ହଠାତ୍‌ କାହିଁକି ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା ଆମେରିକାରେ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ?

ୱାଶିଂଟନ୍‌: ଆମେରିକାରେ ବିମାନ ଯାତ୍ରାକୁ ନେଇ ଦେଖାଦେଇଛି ବଡ଼ ଅସ୍ଥିରତା। ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ୍‌ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍‌ (ATC) କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ହଠାତ୍‌ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦେବାରୁ ଆମେରିକାର ସମସ୍ତ ବିମାନବନ୍ଦରରୁ ଉଡ଼ାଣ ଉପରେ ସାମୟିକ ରୋକ୍‌ ଲଗାଇଥିଲା ଫେଡେରାଲ୍‌ ଏଭିଏସନ୍‌ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍‌ (FAA)। ଏହି ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ହଜାର ହଜାର ବିମାନ ଯାତ୍ରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଲକ୍ଷାଧିକ ଯାତ୍ରୀ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ିଥିଲେ।

ନଭେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଏହି ବିଭ୍ରାଟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ଆମେରିକାର ପରିବହନ ସଚିବ ସିନ୍‌ ଡଫି କହିଥିଲେ ଯେ ଦେଶର ୨୨ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ୍‌ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍‌ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ଯୋଗାଯୋଗ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଛି। ଏହାପରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି FAA ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଷ୍ଟପ୍‌ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲା।

କ’ଣ ଥିଲା FAAର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ?

FAA ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ହୋଇଥିବା ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଷ୍ଟପ୍‌ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ସୂଚନା ନ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ବିମାନବନ୍ଦରରୁ ଉଡ଼ାଣ କରିବାକୁ ଥିବା ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂମିରେ ରହିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ଅର୍ଥ, ଯେଉଁ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଉଡ଼ାଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁମତି ନ ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟେକ୍‌ଅଫ୍‌ କରିବାକୁ ମନା କରାଯାଇଥିଲା।

ତେବେ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ତୁରନ୍ତ ଅବତରଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇନଥିଲା। ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଗନ୍ତବ୍ୟ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଅବତରଣ କରିବାକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ଆଗମନ ଓ ପରିଚାଳନାକୁ ପରିସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଉଥିଲା।

ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ବିମାନ ଚାଳକ ଓ ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ୍‌ କଣ୍ଟ୍ରୋଲର୍‌ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆବଶ୍ୟକ ଯୋଗାଯୋଗ ନ ଥିବା ସମୟରେ ଆକାଶରେ ବିମାନ ଚଳାଚଳକୁ ନେଇ କୌଣସି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି ନ ହେବା।

୨୨ଟି ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ୍‌ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍‌ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଭାବିତ

ଆମେରିକାରେ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ୍‌ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍‌ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିମାନର ଗତିପଥ, ଉଚ୍ଚତା, ଅବସ୍ଥିତି ଓ ଅନ୍ୟ ବିମାନ ସହ ସୁରକ୍ଷିତ ଦୂରତା ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସହାୟତା କରନ୍ତି।

ପରିବହନ ସଚିବ ସିନ୍‌ ଡଫିଙ୍କ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଦେଶର ୨୨ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ଏୟାର ରୁଟ୍‌ ଟ୍ରାଫିକ୍‌ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍‌ କେନ୍ଦ୍ରର ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ବିମାନବନ୍ଦର ମଧ୍ୟରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ବିମାନର ଗତିବିଧିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି।

ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବିଭ୍ରାଟ ହେଲେ ପାଇଲଟ୍‌ଙ୍କୁ ଠିକ୍‌ ସମୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ଓ ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ଗତିପଥ ସମନ୍ୱୟ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଉଡ଼ାଣକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ FAA ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା।

ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ ଘଣ୍ଟା ପରେ ହଟିଲା ରୋକ୍‌, ତଥାପି ଯାତ୍ରୀ ହନ୍ତସନ୍ତ

ଏହି ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଷ୍ଟପ୍‌ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଜାରି ରହିଥିଲା। ପରେ FAA ପକ୍ଷରୁ ଉଡ଼ାଣ ଉପରେ ଲଗାଯାଇଥିବା ରୋକ୍‌ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ରୋକ୍‌ ହଟିବା ମାତ୍ରେ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ସ୍ୱାଭାବିକ ହୋଇନଥିଲା।

ଏହି ବିଭ୍ରାଟ ଯୋଗୁଁ ହଜାର ହଜାର ବିମାନ ବିଳମ୍ବିତ ହୋଇଥିଲା କିମ୍ବା ବାତିଲ୍‌ କରାଯାଇଥିଲା। କିଛି ବିମାନକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବିମାନବନ୍ଦର ବଦଳରେ ଅନ୍ୟ ବିମାନବନ୍ଦରକୁ ପଠାଇବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଅନେକ ଯାତ୍ରୀ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ।

ଆସୋସିଏଟେଡ୍‌ ପ୍ରେସ୍‌ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଘଟଣାରେ ୩,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ବିମାନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଅବତରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଅତିକମ୍‌ରେ ୮୨୭ଟି ବିମାନକୁ ଅନ୍ୟ ବିମାନବନ୍ଦରକୁ ଡାଇଭର୍ଟ କରାଯାଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଏହି ବିଭ୍ରାଟରେ ୧୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଯାତ୍ରୀ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।

ପୁରୁଣା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିଲା ସମସ୍ୟା?

ପ୍ରାରମ୍ଭରେ FAA ଓ ଆମେରିକାର ପରିବହନ ବିଭାଗ ଏହି ଯୋଗାଯୋଗ ବିଭ୍ରାଟର କାରଣ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ପରେ ପରିବହନ ସଚିବ ସିନ୍‌ ଡଫି କହିଥିଲେ ଯେ ପୁରୁଣା ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ୍‌ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍‌ ବ୍ୟବସ୍ଥାର କିଛି ଉପକରଣ ଅଧିକ ଚାପ ସହିପାରିନଥିଲା।

ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ, ପୁରୁଣା ସ୍ୱିଚ୍‌ ଓ ରାଉଟର୍‌ ଭଳି ଉପକରଣ ଉପରେ ନୂଆ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସ୍ଥାପନ ଓ ତଥ୍ୟ ପରିଚାଳନାର ଚାପ ପଡ଼ିଥିଲା। ଫଳରେ ପୁରୁଣା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପରେ ଅଚଳ ହୋଇଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି।

ଆମେରିକା ସରକାର ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ୍‌ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍‌ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆଧୁନିକୀକରଣ ପାଇଁ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ପୁରୁଣା ତାର, ରେଡିଓ ଓ ଯୋଗାଯୋଗ ଉପକରଣ ବଦଳାଇ ନୂଆ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଲଗାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବେ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି।

ସାଇବର ଆକ୍ରମଣ ଥିଲା କି?

ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ କୌଣସି ସାଇବର ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକାର ହୋମଲ୍ୟାଣ୍ଡ ସିକ୍ୟୁରିଟି ସଚିବ ମାର୍କୱେନ୍‌ ମୁଲିନ୍‌ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହା ପଛରେ କୌଣସି ଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଥିବାର ସଙ୍କେତ ମିଳିନାହିଁ।

ଏହା ଏକ ଟେଲିକମ୍ୟୁନିକେସନ୍‌ ବିଭ୍ରାଟ ବୋଲି ସେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭାବେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ। ତେଣୁ ଏହି ଘଟଣାକୁ ସାଇବର ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି କହିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟପଟେ FAAର ନୂଆ AI ଆଧାରିତ ବିମାନ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏହି ବିଭ୍ରାଟର କାରଣ ନୁହେଁ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ରିପୋର୍ଟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି।

୨୦୦୧ ପରେ ବିରଳ ଘଟଣା, ପୁଣି ଉଠିଲା ବିମାନ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନ

ଆମେରିକାରେ ଏଭଳି ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଷ୍ଟପ୍‌ ଘଟଣା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରଳ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୩ ଜାନୁଆରୀରେ FAAର NOTAM କମ୍ପ୍ୟୁଟର୍‌ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଉଡ଼ାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ପାଇଲଟ୍‌ମାନଙ୍କୁ ବିମାନ ଯାତ୍ରା ସମ୍ପର୍କିତ ଜରୁରୀ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇଥିଲା।