ଆମେରିକାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ନେଇ ବଢ଼ୁଛି ଚିନ୍ତା। ଦେଶର ଜାତୀୟ ଋଣ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୪୦ ଟ୍ରିଲିୟନ୍ ଡଲାର ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ଏହା ପରେ ଆମେରିକା ଭିତରେ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।

ଆମେରିକାର ଜାତୀୟ ଋଣ ୧୯୮୧ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୧ ଟ୍ରିଲିୟନ୍ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏବେ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ବର୍ଷରେ ଗଢ଼ିଉଠିଥିବା ଋଣ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି।

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଓ ଜୋ ବାଇଡେନ୍ ପ୍ରଶାସନ ସମୟରେ ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ବଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସରକାରୀ ବ୍ୟୟ ଟିକସ୍‌ରୁ ମିଳୁଥିବା ରାଜସ୍ୱକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ଏହା ସହ ୨୦୦୮ର ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ଓ କୋଭିଡ୍ ମହାମାରୀ ସମୟରେ ନିଆଯାଇଥିବା ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ସରକାରୀ ଋଣ ବଢ଼ିଛି।

ସେହିପରି ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ସୁଧ ହାର ବଢ଼ିବାରୁ ସରକାରଙ୍କ ଋଣ ପରିଶୋଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଛି। ଅର୍ଥନୀତି ବିଶେଷଜ୍ଞ ଏରିକ୍ ସ୍ୱାନସନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଆମେରିକାର ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ସୁଧ ହାର ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ରହିଛି।

ଋଣ କେତେ ବଢ଼ିଛି?

୨୦୧୬ରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଥମ ଥର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହେବା ସମୟରେ ଆମେରିକାର ଜାତୀୟ ଋଣ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଟ୍ରିଲିୟନ୍ ଡଲାର ଥିଲା। ପ୍ରାୟ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଦୁଇଗୁଣ ହୋଇ ୪୦ ଟ୍ରିଲିୟନ୍ ଡଲାର ଟପିଛି।

କଂଗ୍ରେସର Joint Economic Committee ଅନୁସାରେ, ଆମେରିକାର ଋଣ ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡରେ ପ୍ରାୟ ୯୦,୦୦୦ ଡଲାର ହାରରେ ବଢ଼ୁଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଦିନକୁ ପ୍ରାୟ ୭.୮ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର ଋଣ ବଢ଼ୁଛି।

ସରକାରୀ ଋଣ ଉପରେ ସୁଧ ଦେୟ ମଧ୍ୟ ଗତ ବର୍ଷର ସମାନ ସମୟ ତୁଳନାରେ ୧୫% ବଢ଼ିଛି। ଏହି ସୁଧ ଦେୟ ଏବେ ସରକାରଙ୍କ ମୋଟ ଟିକସ୍ ରାଜସ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦% ସମାନ ହୋଇଛି। ଏହା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଖର୍ଚ୍ଚଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ବୋଲି ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞମାନେ କହୁଛନ୍ତି।

ଏଥିସହ AI କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ପରିମାଣର ନିବେଶ କରୁଥିବା ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଋଣ ନେଇ ବିପୁଳ ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି। ଫଳରେ ସରକାର ଓ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ନିବେଶକଙ୍କ ଅର୍ଥ ପାଇଁ ପରସ୍ପର ସହ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରୁଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା ପାଇଁ ବିପଦ କେତେ?

ଆମେରିକା ଏବେ ୪୧.୧ ଟ୍ରିଲିୟନ୍ ଡଲାରର ଋଣ ସୀମା ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଛି। Congressional Budget Office ଅନୁସାରେ, ୨୦୩୬ ସୁଦ୍ଧା ଦେଶର ଋଣ ପ୍ରାୟ ୬୪ ଟ୍ରିଲିୟନ୍ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ।

ତେବେ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ସ୍ଥିତି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତର ସଙ୍କଟରେ ପହଞ୍ଚିନାହିଁ। ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅର୍ଥନୀତି ହେବା ସହ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ରିଜର୍ଭ କରେନ୍ସି ହୋଇଥିବାରୁ ଆମେରିକା ଅନ୍ୟ ଦେଶ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଉଚ୍ଚ ଋଣ ସମ୍ଭାଳିପାରିବ।

ତଥାପି ଆମେରିକା ସରକାରୀ ବଣ୍ଡ କିଣିବା ପାଇଁ ନିବେଶକଙ୍କ ଆଗ୍ରହ କମୁଥିବା ନେଇ ଚିନ୍ତା ରହିଛି। ନିବେଶକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ଅଧିକ ରିଟର୍ନ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହା ଫଳରେ ଋଣ ନେବା ଖର୍ଚ୍ଚ ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ।

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକାର ଋଣ-ଅର୍ଥନୀତି ଅନୁପାତ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମା ଟପିଲେ ନିବେଶକମାନେ ଆମେରିକୀୟ ବଣ୍ଡ ବିକ୍ରି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିପାରନ୍ତି। ଏହା ଆର୍ଥିକ ବଜାରରେ ବଡ଼ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକାର ଜାତୀୟ ଋଣ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିର ପ୍ରାୟ ୧୨୬% ସମାନ। ତେବେ ଜାପାନ ଓ ଇଟାଲୀ ଭଳି କିଛି G7 ଦେଶ ତୁଳନାରେ ଏହା କମ୍।

ଆମେରିକୀୟଙ୍କ ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ?

ବଢ଼ୁଥିବା ସରକାରୀ ଋଣ ଓ ଉଚ୍ଚ ସୁଧ ହାରର ପ୍ରଭାବ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିପାରେ। ଘର ଋଣ, କାର୍ ଲୋନ୍ ଓ କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ଉପରେ ସୁଧ ହାର ବଢ଼ିପାରେ।

ବିଶେଷକରି କମ୍ ଆୟକାରୀ ପରିବାର ଏହାରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରନ୍ତି। ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଋଣ ନେବା ମହଙ୍ଗା ହେଲେ ସେମାନେ ଏହାର ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଉତ୍ପାଦ ଓ ସେବାର ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ାଇ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଲଦିପାରନ୍ତି।

ଆଗକୁ କ’ଣ?

ସମ୍ପ୍ରତି ଆମେରିକାର ଅର୍ଥନୀତିର ଗତି କିଛି ଧୀର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏବେ ବି ବଢ଼ୁଛି। ଅର୍ଥନୈତିକ ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ ସରକାରଙ୍କ ଟିକସ୍ ରାଜସ୍ୱ ବଢ଼ିବ ଏବଂ ତାହା ଦ୍ୱାରା ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ଋଣର ସୁଧ ପରିଶୋଧ କରିବା ସହଜ ହୋଇପାରିବ।

କିନ୍ତୁ ଅର୍ଥନୀତି ଆବଶ୍ୟକ ଗତିରେ ବଢ଼ିନଥିଲେ ଟିକସ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଂସ୍କାର, ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇବା କିମ୍ବା କଠୋର ଆର୍ଥିକ ନୀତି ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।

ସରକାର ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକୀୟ ବଣ୍ଡର ଚାହିଦା ବଢ଼ାଇବା ଓ ଋଣ ନେବା ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇବା ପାଇଁ କିଛି ଆର୍ଥିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ତେବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହୋଇନାହିଁ।

ଆଗାମୀ ମିଡ୍‌ଟର୍ମ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ଥନୀତି ଓ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଜୀବନଯାପନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇପାରେ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଆଗାମୀ ୨-୩ ବର୍ଷରେ ଆମେରିକାର ବଜେଟ୍ ଘାଟତିକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ କମାଇବା ସହଜ ହେବ ନାହିଁ।