ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ନିର୍ମାଣ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ସରକାର ଚିପ୍ ନିର୍ମାଣ ସହିତ ସମଗ୍ର ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ଭାରତର ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ India Today ସହ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଲୋଚନାରେ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ ଏହି ଯୋଜନାର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ବିଷୟରେ କହିଛନ୍ତି।

୫ ବଡ଼ ଚିପ୍ ନିର୍ମାତା ଉପରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ

ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଭାରତର ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ମିଶନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି୫ଟି ବଡ଼ ମ୍ୟାନୁଫାକ୍ଚରିଂ କମ୍ପାନୀ,୩ଟି ବଡ଼ ମ୍ୟାଟେରିଆଲ୍ ନିର୍ମାତାଏବଂଅତି କମ୍ରେ ୨ଟି ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ପ୍ୟାକେଜିଂ ସୁବିଧାବିକଶିତ କରିବା।

ସରକାରଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କେବଳ semiconductor fabrication unit ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଚିପ୍ ତିଆରି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ମ୍ୟାଟେରିଆଲ୍, ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ପ୍ୟାକେଜିଂ, ଚିପ୍ ଡିଜାଇନ୍ ଓ ଦକ୍ଷ ମାନବ ସମ୍ବଳକୁ ନେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ supply chain ଗଢ଼ିବା ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଉଛି।

୧ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଚାକିରି

ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ରୁପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଓ ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ ୧ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଚାକିରିସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ବୋଲି ବୈଷ୍ଣବ କହିଛନ୍ତି।

ଚିପ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟରୀ ସହିତ ମ୍ୟାଟେରିଆଲ୍ କମ୍ପାନୀ, ଯନ୍ତ୍ରପାତି ନିର୍ମାତା, ପ୍ୟାକେଜିଂ ୟୁନିଟ୍ ଓ ଅନ୍ୟ supplier କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଆବଶ୍ୟକତା ବଢ଼ିବା ଫଳରେ ଏହି ଚାକିରି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରିବ।

୭nm ଓ ୩nm ଚିପ୍ ଉପରେ ନଜର

ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ୪୦nm technology nodeଚାରିପାଖରେ କ୍ଷମତା ବିକଶିତ କରିଛି। ଆଗାମୀ ୮ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ୭nm ଓ ୩nm

technologyଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି ବୋଲି ବୈଷ୍ଣବ କହିଛନ୍ତି।

ତେବେ advanced semiconductor manufacturing ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ precision, quality, technology, research ଓ skilled manpower ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ନିବେଶ କରି ନିଜ କ୍ଷମତା ଗଢ଼ିଛନ୍ତି ବୋଲି ବୈଷ୍ଣବ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।

୮୫ ହଜାର ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କୁ ଟ୍ରେନିଂ

ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଭାରତରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ୮୫,୦୦୦ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କୁ ଟ୍ରେନିଂଦିଆଯାଇଛି। ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ସହ ମିଶି ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଶିକ୍ଷା ଓ practical exposure ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାମ ହେଉଛି।

Semiconductor startup ecosystemରେ ବୃଦ୍ଧି

ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଭାରତର semiconductor ଓ deep-tech startup ecosystemରେ ମଧ୍ୟ ବିକାଶ ହୋଇଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସହ ପ୍ରାୟ୩୦ଟି venture capital firm ଓ ୨୦୫ଟି startupଯୋଡ଼ିଥିବା ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ଏହା ସହିତ India Deep Tech Allianceର network ମଧ୍ୟ ବଢ଼ୁଥିବା ବୈଷ୍ଣବ କହିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ semiconductor industry କେବଳ ବଡ଼ manufacturing plant ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିପାରିବ ନାହିଁ; startup, research ଓ design ecosystem ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ।

Electronics manufacturingକୁ ମିଳିପାରେ ଆଉ ଗତି

ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଶିଳ୍ପକୁ ଭାରତର ବ୍ୟାପକ electronics manufacturing sector ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଉଛି। ମୋବାଇଲ୍, automobile, consumer electronics, train, aircraft ଓ AI system ଭଳି ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ chipsର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।

ସରକାର ଏବେ chip fabrication ସହdesign, packaging, testing, materials, equipment ଓ skilled manpowerଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରSemicon 2.0 ପାଇଁ ₹୧.୨୭ ଲକ୍ଷ କୋଟିର outlayଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା, ଯାହା semiconductor design ଓ manufacturing ecosystemକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରଖିଛି।

ସଫଳତାର ମାପଦଣ୍ଡ କ’ଣ?

ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି semiconductor missionର ସଫଳତା କେବଳ factory ସ୍ଥାପନରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତରେ ଏକସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ commercial semiconductor ecosystemଗଢ଼ି ଉଠିବାରେ ରହିବ।

ତାଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା benchmark ହେଉଛି—୫ଟି ବଡ଼ semiconductor manufacturer, ୩ଟି ବଡ଼ materials manufacturer, ୨ଟି advanced packaging facility ଏବଂ ୧ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ jobs।