ତେହରାନ୍/ବାଗଦାଦ୍: ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟରେ **ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz)**କୁ ନେଇ ନୂଆ ବୟାନ ଦେଇଛି ଇରାନ୍। ଇରାନ୍‌ର ରିଭଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ ଶନିବାର, ଅଗଷ୍ଟ ୮, ୨୦୨୬, କହିଛି ଯେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପୁନଃ ଖୋଲିବା ଇରାନ୍ ଓ ଓମାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନା ସହ ଜଡ଼ିତ ନୁହେଁ।

ଇରାନ୍‌ର ରିଭଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡର ମୁଖପାତ୍ର ହୋସେନ୍ ମୋହେବିଙ୍କ ବୟାନକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ଇରାନୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ Tasnim କହିଛି ଯେ, ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ଇରାନ୍‌ର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସର୍ତ୍ତ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ। ଆମେରିକା ଇରାନ୍‌ର ସର୍ତ୍ତ ଗ୍ରହଣ କଲେ ହିଁ ଏହି ସମୁଦ୍ରପଥ ପୁନଃ ଖୋଲିବ ବୋଲି ଇରାନ୍ ପକ୍ଷରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।

ଏହାର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ, ଅଗଷ୍ଟ ୭ରେ ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଇରାନ୍ ଓ ଓମାନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନାରେ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଛି ଏବଂ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହା ହେଲେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ତୈଳ ରପ୍ତାନି ପୁନର୍ବାର ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇପାରେ।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ପରିବହନ ସମୁଦ୍ରପଥ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଯାତାୟାତ ବାଧା ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ଓ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।

ୟେମେନ୍‌ରେ ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ

ଏପଟେ ୟେମେନ୍‌ର ମାରିବ୍ ପ୍ରଦେଶରେ ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣରେ ଅତି କମରେ ୫ ଜଣ ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ୟେମେନ୍‌ର ସାମରିକ ମୁଖପାତ୍ର କର୍ଣ୍ଣେଲ୍ ମାଜେଦ୍ ଅଲ୍-ନାଜିଲି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ବିଭିନ୍ନ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ଥିବା ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ “ସ୍ଥାନ ଓ ସାମରିକ କ୍ଷମତା”କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରାଯାଇଥିଲା।

ସମ୍ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଓ ପୂର୍ବ ୟେମେନ୍‌ରେ ହୁଥିଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏହି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ହୋଇଛି। ଏହାର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ଅନେକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ମାରାତ୍ମକ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା।

ଇରାନ୍ ସହ ତୈଳ ରପ୍ତାନି ନେଇ ଆଲୋଚନାରେ ଇରାକ୍

ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାକ୍ ମଧ୍ୟ ଇରାନ୍ ସହ ଏକ ନୂଆ ତୈଳ ରପ୍ତାନି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନେଇ ଆଲୋଚନା କରୁଛି। ଇରାକ୍‌ର ତୈଳମନ୍ତ୍ରୀ ବାସିମ୍ ମହମ୍ମଦ୍ ଶନିବାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାକ୍‌ର ତୈଳ ରପ୍ତାନିକୁ ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ ଇରାନ୍ ସହ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନେଇ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ତେବେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସକ୍ରିୟ ହୋଇନାହିଁ।

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ରୁଟ୍, କେତେ ପରିମାଣର ତୈଳ ରପ୍ତାନି ହେବ କିମ୍ବା କେବେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆରମ୍ଭ ହେବ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ଇରାକ୍‌ର ତୈଳମନ୍ତ୍ରୀ କୌଣସି ବିସ୍ତୃତ ସୂଚନା ଦେଇନାହାନ୍ତି।

ଇରାକ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାୟ ୨.୭ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ତୈଳ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଛି ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରାୟ ଅଧା ରପ୍ତାନି କରୁଛି। ଚଳିତ ମାସରେ ଦେଶର ତୈଳ ରପ୍ତାନି କ୍ଷମତା ପ୍ରତିଦିନ ୧.୫ ନିୟୁତରୁ ୧.୭୫ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଇରାନ୍‌ର ନୂଆ ବୟାନ ଏବଂ ୟେମେନ୍ ଓ ଇରାକ୍‌ରେ ଚାଲିଥିବା ଘଟଣାକ୍ରମ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଛି। ବିଶେଷ କରି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ନେଇ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ୍‌ର ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାର ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରିବ।