ହଠାତ୍ କେହି ଜଣେ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇ ପଡ଼ିବା କିମ୍ବା କିଛି ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଚେତାଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯିବା ଘଟଣା ପଛରେ କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ ଏକ ଗୁରୁତର କାରଣ ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, ଏହା କେବଳ ପୂର୍ବରୁ ହୃଦରୋଗ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରେ ହିଁ ହୁଏ ନାହିଁ। ବାହ୍ୟତଃ ସୁସ୍ଥ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅଜଣା ହୃଦରୋଗ କିମ୍ବା ହୃଦୟର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଏହା ଘଟିପାରେ।

କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ କ’ଣ?

କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ ହେଉଛି ଏକ ଜୀବନ-ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଆପାତକାଳୀନ ଅବସ୍ଥା। ଏଥିରେ ହୃଦୟର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହଠାତ୍ ବିକୃତ ହୋଇ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଫଳରେ ହୃଦୟ ଶରୀରର ମସ୍ତିଷ୍କ, ଫୁସଫୁସ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗକୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ରକ୍ତ ପହଞ୍ଚାଇପାରେ ନାହିଁ।

ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟକ୍ତି ହଠାତ୍ ତଳେ ପଡ଼ିଯାଇପାରନ୍ତି, ଚେତା ହରାଇପାରନ୍ତି ଏବଂ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଶ୍ୱାସ ନେବା ବନ୍ଦ କରିପାରନ୍ତି। କେତେକ ସମୟରେ କେବଳ ଗ୍ୟାସ୍ପିଙ୍ଗ୍ ବା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଶ୍ୱାସ ଦେଖାଯାଇପାରେ।
​​​​​​​

ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ : ବରିଷ୍ଠ ଅଭିନେତା ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ପରଲୋକ, ୭୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଚାଲିଗଲେ ଅଭିନେତା

Heart Attack ଓ Cardiac Arrest ଏକ ନୁହେଁ

ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ଏକାଠି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା।

Heart Attackମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ରକ୍ତସଞ୍ଚାଳନ ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ୟା। ହୃଦୟକୁ ରକ୍ତ ଯୋଗାଉଥିବା ଧମନୀରେ ବ୍ଲକେଜ୍ ହେଲେ ହୃଦୟର କିଛି ଅଂଶକୁ ରକ୍ତ ଓ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ମିଳିବା କମିଯାଏ।

ଅନ୍ୟପଟେCardiac Arrestମୁଖ୍ୟତଃ ହୃଦୟର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଗୁରୁତର ବିକୃତି ସହ ଜଡ଼ିତ। ତେବେ ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ cardiac arrestର କାରଣ ହୋଇପାରେ।

ସୁସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କୁ କାହିଁକି ହୋଇପାରେ?

କେହି ବାହ୍ୟତଃ ସୁସ୍ଥ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କଠାରେ ଅଜଣା ହୃଦରୋଗ କିମ୍ବା ବଂଶଗତ ହୃଦୟ ସମସ୍ୟା ଥାଇପାରେ। କେତେକ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ହୃଦୟର ଗଠନ କିମ୍ବା electrical systemର ଅସୁବିଧା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଲକ୍ଷଣ ବିନା ରହିପାରେ।

ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ—

• Coronary artery disease:ହୃଦୟର ଧମନୀରେ ଲୁଚିଥିବା ବ୍ଲକେଜ୍।

• Genetic conditions:କେତେକ ବଂଶଗତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିକୃତି, ଯଥା Long QT syndrome।

• Cardiomyopathy:ହୃଦୟର ମାଂସପେଶୀ ମୋଟା କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯିବା।

• Heart valve problems:ହୃଦୟର ଭାଲ୍ଭ ସମ୍ପର୍କିତ ସମସ୍ୟା।

• Electrolyte imbalance:ପୋଟାସିୟମ୍ ଭଳି ଶରୀରର ମୁଖ୍ୟ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ୍ରେ ଅସନ୍ତୁଳନ।

• କିଛି ଔଷଧ କିମ୍ବା ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ:କେତେକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନକୁ ବିପଜ୍ଜନକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

• ଗୁରୁତର ସଂକ୍ରମଣ କିମ୍ବା myocarditis:ହୃଦୟର ମାଂସପେଶୀରେ ପ୍ରଦାହ ମଧ୍ୟ ବିପଦ ବଢ଼ାଇପାରେ।

କେଉଁ ଲକ୍ଷଣକୁ ଅଣଦେଖା କରିବେ ନାହିଁ?

Cardiac arrest ସାଧାରଣତଃ ହଠାତ୍ ଘଟିପାରେ। ତେବେ ପୂର୍ବରୁ ଥିବା କିଛି ଲକ୍ଷଣ ଓ ଝୁମ୍ପକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ବାରମ୍ବାର ଛାତିରେ ଅସୁବିଧା, ଅସ୍ୱାଭାବିକ ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ, ମୁଣ୍ଡ ବୁଲିବା କିମ୍ବା ବିନା କାରଣରେ ବେହୋସ୍ ହେବା ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଜରୁରୀ। ପରିବାରରେ ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ହଠାତ୍ ମୃତ୍ୟୁର ଇତିହାସ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବା ଉଚିତ।

ହଠାତ୍ Cardiac Arrest ହେଲେ କ’ଣ କରିବେ?

କେହି ହଠାତ୍ ତଳେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଡାକିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନଦେଲେ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଶ୍ୱାସ ନେଉନଥିଲେ, ଏହାକୁ ମେଡିକାଲ୍ ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଭାବେ ନିଅନ୍ତୁ।

ତୁରନ୍ତ:

1. ଆପାତକାଳୀନ ଚିକିତ୍ସା ସହାୟତା ଡାକନ୍ତୁ।

2. ଛାତିର ମଝିଭାଗରେ ତୁରନ୍ତCPR/chest compressionsଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ।

3. ନିକଟରେAED (Automated External Defibrillator)ଥିଲେ ଆଣି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

4. ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ମେଡିକାଲ୍ ଟିମ୍ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ CPR ଜାରି ରଖନ୍ତୁ।

American Heart Association ଅନୁସାରେ, ହସ୍ପିଟାଲ୍ ବାହାରେ cardiac arrest ଘଟିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରେ ତୁରନ୍ତ CPR ଆରମ୍ଭ କଲେ ବଞ୍ଚିବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିପାରେ।

ବିପଦ କମାଇବା ପାଇଁ କ’ଣ କରିବେ?

ସମସ୍ତ cardiac arrestକୁ ରୋକିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତଥାପି ହୃଦୟ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ପାଇଁ ଧୂମପାନରୁ ଦୂରେଇବା, ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ନିୟମିତ ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କରିବା ଏବଂ ରକ୍ତଚାପ, ଡାଇବେଟିସ୍ ଓ କୋଲେଷ୍ଟେରଲ୍ ଭଳି cardiovascular risk factors ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ଉପକାରୀ। ପରିବାରରେ sudden cardiac deathର ଇତିହାସ ଥିଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

Cardiac arrest ହଠାତ୍ ଘଟିପାରେ, କିନ୍ତୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା—CPR ଏବଂ AED—ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବାରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ହୃଦୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଲକ୍ଷଣକୁ ଅଣଦେଖା ନକରିବା ଏବଂ CPR ସମ୍ପର୍କରେ ମୌଳିକ ଜ୍ଞାନ ରଖିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ:ହାର୍ଟ ଆଟାକ୍ ଓ କାର୍ଡିଆକ୍ ଆରେଷ୍ଟ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ? ହଠାତ୍ cardiac arrest ହେଲେ କିପରି ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା କରିବେ?