ରେପୋ ରେଟ୍‌ ବଢ଼ିଲା, ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ୍‌ ଓ ରାସନ୍‌ ଶସ୍ତା ହେବ କି?

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ମହଙ୍ଗାଇକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଦିଗରେ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ। ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ର ମୁଦ୍ରାନୀତି ସମୀକ୍ଷାରେ RBI ରେପୋ ରେଟ୍‌କୁ ୨୫ ବେସିସ୍ ପଏଣ୍ଟ୍ ବଢ଼ାଇ ୫.୫୦ ପ୍ରତିଶତ କରିଛି। ୨୦୨୩ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ପରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ରେପୋ ରେଟ୍‌ ବୃଦ୍ଧି। ଏହା ସହିତ RBI ନିଜର ନୀତିଗତ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ‘ନ୍ୟୁଟ୍ରାଲ୍’ରୁ ‘କ୍ୟାଲିବ୍ରେଟେଡ୍ ଟାଇଟେନିଂ’କୁ ବଦଳାଇଛି।

କାହିଁକି ବଢ଼ିଲା ରେପୋ ରେଟ୍‌?

ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଦେଶରେ ମହଙ୍ଗାଇ ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା RBIର ନିଷ୍ପତ୍ତି ପଛରେ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ। RBI ଚଳିତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଆକଳନକୁ ୫.୨% କରିଛି। ଏହି ସମୟରେ GDP ବୃଦ୍ଧିର ଆକଳନ ୭.୧% କରାଯାଇଛି।

ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ୍‌ ଶସ୍ତା ହେବ କି?

ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ—ରେପୋ ରେଟ୍‌ ବଢ଼ିଲେ ପେଟ୍ରୋଲ କିମ୍ବା ଡିଜେଲ୍‌ର ଦର ସିଧାସଳଖ କମେ ନାହିଁ।

ଇନ୍ଧନ ଦର ଉପରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମୂଲ୍ୟ, ଟଙ୍କା-ଡଲାର ବିନିମୟ ହାର, ଟିକସ, ରିଫାଇନିଂ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ତେଲ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଭଳି ଅନେକ କାରଣ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ।

ଅକ୍ଟୋବର ୬ର ସରକାରୀ PPAC ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଦର ₹୧୦୨.୧୨ ପ୍ରତି ଲିଟର ଏବଂ ଡିଜେଲ୍‌ ₹୯୫.୨୦ ପ୍ରତି ଲିଟର ଥିଲା। ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଟୋବର ୬ରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଦର ପ୍ରାୟ ₹୧୧୦.୩୨ ଓ ଡିଜେଲ୍‌ ₹୧୦୨.୦୨ ପ୍ରତି ଲିଟର ଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି।

ତେବେ ରେପୋ ରେଟ୍‌ ବଢ଼ିବାରୁ ମହଙ୍ଗାଇ କିପରି କମିପାରେ?

ରେପୋ ରେଟ୍‌ ବଢ଼ିଲେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଧାର ନେବା ଅଧିକ ମହଙ୍ଗା ହୋଇପାରେ। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଘର, ଗାଡ଼ି ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଋଣର ସୁଧ ହାର ବଢ଼ିପାରେ। ଫଳରେ ବଜାରରେ ଚାହିଦା କିଛି କମିପାରେ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳରେ ମହଙ୍ଗାଇ ଉପରେ ଚାପ କମାଇବା RBIର ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ରାସନ୍‌ ସାମଗ୍ରୀର ଦର କମିବ କି?

ଚାଉଳ, ଡାଲି, ଗହମ, ଚିନି ଭଳି ରାସନ୍‌ ସାମଗ୍ରୀର ଦର ମଧ୍ୟ ରେପୋ ରେଟ୍‌ ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୋଡ଼ି ହୋଇନାହିଁ। ଏଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ, ଯୋଗାଣ, ଆମଦାନୀ, ପାଣିପାଗ, ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ସରକାରୀ ନୀତି ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭର କରେ।

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ Price Monitoring System ଅନୁସାରେ ଅକ୍ଟୋବର ୬ରେ ସର୍ବଭାରତୀୟ ହାରାହାରି ଖୁଚୁରା ଦର ଚାଉଳ ₹୪୬.୭୩, ତୁର/ଅରହର ଡାଲି ₹୧୨୬.୬୫, ଉଡଦ ଡାଲି ₹୧୨୩.୩୨ ଏବଂ ମସୁର ଡାଲି ₹୯୦.୫୦ ପ୍ରତି କିଲୋ ଥିଲା।

ଖାଉଟିଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ଥ କ’ଣ?

ରେପୋ ରେଟ୍‌ ବୃଦ୍ଧିର ତୁରନ୍ତ ଲାଭ ଭାବେ ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ୍ କିମ୍ବା ରାସନ୍‌ ଦର କମିଯିବ ବୋଲି ଆଶା କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ବରଂ ଋଣ ନେଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ EMI ବଢ଼ିବାର ଚାପ ଆସିପାରେ। ଅନ୍ୟପଟେ RBIର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ମହଙ୍ଗାଇକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖି ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବା।

ଅର୍ଥାତ୍‌, ରେପୋ ରେଟ୍‌ ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଭାବ ପରୋକ୍ଷ ଏବଂ ଧୀରେ ଦେଖାଯାଇପାରେ; ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ୍‌ କିମ୍ବା ରାସନ୍‌ ଦର ତୁରନ୍ତ ଶସ୍ତା ହେବାର କୌଣସି ସିଧା ନିୟମ ନାହିଁ।