ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ବିଲ୍କୁ ନେଇ ମୋଦି ସରକାରଙ୍କ ବଡ଼ ପ୍ରସ୍ତୁତି! ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ବହୁମତ ପାଇଁ ଚାଲିଛି ରାଜନୈତିକ ଅଙ୍କକଷା

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ (Delimitation) ଓ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଲ୍କୁ ନେଇ ପୁଣିଥରେ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି। ଏହି ବିଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସଂସଦରେ ପାସ୍ କରାଇବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରର ମୋଦି ସରକାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନ ଡାକିବା ନେଇ ବିଚାର କରୁଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଏଥର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ବହୁମତ ହାସଲ କରିବାକୁ ନେଇ ଆଶାବାଦୀ ଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ଏହି ଉଦ୍ୟମ ପଛରେ ରହିଛି ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୬ରେ ସଂସଦରେ ହୋଇଥିବା ରାଜନୈତିକ ପରାଜୟ। ସେତେବେଳେ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣକୁ ନୂଆ ଭାବେ ଲାଗୁ କରିବା ଓ ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ ସହ ଜଡ଼ିତ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ଆବଶ୍ୟକ ସମର୍ଥନ ପାଇନଥିଲା। ଏବେ ପୁଣିଥରେ ସଂସଦରେ ଏହାକୁ ଆଗତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସହ ସମର୍ଥନ ଯୋଗାଡ଼ କରିବାରେ ଲାଗିଛି।

କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ବହୁମତ?

ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଓ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପାସ୍ କରିବା ପାଇଁ ସଂସଦରେ ବିଶେଷ ବହୁମତ ଦରକାର। ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୬୮ ଅନୁସାରେ, ଏଭଳି ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦନର ମୋଟ ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାର ଅଧିକାଂଶ ସମର୍ଥନ ସହ ଉପସ୍ଥିତ ଓ ଭୋଟ୍ ଦେଉଥିବା ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସମର୍ଥନରେ ପାସ୍ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।

କେବଳ ଲୋକସଭାରେ ସାଧାରଣ ବହୁମତ ଥିଲେ ଏହି ବିଲ୍ ପାସ୍ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ନିଜ ମେଣ୍ଟ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ସମର୍ଥନ ସହ ଅନ୍ୟ ଦଳର ସାଂସଦଙ୍କ ସମର୍ଥନ କିମ୍ବା ଅନୁପସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।

DMK ଓ ଛୋଟ ଦଳଙ୍କ ସହ ସମର୍ଥନ ପାଇଁ ଆଲୋଚନା

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟା ଯୋଗାଡ଼ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଡିଏମ୍କେ (DMK) ସମେତ କିଛି ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ଛୋଟ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ସହ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲା। ତାମିଲନାଡୁର ଏହି ଦଳର ଲୋକସଭାରେ ୨୨ ଜଣ ସାଂସଦ ଥିବାରୁ ଏହାର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖୁଛି।

ସରକାରୀ ସୂତ୍ରକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି କିଛି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ, ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟା ପୂରଣ କରିବା ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ଆଶାବାଦୀ। ତେବେ ଏହି ଦାବି ସରକାରୀ ସୂତ୍ର ଆଧାରିତ ରିପୋର୍ଟ; ଏହାକୁ ସଂସଦରେ ନିଶ୍ଚିତ ସମର୍ଥନ ମିଳିବାର ଅଧିକାରିକ ଘୋଷଣା ଭାବେ ଧରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

ଏପ୍ରିଲ୍ରେ ବିଲ୍ ପାସ୍ କରାଇବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା ସରକାର

୨୦୨୬ ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୭ରେ ଲୋକସଭାରେ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସହ ଜଡ଼ିତ ୧୩୧ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ଉପରେ ଭୋଟିଂ ହୋଇଥିଲା। ଆବଶ୍ୟକ ବିଶେଷ ବହୁମତ ନମିଳିବାରୁ ବିଲ୍ଟି ପାସ୍ ହୋଇପାରିନଥିଲା। ଏହା ପରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଡିଲିମିଟେସନ୍ ବିଲ୍ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରିନଥିଲା।

ଏହି ପରାଜୟ ପରେ ସରକାର ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ତିଆରି କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ଏଥର ବିଲ୍ ଆଗତ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସମର୍ଥନର ସଂଖ୍ୟା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ସରକାର ଚାହୁଁଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ହେଲେ କ’ଣ ବଦଳିପାରେ?

ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ହେଉଛି ଜନସଂଖ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାନଦଣ୍ଡ ଆଧାରରେ ଲୋକସଭା ଓ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ସୀମା ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ କେଉଁ ରାଜ୍ୟକୁ କେତେ ଲୋକସଭା ଆସନ ମିଳିବ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା କିପରି ରହିବ, ତାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ହୋଇପାରେ।

୨୦୨୬ରେ ଆଗତ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବିଲ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ଲୋକସଭାର ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଓ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ ସଂରକ୍ଷଣ ଲାଗୁ କରିବା ସହ ଏହାକୁ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଆସନ ବଣ୍ଟନରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅନୁପାତ କିପରି ରହିବ, ଜନଗଣନାର କେଉଁ ତଥ୍ୟ ଆଧାର ହେବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତର ଭାରତର ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଏହାର କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ, ତାହାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ମତଭେଦ ରହିଛି।

ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନ ନେଇ ଅଧିକାରିକ ତାରିଖ ଘୋଷଣା ହୋଇନାହିଁ

ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନ ଡାକିବା ନେଇ ସରକାର ବିଚାର କରୁଥିବା ଖବର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ତାରିଖ ଓ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଅଧିକାରିକ ଘୋଷଣା ନାହିଁ। ତେଣୁ ବିଲ୍ କେବେ ଆଗତ ହେବ ଏବଂ ସରକାର ଆବଶ୍ୟକ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ବହୁମତ ହାସଲ କରିପାରିବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଆଗାମୀ ରାଜନୈତିକ ଆଲୋଚନା ଓ ସଂସଦୀୟ ଗଣିତ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।