୫୦ ବର୍ଷ ପରେ ମହିଳାଙ୍କ ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିବାର ବିପଦ ଅଧିକ

ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହିତ ହାଡ଼ର ଘନତା ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ। ବିଶେଷକରି ମହିଳାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମେନୋପଜ୍‌ ବା ଋତୁସ୍ରାବ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ୍‌ ହରମୋନ୍‌ର ସ୍ତର କମିବା ଯୋଗୁଁ ହାଡ଼ ଦୁର୍ବଳ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଥାଏ। ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍‌ କୁହାଯାଏ।

ଏହାକୁ ଏକ ନୀରବ ରୋଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଅନେକ ସମୟରେ ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଜଣାପଡ଼େ ନାହିଁ। ବିଶେଷକରି ବୟସ୍କଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହିପ୍‌ ବା ନିତମ୍ବ ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିବା ଗତିଶୀଳତା ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଜୀବନଯାପନ କରିବା କ୍ଷମତାକୁ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

International Osteoporosis Foundation (IOF) ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧୃତ ୨୦୨୧ ମସିହାର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୪ ଲକ୍ଷ ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍‌ ସମ୍ପର୍କିତ ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିବା ଘଟଣା ଦେଖାଯାଏ। Osteoporosis Society of India (OSI) ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୨୨.୯ ପ୍ରତିଶତ ବୟସ୍କ ଏହି ସମସ୍ୟାରେ ପ୍ରଭାବିତ। ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ଓ ଜଟିଳତା ଯୋଗୁଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୧୪,୦୦୦ରୁ ୨୦,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ପଡ଼ୁଥିବା ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।

ହାଡ଼ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ନୂଆ ସ୍କୋରକାର୍ଡ

ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ଆଗୁଆ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ OSI ଏବଂ Sun Pharma ମିଳିତ ଭାବେ ‘Why Wait? Till It Breaks’ ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ Bone Health Score Card ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି।

ଏହା ଏକ ଘୂର୍ଣ୍ଣନଯୋଗ୍ୟ କାର୍ଡବୋର୍ଡ ଚକ୍ର ଭଳି ଉପକରଣ। ଏଥିରେ ଆଠଟି ମାନଦଣ୍ଡ ଆଧାରରେ ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍‌ ଓ ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିବାର ବିପଦ ଆକଳନ କରାଯାଏ।

ଏହି ମାନଦଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି:

• ବୟସ ଓ ବଡି ମାସ୍‌ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ (BMI)

• ପରିବାରରେ ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିବା ବା ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍‌ର ଇତିହାସ

• ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ସମସ୍ୟା

• ଧୂମପାନ ଅଭ୍ୟାସ

• ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଷ୍ଟେରଏଡ୍‌ ଔଷଧର ବ୍ୟବହାର

• ସ୍ତନ କର୍କଟ ଚିକିତ୍ସା ସମେତ କେତେକ କ୍ୟାନ୍‌ସର ଚିକିତ୍ସାର ଇତିହାସ

ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାନଦଣ୍ଡ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପଏଣ୍ଟ ଦିଆଯିବ। ସମସ୍ତ ପଏଣ୍ଟକୁ ମିଶାଇ ମୋଟ ସ୍କୋର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯିବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଧୂମପାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଏହି ମାନଦଣ୍ଡରେ ୨ ପଏଣ୍ଟ ମିଳିବ, ଯେତେବେଳେ ଧୂମପାନ ନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସ୍କୋର ଶୂନ ରହିବ।

କେଉଁ ସ୍କୋରର ଅର୍ଥ କ’ଣ?

ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ:

• ୦ରୁ ୩ ପଏଣ୍ଟ: କମ୍‌ ବିପଦ

• ୧୨ରୁ ଅଧିକ ପଏଣ୍ଟ: ଅତ୍ୟଧିକ ବିପଦ

ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ୪୦ ବର୍ଷ ବୟସ ପରେ ସାମାନ୍ୟ ଆଘାତ ବା ହାଲୁକା ପତନ ଯୋଗୁଁ ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଇତିହାସ ରହିଛି, ତେବେ ମୋଟ ସ୍କୋର ଯାହା ହେଉନା କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ବିପଦ ଶ୍ରେଣୀରେ ରଖାଯିବ।

ଏଠାରେ ମନେ ରଖିବା ଜରୁରୀ ଯେ ସ୍କୋରକାର୍ଡ କେବଳ ବିପଦ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍‌ ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

ଅଧିକ ବିପଦ ଥିଲେ କେଉଁ ପରୀକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ?

ସ୍କୋରକାର୍ଡରେ ଅଧିକ ବିପଦ ଦେଖାଗଲେ ଡାକ୍ତର ରୋଗୀଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ଅଧିକ ପରୀକ୍ଷା ପରାମର୍ଶ ଦେଇପାରନ୍ତି। ଏଥିରେ DXA ବା DEXA ସ୍କାନ୍‌ ଏବଂ Quantitative Computed Tomography (QCT) ଭଳି ପରୀକ୍ଷା ରହିପାରେ, ଯାହା ହାଡ଼ର ଘନତା ଆକଳନ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ।

ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ରକ୍ତରେ କ୍ୟାଲସିୟମ୍‌, ଭିଟାମିନ୍‌ D ଓ ପାରାଥାଇରଏଡ୍‌ ହରମୋନ୍‌ ସ୍ତର ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇପାରେ।

OSI ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଡାକ୍ତର ସୁଶ୍ରୁତ ବାଭୁଲକରଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଏହି ଉପକରଣର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଅଧିକ ବିପଦରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଗୁଆ ଚିହ୍ନଟ କରିବା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆବଶ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚସାପେକ୍ଷ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇପାରିବ।

ଡାକ୍ତର ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ କିପରି ପହଞ୍ଚିବ?

ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସାଧାରଣ ଡାକ୍ତର ଓ ବିଭିନ୍ନ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କୁ ଏହି ସ୍କୋରକାର୍ଡ ବିଷୟରେ ଅବଗତ କରାଯିବ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏହାକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା ଯୋଜନା ରହିଛି।

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ୮୦୦ଟି ଜିଲ୍ଲାର ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଖରେ ଏହି ଉପକରଣ ପହଞ୍ଚାଇବା ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। Sun Pharma ପକ୍ଷରୁ ଏହାର ଡିଜିଟାଲ୍‌ ସଂସ୍କରଣ ୨୦୨୬ ଡିସେମ୍ବର ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହ ସୁଦ୍ଧା ଡାକ୍ତର ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମାଗଣାରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ତେବେ ଏହି ଘୋଷଣା ସମୟରେ ଡିଜିଟାଲ୍‌ ସଂସ୍କରଣ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇନଥିଲା।

କମ୍‌ ସ୍କୋର ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ

ସ୍କୋରକାର୍ଡ ସହିତ ଦିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନାରେ ଏହାର ସେନ୍ସିଟିଭିଟି ଓ ସ୍ପେସିଫିସିଟି ୯୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୋଲି ଦାବି କରାଯାଇଛି। ସେନ୍ସିଟିଭିଟି ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବିପଦରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଠିକ୍‌ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିବାର କ୍ଷମତା, ଯେତେବେଳେ ସ୍ପେସିଫିସିଟି ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବିପଦ ନଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଠିକ୍‌ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିବାର କ୍ଷମତା।

ତଥାପି କମ୍‌ ସ୍କୋର ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଷ୍ଟିଓପୋରୋସିସ୍‌ ନାହିଁ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ସେହିପରି ଅଧିକ ସ୍କୋର ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ, ଆବଶ୍ୟକ ପରୀକ୍ଷା ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ହିଁ ହାଡ଼ର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।