ଖଣି ଓ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦକୁ ନେଇ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା ନୂଆ MMDR ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଓଡ଼ିଶାରେ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପୂର୍ବତନ ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବରିଷ୍ଠ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ନରସିଂହ ମିଶ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ସହ ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଜ ରାଜସ୍ୱ ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ହିସାବ ଦାବି କରିଛନ୍ତି।

ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ନରସିଂହ ମିଶ୍ର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଉପରେ ରାଜ୍ୟର ଟିକସ ଓ ରାଜସ୍ୱ ଅଧିକାରକୁ ନେଇ ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ଆଇନଗତ ଲଢ଼େଇ ହୋଇଛି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ପୂର୍ବ ରାୟଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାୟ୯୮ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ରାଜସ୍ୱପାଇବାର ଦାବି ରଖିପାରେ। ଏହି ଟଙ୍କାର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ରାଜ୍ୟର ଆର୍ଥିକ ଅଧିକାର ନେଇ ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ ହିସାବ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି।

ନରସିଂହ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ନୂଆ MMDR ଆଇନ ରାଜ୍ୟର ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଉପରେ ଟିକସ ଓ ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ବିଶେଷକରି ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରର ଭୂମିକା ବଢ଼ିବା ସହ ରାଜ୍ୟର ପୂର୍ବତନ ଦାବି ଏବଂ ବକେୟା ରାଜସ୍ୱ ପାଇବାରେ ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ ବୋଲି ସେ ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପଟେ, ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସରକାରଙ୍କ ପୂର୍ବତନ ବିଧାନସଭା ଉତ୍ତର ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୪ରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିଧାନସଭାରେ କହିଥିଲେ ଯେ ସଂଶୋଧିତ MMDR ଆଇନ ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ଓଡ଼ିଶାକୁ କେତେ ଆର୍ଥିକ ଲାଭ କିମ୍ବା କ୍ଷତି ହେବ, ତାହାର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆକଳନ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯାଇନାହିଁ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆବଶ୍ୟକ ନିୟମ ଓ ବିଧି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପରେ ଏହାର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ କରାଯିବ ବୋଲି ଖଣି ଓ ଇସ୍ପାତ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ।

ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥନୀତିରେ ଖଣି କ୍ଷେତ୍ରର ଗୁରୁତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିବାଦକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ୨୦୨୬-୨୭ ବଜେଟ୍ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ ରାଜ୍ୟର ନିଜସ୍ୱ ଅଣ-ଟିକସ ରାଜସ୍ୱର ୭୫ ପ୍ରତିଶତ, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ୫୩ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା, ଖଣି କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଆସିବାର ଆକଳନ ରହିଛି।

ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ MMDR ଆଇନର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଜ ରାଜସ୍ୱ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ, ରାଜ୍ୟର କେତେ ରାଜସ୍ୱ ଅଧିକାର ରହିବ ଏବଂ ୯୮ ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ଦାବିର ବାସ୍ତବ ସ୍ଥିତି କଣ—ଏସବୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛି।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ:MMDR ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ଖଣିଜ ରାଜସ୍ୱ ଉପରେ କେତେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ? ସରକାର କହିଥିଲା—ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇନାହିଁ ଆର୍ଥିକ ଲାଭ-କ୍ଷତିର ଆକଳନ।