ବୁଧବାର, ଅକ୍ଟୋବର ୭, ୨୦୨୬ରେ ସ୍ୱିଡେନର Stockholmରେ Royal Swedish Academy of Sciences ୨୦୨୬ ନୋବେଲ କେମିଷ୍ଟ୍ରି ବିଜେତାଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା କରିଛି। Henri B. Kagan ଓ Kenso Soaiଙ୍କୁ ଯୁଗ୍ମ ଭାବେ ଏହି ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଇଛି।
ପୁରସ୍କାରର ଅଧିକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛିasymmetric organic synthesisରେ non-linear effects ଓ autocatalysisର ଆବିଷ୍କାର। ଏହା organic chemistryର ଏକ ମୌଳିକ ସମସ୍ୟା—ଏକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରୁ ମିଳୁଥିବା ଦୁଇଟି mirror-image molecule ମଧ୍ୟରୁ କେମିତି ଗୋଟିଏକୁ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ପାଇପାରିବା—ତାହା ବୁଝିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
କେତେକ ଅଣୁର ଦୁଇଟି ରୂପ ଥାଏ, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଏକାପରକୁ ଆଇନା ପ୍ରତିଛବି ପରି ଦେଖାଯାଏ। ମାନବ ହାତର ବାମ ଓ ଡାହାଣ ହାତ ପରି ଏହି ଦୁଇଟି ରୂପକୁ ସହଜରେ ଏକାପର ଉପରେ ରଖି ସମାନ କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ। ଏହି ଗୁଣକୁ chirality କୁହାଯାଏ। ଜୀବଜଗତର chemistryରେ ଏହାର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି।
ଔଷଧ, flavour, fragrance ଓ ଅନେକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ତିଆରି ବେଳେ ଏହି mirror-image ରୂପଗୁଡ଼ିକରୁ ଠିକ୍ଟିକୁ ବାଛିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ହୋଇପାରେ। Kagan ଓ Soaiଙ୍କ କାମ ଏହି ଦିଗରେ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରିବାର ପଥ ଖୋଲିଛି।
Henri B. Kagan ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଗୋଟିଏ mirror-image ରୂପକୁ ଅନ୍ୟଟିଠାରୁ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଇପାରିବ ବୋଲି ଦେଖାଇଥିବା ଗବେଷଣା ପାଇଁ ପରିଚିତ। Nobel Committee ଅନୁସାରେ, ତାଙ୍କ ଆବିଷ୍କାର asymmetric synthesis ବିଷୟରେ ରାସାୟନିକ ବିଜ୍ଞାନର ପାରମ୍ପରିକ ଧାରଣାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା।
ଏପରି ରାସାୟନିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଔଷଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ ଅଣୁ ତିଆରିରେ ବେଶ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ।
ଜାପାନର ବିଜ୍ଞାନୀ Kenso Soai ଏକ ଏପରି chemical reaction ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ mirror-image ରୂପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ଗୋଟିଏ ରୂପକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଯାଇପାରେ। ଏହି ଗବେଷଣାକୁ Soai reaction ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ ଏବଂ ଏହା autocatalysisର ଅଧ୍ୟୟନରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ।
Autocatalysisରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ଏକ ପଦାର୍ଥ ନିଜେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। Soaiଙ୍କ କାମ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ symmetry କିପରି ଭାଙ୍ଗିପାରେ ଓ ଗୋଟିଏ mirror-image କିପରି ଅଧିକ ପ୍ରମୁଖ ହୋଇପାରେ, ତାହା ବୁଝିବାରେ ଅବଦାନ ରଖିଛି।
ଅନେକ pharmaceutical compoundରେ moleculeର ଗଠନ ବଦଳିଲେ ତାହାର biological effect ମଧ୍ୟ ବଦଳିପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ରାସାୟନିକ ଭାବରେ ଆବଶ୍ୟକ mirror-image ରୂପକୁ ଅଧିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟତାରେ ତିଆରି କରିବା ଔଷଧ ଗବେଷଣାରେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। Kagan ଓ Soaiଙ୍କ ଗବେଷଣା asymmetric synthesisକୁ ଆଗକୁ ନେବାରେ ମୌଳିକ ଭିତ୍ତି ଯୋଗାଇଛି।
Henri B. Kagan ଫ୍ରାନ୍ସ ସହ ସମ୍ପର୍କିତ ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ organic chemist ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା asymmetric chemistryକୁ ଆଗେଇ ନେଇଛି। Kenso Soai ଜାପାନର Tokyo University of Science ସହ ସଂପୃକ୍ତ ବିଜ୍ଞାନୀ।
ରୋୟାଲ ସ୍ୱିଡିଶ ଏକାଡେମୀର ଏହି ସମ୍ମାନ chemistryରେ ଏମିତି ଗବେଷଣାର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଉଜାଗର କରିଛି, ଯାହା ମୌଳିକ ରାସାୟନିକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ସହିତ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଔଷଧ ଓ ଅନ୍ୟ advanced materials ତିଆରିରେ ମଧ୍ୟ ଉପକାରୀ ହୋଇପାରେ।
୨୦୨୬ର Nobel Prize in Chemistry ଦ୍ୱାରା Henri B. Kagan ଓ Kenso Soaiଙ୍କ ଦଶକ ଧରିର asymmetric organic synthesis ଗବେଷଣାକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱୀକୃତି ମିଳିଛି। ବିଶେଷକରି non-linear effects ଓ autocatalysis ଉପରେ ତାଙ୍କ କାମ ଏକ mirror-image moleculeକୁ ଅନ୍ୟଟିଠାରୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇ ତିଆରି କରିବାର ବିଜ୍ଞାନକୁ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।
ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡରେ ନିର୍ବାଚନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲ...
ହୋଟେଲ୍ରେ ଜଣେ ମହିଳା ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହ ଥିବା ସମୟର କଥିତ ବ୍ୟକ...
ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ ଆଗାମୀ ୨୦୨୭ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ...
ମୋଦୀଙ୍କ ୨୫ ବର୍ଷର ଶାସନ ଯାତ୍ରାକୁ ମାଝୀଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା, &l...
ଚୁପ୍ଚାପ୍’ EC ଅଫିସ ଯିବାକୁ ରାହୁଲଙ୍କ ଯୋଜନା, ବାଟ...
ଓଡ଼ିଶା ବିକାଶ ନୁହେଁ, ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ବଞ୍ଚାଇବାରେ BJDର ଫ...
ଘରକୁ ଫେରିବା ବାଟ ଚାହିଁଥିଲା ପରିବାର, ଜନ୍ମଦିନରେ ସହିଦ ହ...
ରେପୋ ରେଟ୍‌ ବଢ଼ିଲା, ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ୍‌ ଓ ରାସ...
