କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଜଗତ ପ୍ରକାଶ ନଡ୍ଡା ସୋମବାର ୧୬ତମ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ପରିଷଦ (CCHFW) ସମ୍ମିଳନୀରେ 'ସୁମନ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ୨୦୩୦' ଉନ୍ମୋଚନ କରିବେ। ଏହା ମାତୃ ଓ ନବଜାତ ଶିଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ଲକ୍ଷ୍ୟ (SDGs) ଅନୁଯାୟୀ ମାତୃ ଓ ନବଜାତ ମୃତ୍ୟୁହାର ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଏକ ବ୍ୟାପକ କୌଶଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଜନା।

ଗତ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ମାତୃ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ରାଜ୍ୟରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ରହିଛି। ସେହି କାରଣରୁ ଏହି ରୋଡମ୍ୟାପ୍‌ରେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକାଭଳି ନୀତି ପରିବର୍ତ୍ତେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ଓ ଜିଲ୍ଲାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରମାଣଭିତ୍ତିକ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହସ୍ତକ୍ଷେପର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି।

ଏହି ରୋଡମ୍ୟାପ୍‌ରେ ଗର୍ଭଧାରଣ ପୂର୍ବ ସେବା, ଗର୍ଭାବସ୍ଥାକାଳୀନ ଯତ୍ନ, ପ୍ରସବ ସମୟର ସେବା ଏବଂ ପ୍ରସବ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯତ୍ନକୁ ଏକତ୍ର କରି ଜୀବନଚକ୍ର ଆଧାରିତ ପଦ୍ଧତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହ ଶିଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, କିଶୋର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ପରିବାର ନିୟୋଜନ ଓ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସେବାକୁ RMNCHA+N ଢାଞ୍ଚାରେ ସମନ୍ୱୟ କରାଯିବ।

ରୋଡମ୍ୟାପ୍‌ର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଶେଷତା ହେଉଛି ଉଚ୍ଚ-ଝୁମ୍ପପୂର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭଧାରଣର ଚିହ୍ନଟ, ନିରନ୍ତର ନଜରଦାରି ଓ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଚାରି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା। ଏଥିରେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା, ବିଶେଷକରି ତୃତୀୟ ତ୍ରୟମାସିକ, ପ୍ରସବ ସମୟ ଏବଂ ପ୍ରସବ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଉଚ୍ଚ-ଝୁମ୍ପପୂର୍ଣ୍ଣ ମା'ମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।

ଏହି ଯୋଜନାରେ ଦୁର୍ଗମ ଓ ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଯାତାୟାତ ସୁବିଧା, ଜରୁରୀକାଳୀନ ପ୍ରସୂତି ସେବା, ସୁମନ ପଞ୍ଚାୟତ ମାଧ୍ୟମରେ ଜନଭାଗୀଦାରି ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭଳି ନୂତନ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜକୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି।

ରୋଡମ୍ୟାପ୍‌ରେ ଆସାମ, ବିହାର, ଛତିଶଗଡ଼, ହରିୟାଣା, ଝାରଖଣ୍ଡ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଓଡ଼ିଶା, ପଞ୍ଜାବ, ରାଜସ୍ଥାନ, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସମେତ ୧୩ଟି ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତାପ୍ରାପ୍ତ ରାଜ୍ୟର ୧୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲା ପାଇଁ ସମୟବଦ୍ଧ କୌଶଳ ପ୍ରସ୍ତାବ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ମାତୃ ଓ ନବଜାତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାର ସାର୍ବଜନୀନ ପହଞ୍ଚ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାର ଯୋଜନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତାପ୍ରାପ୍ତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁମନ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଲାଗୁ କରାଯିବ। ଏହା ଅଧୀନରେ ସମୟମତେ ପଞ୍ଜୀକରଣ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାକାଳୀନ ପରୀକ୍ଷା, ଗୁଣାତ୍ମକ ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ପ୍ରସବ ପରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସମୟ ହସ୍ପିଟାଲରେ ରହିବାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଯିବ। ଅଷ୍ଟମ ଓ ନବମ ମାସରେ ଆଶା କର୍ମୀମାନେ ପ୍ରତି ଦୁଇ ସପ୍ତାହରେ ଘରକୁ ଯାଇ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା, ପୁଷ୍ଟି ପରାମର୍ଶ, ପ୍ରସବ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ହସ୍ପିଟାଲରେ ପ୍ରସବ ପାଇଁ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରିବେ।

ଏହାଛଡ଼ା ପ୍ରସବ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମା'ଙ୍କ ସହ ରହିବା ପାଇଁ ଜଣେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିଚର୍ଯ୍ୟାକାରୀଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା, ଜରୁରୀକାଳୀନ ରେଫରାଲ୍ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ବର୍ଥ ୱେଟିଂ ହୋମ୍, ମାତୃ ଓ ଶିଶୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ୱିଙ୍ଗ, ପ୍ରସୂତି ହାଇ ଡିପେଣ୍ଡେନ୍ସି ୟୁନିଟ୍ ଓ ଆଇସିୟୁ ସ୍ଥାପନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।

ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଗର୍ଭଧାରଣ ପୂର୍ବରୁ ଫୋଲିକ୍ ଏସିଡ୍ ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ, ମାତୃ ରକ୍ତହୀନତା ଓ କୁପୋଷଣ ଦୂରୀକରଣ, ଉଚ୍ଚ-ଝୁମ୍ପପୂର୍ଣ୍ଣ ଗର୍ଭବତୀଙ୍କ ନିରନ୍ତର ନଜରଦାରି ଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଛି।

ଏହି ଯୋଜନାରେ ସୁମନ ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ମଦର୍ସ ପିକନିକ୍ ଭଳି ସମୁଦାୟ ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଜନସହଭାଗ ବୃଦ୍ଧି, ଶୂନ୍ୟ ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁ, ଶୂନ୍ୟ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁ, ସମସ୍ତ ଗର୍ଭବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରସବପୂର୍ବ ସେବା, ହସ୍ପିଟାଲରେ ପ୍ରସବ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟିକାକରଣ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି।