intermediate (WTI) 0.77% ବଢ଼ି $93.12 per barrel ହୋଇଥିଲା।

Oil marketର ନୂଆ ଚିନ୍ତାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ Iran ଓ United States ମଧ୍ୟରେ peace proposalକୁ ନେଇ ମତଭେଦ। Iran Strait of Hormuzକୁ ସାତ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଖୋଲିବା, broader negotiations ଆରମ୍ଭ କରିବା ଏବଂ regional fighting କମାଇବା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଥିଲା। Trump ପ୍ରସ୍ତାବଟିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ। Reuters ଓ Axios ଦୁହେଁ ଏହାକୁ report କରିଛନ୍ତି। 

Iranର ପ୍ରସ୍ତାବରେ କ’ଣ ଥିଲା?

Axiosର report ଅନୁସାରେ Tehranର ପ୍ରସ୍ତାବରେ Strait of Hormuz ପୁଣି ଖୋଲିବା ସହ nuclear talks ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ କରିବାର କଥା ଥିଲା। ବଦଳରେ Washington ତାହାର naval blockade ହଟାଇବା, Iranian oil sales ଉପରେ sanctions କମାଇବା ଏବଂ regional ceasefireରେ ସମ୍ମତ ହେବାକୁ Iran ଚାହୁଁଥିଲା। Trump ଏହି termsକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲେ। 

ତେବେ diplomacyର ଦ୍ୱାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ହୋଇନାହିଁ। Trump Axiosକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସପ୍ତାହରେ Iran ସହ ଅଧିକ ଆଲୋଚନା ହେବ ବୋଲି ସେ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି। Iran ମଧ୍ୟ diplomatic solution ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବୋଲି କହିଛି। 

Hormuz କାହିଁକି ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

Strait of Hormuz ବିଶ୍ୱ energy tradeର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ maritime chokepoints ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। Conflict ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ୱର crude oil ଓ liquefied natural gas flowsର ପ୍ରାୟ ପଞ୍ଚମାଂଶ ଏହି route ଦ୍ୱାରା ଯାଉଥିଲା। Routeରେ disruption ହେଲେ supply risk, freight cost ଓ insurance premium ବଢ଼ିବାରୁ crude price ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼େ। 

Septemberରେ oil exports କିଛି ବଢ଼ିଛି

ତେବେ supply sideରେ କିଛି ସୁଧାର ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି। Preliminary Kpler data ଉଦ୍ଧୃତ କରି TOI କହିଛି ଯେ Septemberରେ major Middle East producersର crude exports 12.8 million barrels per dayକୁ ବଢ଼ିଥିଲା, ଯାହା conflict ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ସର୍ବାଧିକ। Saudi Arabia ଓ UAE export ବଢ଼ାଇଥିଲେ। 

Hormuz ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ flows କିଛି ପୁନରୁଦ୍ଧାର ହୋଇଛି। TOI report ଅନୁସାରେ Septemberରେ route ଦ୍ୱାରା shipment ପ୍ରାୟ 7.4 million barrels per day ପହଞ୍ଚିପାରେ। Saudi Arabia ତାହାର damaged East-West pipeline ସମସ୍ୟା ପରେ କିଛି export ପୁଣି eastern coastର Ras Tanura ଦିଗକୁ shift କରିଥିଲା। 

Yemen tension ମଧ୍ୟ marketକୁ ଚାପରେ ରଖିଛି

Saudi-led coalition କହିଛି ଯେ Yemenର Iran-backed Houthis ପକ୍ଷରୁ Saudi Arabia ଦିଗକୁ launch କରାଯାଇଥିବା missiles ଓ dronesକୁ intercept କରାଯାଇଛି। Regional security risk ଜାରି ରହିଥିବାରୁ traders crude supply disruptionର ସମ୍ଭାବନାକୁ ନଜରରେ ରଖୁଛନ୍ତି। 

ତେଲ ଦର ଆଗକୁ କେଉଁ ଦିଗକୁ?

Oil priceର ଆଗାମୀ ଗତି US-Iran talks, Strait of Hormuzର actual shipping flows ଏବଂ Middle Eastର military escalation ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ। Monday tradingରେ Brent $105ରୁ ଉପରେ ରହିବାରୁ marketରେ geopolitical risk premium ଏବେ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ଥିବା ସୂଚନା ମିଳୁଛି। Reuters-linked market reportingରେ Brent $105-$106 ଅଞ୍ଚଳକୁ ବଢ଼ିଥିବା ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।