ମହାକାଶ ଗବେଷଣାରେ ଏକ ନୂଆ ଉପଲବ୍ଧି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ହାର୍ଭାର୍ଡ ଆଣ୍ଡ ସ୍ମିଥସୋନିଆନ୍‌ର Center for Astrophysics ଏବଂ University of Oregonର ଗବେଷକମାନେ ସୌରମଣ୍ଡଳ ବାହାରେ ଥିବା Beta Pictoris b ନାମକ ଏକ ଏକ୍ସୋପ୍ଲାନେଟ୍‌ରୁ ସିଧାସଳଖ ରେଡିଓ ନିର୍ଗମନ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିବା ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଗବେଷଣା ପ୍ରିପ୍ରିଣ୍ଟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି।

📡 କେଉଁଠୁ ଆସିଲା ସିଗ୍ନାଲ?

ଏହି ନିର୍ଗମନ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର MeerKAT ରେଡିଓ ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ଆରେ ଦ୍ୱାରା ୨୦୨୫ ଓ ୨୦୨୬ରେ କରାଯାଇଥିବା ଅବଲୋକନ ସମୟରେ ଧରାପଡ଼ିଥିଲା। ୦.୮୫ରୁ ୩.୫ GHz ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସି ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରୁତ ଓ ବାରମ୍ବାର ରେଡିଓ ବର୍ଷ୍ଟ ସହ ନିରନ୍ତର ନିର୍ଗମନ ଦେଖାଯାଇଥିଲା।

ପୂର୍ବରୁ ଏକ୍ସୋପ୍ଲାନେଟ୍ ଥିବା ସିଷ୍ଟମ୍‌ରୁ ରେଡିଓ ନିର୍ଗମନ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହରୁ ନା ତାହାର ମୂଳ ନକ୍ଷତ୍ରରୁ ଆସୁଛି, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା କଷ୍ଟକର ଥିଲା। ଏଥର ଦୂରସ୍ଥ quasarକୁ ରେଫରେନ୍ସ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି ଗବେଷକମାନେ ସିଗ୍ନାଲର ଉତ୍ସକୁ Beta Pictoris b ସହ ମେଳାଇଛନ୍ତି।

🌌 ଏହା ଏଲିଏନ୍‌ର ସିଗ୍ନାଲ ନୁହେଁ

ରେଡିଓ ସିଗ୍ନାଲ ମିଳିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଏଲିଏନ୍‌ ସଭ୍ୟତାର ଯୋଗାଯୋଗ ବୋଲି କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ। ଗବେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ନିର୍ଗମନ auroral radio emission ସହ ଜଡ଼ିତ। ଚାର୍ଜ୍‌ଡ୍ ପାର୍ଟିକଲ୍‌ ଗ୍ରହର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଉପର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ ଏପରି ରେଡିଓ ନିର୍ଗମନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ପୃଥିବୀରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅରୋରା ସହ ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।

🧲 ଗ୍ରହର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର କେତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ?

ଗବେଷକମାନେ ରେଡିଓ ନିର୍ଗମନର ଫ୍ରିକ୍ୱେନ୍ସି ଆଧାରରେ Beta Pictoris bର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଅତି କମ୍‌ରେ ପ୍ରାୟ ୧.୨୫ କିଲୋଗସ୍‌ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଆକଳନ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରଠାରୁ ହଜାର ଗୁଣ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଏହି ମାପକୁ ଏକ୍ସୋପ୍ଲାନେଟ୍‌ର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରଥମ ସିଧାସଳଖ ମାପ ବୋଲି ଗବେଷକମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

🪐 Beta Pictoris b ବିଷୟରେ

Beta Pictoris b ପ୍ରାୟ ୬୩ ଆଲୋକବର୍ଷ ଦୂରରେ ଥିବା ଏକ ବିଶାଳ ଗ୍ୟାସ୍ ଗ୍ରହ। ଏହାର ଦ୍ରବ୍ୟମାନ ବୃହସ୍ପତିଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦–୧୨ ଗୁଣ ଅଧିକ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଗ୍ରହଟି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରୁଥିବାରୁ ଏହାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚୁମ୍ବକୀୟ ପରିବେଶ ଓ ଅରୋରା ସହ ରେଡିଓ ନିର୍ଗମନର ସମ୍ପର୍କ ଥାଇପାରେ।

ତେବେ ଏହି ଗବେଷଣା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ peer-reviewed journalରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇନାହିଁ। ଆଗାମୀ ଅବଲୋକନ ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସମୀକ୍ଷା ପରେ ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।