ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ସାଧାରଣ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଏହା ରୁଟିନ୍ ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡ ସମୟରେ ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ। ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଫ୍ୟାଟି ଲିଭରରେ ସବୁବେଳେ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ତେବେ ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର କ'ଣ ଲିଭର କ୍ୟାନସରରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ?ହଁ, କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଝୁମ୍ପ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ସରଳ କିମ୍ବା uncomplicated fatty liver ଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କୁ ଲିଭର କ୍ୟାନସର ହୁଏ ନାହିଁ।
ମୁଖ୍ୟ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି—ଲିଭରରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରିପ୍ରଦାହ ଓ ଫାଇବ୍ରୋସିସ୍ (scarring)ବିକଶିତ ହେଉଛି କି ନାହିଁ।
ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର ରୋଗକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସାଧାରଣତଃMetabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease (MASLD)କୁହାଯାଏ। ଏହା ମୋଟାପଣ, ଟାଇପ୍-୨ ଡାଇବେଟିସ୍, ଇନସୁଲିନ୍ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ଓ ଅସ୍ୱାଭାବିକ କୋଲେଷ୍ଟେରଲ୍ ଭଳି ସମସ୍ୟା ସହ ଜଡ଼ିତ।
ସମସ୍ତଙ୍କଠାରେ ଏହାର ଗତି ସମାନ ନୁହେଁ। କେତେକ ଲୋକଙ୍କଠାରେ କେବଳ ଲିଭରରେ ଚର୍ବି ଜମା ହୁଏ ଏବଂ ଗୁରୁତର କ୍ଷତି ହୁଏ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ କେତେକଙ୍କଠାରେ ଏହାMetabolic Dysfunction-Associated Steatohepatitis (MASH)ରୂପ ନେଇପାରେ, ଯେଉଁଥିରେ ଚର୍ବି ସହିତ ଲିଭରରେ ପ୍ରଦାହ ଓ କୋଷ କ୍ଷତି ହୁଏ।
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏହି କ୍ଷତି ଚାଲିଲେFibrosisଏବଂ ପରେ କେତେକ ଲୋକଙ୍କଠାରେCirrhosisହୋଇପାରେ। ସିରୋସିସ୍ ଲିଭର କ୍ୟାନସର, ବିଶେଷକରିHepatocellular Carcinoma (HCC)ର ଝୁମ୍ପକୁ ବଢ଼ାଏ।
ତେବେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର ରୋଗୀଙ୍କଠାରେ ଘଟେ ନାହିଁ।
ହଁ, କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସିରୋସିସ୍ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲିଭର କ୍ୟାନସର ହୋଇପାରେ।
ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୀର୍ଘ ସମୟର ଡାଇବେଟିସ୍, ମୋଟାପଣ ଓ ଏକାଧିକ ମେଟାବଲିକ୍ ରିସ୍କ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ତଥାପି ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି କ୍ୟାନସର ଆଶଙ୍କାରେ ଅଛନ୍ତି। ସରଳ ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର ତୁଳନାରେAdvanced Fibrosis କିମ୍ବା Cirrhosisଥିଲେ ଝୁମ୍ପ ଅଧିକ।
ନିମ୍ନଲିଖିତ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ଲିଭରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ:
ଏହି ରିସ୍କ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଥିବା ଅର୍ଥ କ୍ୟାନସର ହେବା ନିଶ୍ଚିତ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଏମାନେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କେଉଁ ରୋଗୀଙ୍କର ଅଧିକ ଯାଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୁଅନ୍ତି।
ଫ୍ୟାଟି ଲିଭରର ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି—ବ୍ୟକ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲିଭରରେ ଗୁରୁତର ସ୍କାରିଂ ହୋଇପାରେ।
ଆଖି କିମ୍ବା ଚର୍ମ ହଳଦିଆ ହେବା, ପେଟ ଫୁଲିବା, କାରଣ ନଜଣା ଓଜନ କମିବା, ଭୋକ କମିବା କିମ୍ବା ଅସାଧାରଣ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।
ଏହି ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ କ୍ୟାନସର ହେବାର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।
ଲିଭର ଏନଜାଇମ୍ ସାଧାରଣ ଥିବା ମାତ୍ରେ ଲିଭର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ବୋଲି ଧରିନେବା ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ନୁହେଁ।କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ routine blood test ସାଧାରଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର fibrosis ରହିପାରେ।
ଡାକ୍ତରମାନେ ରୋଗୀର ମେଡିକାଲ୍ ଇତିହାସ, ମେଟାବଲିକ୍ ରିସ୍କ, ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଅନ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ମାଧ୍ୟମରେ ଲିଭରର ସ୍ଥିତି ଆକଳନ କରନ୍ତି।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୋଗୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ଦରକାର ହୁଏ ନାହିଁ।କେଉଁ ପରୀକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ ତାହା ଡାକ୍ତର ରୋଗୀର ସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରନ୍ତି।
ଅନେକ ଲୋକଙ୍କଠାରେ, ବିଶେଷକରି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ, ଜୀବନଶୈଳୀରେ ସ୍ଥାୟୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଲିଭରରେ ଚର୍ବି ଓ ପ୍ରଦାହ କମିପାରେ।
ଡାକ୍ତରମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି:
ତେବେ ଲିଭରରେ ଚର୍ବି କମିଗଲା ବୋଲି ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ସମସ୍ତ ଝୁମ୍ପ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। Advanced Fibrosis କିମ୍ବା Cirrhosis ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ନିୟମିତ follow-up ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ।
ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ କଥା ହେଉଛି—ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର ଚିହ୍ନଟ ହେବା ମାନେ ଲିଭର କ୍ୟାନସର ହୋଇଛି ବୋଲି ନୁହେଁ।ସରଳ ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର ଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କୁ ଲିଭର କ୍ୟାନସର ହୁଏ ନାହିଁ।
କିନ୍ତୁ କେବଳ ଅଲଟ୍ରାସାଉଣ୍ଡରେ ଲିଭରରେ କେତେ ଚର୍ବି ଅଛି ତାହା ଜାଣି ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇଯିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।ଲିଭରରେ Fibrosis କିମ୍ବା Scarring ଅଛି କି ନାହିଁ ଏବଂ ଡାଇବେଟିସ୍, ମୋଟାପଣ ଭଳି ମେଟାବଲିକ୍ ରିସ୍କ କେତେ ରହିଛି—ଏହା ଜାଣିବା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ତେଣୁ ଭୟଭୀତ ହେବା ନୁହେଁ, ବରଂସମୟରେ ମୂଲ୍ୟାୟନ, ଜୀବନଶୈଳୀରେ ସୁଧାର ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଡାକ୍ତରୀ follow-upହିଁ ଲିଭରକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବାର ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ।
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୂଚନା:ଏହି ଖବର ସାଧାରଣ ସୂଚନା ପାଇଁ। ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର, Fibrosis କିମ୍ବା କ୍ୟାନସରର ଝୁମ୍ପ ବ୍ୟକ୍ତିଭେଦେ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ପରୀକ୍ଷା ଓ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।
ଭଦ୍ରକ: ଘରେ ପଶି ମାରଣାସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇ ଭୟଭୀତ କରିବା ପରେ ଟଙ...
ଭୋଟର ତାଲିକାର **ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଘନ ପୁନଃନିରୀକ୍ଷଣ (SIR)**କ...
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭିଜିଲାନ୍ସ ଜାଲରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି କଟକ ଜଗତପୁର ମହ...
ଦିଲ୍ଲୀରେ ଚାଲିଥିବା **Special Intensive Revision (SI...
ଭାରତରେ ସମ୍ପ୍ରତି ହୋଇଥିବା ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ବିରୋଧ ପ୍ରଦ...
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ମହାଙ୍ଗା ଡବଲ୍ ମର୍ଡର ମାମଲାକୁ ନେଇ ବିଜେଡି ନ...
ଭୁବନେଶ୍ୱର: ସାଇବର ଠକଙ୍କ ନୂଆ ଫଣ୍ଡା। ଏବେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ନା...
ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ସ୍ଥିତ **National Law School of India Un...