ଭାରତର Digital Payment ecosystemରେ October 15, 2026ରୁ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି। ₹2,000ରୁ ଅଧିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ Person-to-Merchant UPI transactions ଉପରେ 0.4% Merchant Discount Rate (MDR) ଲାଗୁ ହେବ। ସାଧାରଣ merchant transactionରେ ଏହି charge merchant ପକ୍ଷରୁ ଦିଆଯିବ ଏବଂ ₹75,000 କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ transaction ପାଇଁ MDR ସର୍ବାଧିକ ₹300ରେ ସୀମିତ ରହିବ।

ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଲା—MDR customer charge ନୁହେଁ। ସରକାରଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚ merchant payment ecosystemରେ ରହିବ ଏବଂ customerଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ UPI surcharge ନେବା କଥା ନାହିଁ। ₹2,000 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ merchant UPI payments ଏବଂ Person-to-Person UPI transfers ଉପରେ MDR ଲାଗିବ ନାହିଁ।

ଖର୍ଚ୍ଚ Customerଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ କ'ଣ ହେବ?

LocalCirclesର ଏକ ନୂଆ surveyରେ ଦେଶର 291ଟି districtର UPI usersଙ୍କଠାରୁ 67,000ରୁ ଅଧିକ responses ମିଳିଥିଲା। Merchant ଯଦି ₹2,000ରୁ ଅଧିକ UPI payment ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ fee ଚାହିଁଥାନ୍ତି, ତେବେ user କ'ଣ କରିବେ ବୋଲି ପଚରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନରେ 31,206 responses ମିଳିଥିଲା।

Survey ଅନୁସାରେ:

• 27% users cashରେ payment କରିବେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
• 26% credit cardକୁ ବାଛିବେ।
• 14% debit card ବ୍ୟବହାର କରିବେ।
• 4% NEFT, IMPS କିମ୍ବା bank transfer ବ୍ୟବହାର କରିବେ।
• 9% extra charge ନଥିବା ଅନ୍ୟ payment option ମାଗିବେ।
• କେବଳ 14% users extra amount ଦେଇ UPI ଜାରି ରଖିବେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

76% Users ବଡ଼ Payment ପାଇଁ UPIରୁ ସରିପାରନ୍ତି

Long-term payment behaviour ନେଇ ହୋଇଥିବା survey questionରେ 37,654 responses ମିଳିଥିଲା। ଯଦି ₹2,000ରୁ ଅଧିକ UPI transactionରେ customerଙ୍କୁ ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ, 26% users credit card, 26% cash, 13% debit card ଏବଂ 11% bank transferକୁ ନିଜର ପ୍ରମୁଖ payment option କରିବେ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।

କେବଳ 20% respondents କହିଛନ୍ତି ଯେ UPI ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ payment mode ଭାବେ ରହିବ। Surveyର ଏହି ଫଳାଫଳ ଅନୁସାରେ 76% surveyed users ବଡ଼ payment ପାଇଁ UPIରୁ ଅନ୍ୟ payment modeକୁ ସରିପାରନ୍ତି।

Small Merchants ପାଇଁ ରହିଛି ଛାଡ଼

ନୂଆ MDR framework ସବୁ UPI transaction ଉପରେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ। ₹2,000 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ merchant payment ଏବଂ Person-to-Person transfer free ରହିବ।

ଏହା ସହ qualifying small merchants, ଯେଉଁମାନେ UPI QR ମାଧ୍ୟମରେ ମାସକୁ ₹1 lakh ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ payment ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ zero-MDR protection ମିଳିବ। ନୂଆ framework ଅନୁସାରେ ବହୁତ ବଡ଼ ଅଂଶର transaction MDRରୁ ବାହାରେ ରହିବ।

Merchantsମାନେ ମଧ୍ୟ MDR ନେଇ ଚିନ୍ତିତ

LocalCirclesର ଅଲଗା surveyରେ 242 districtର 32,000ରୁ ଅଧିକ businesses ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେଥିରେ କେବଳ 17% merchants 0.4% MDR ନିଜେ ବହନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ବୋଲି କହିଥିଲେ। 41% merchants କୌଣସି MDR ବହନ କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି କହିଥିଲେ।

ଏହାରୁ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—merchant ନିଜେ MDR absorb ନକଲେ ମଧ୍ୟ customerଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ surcharge ନଦେବା ନିୟମ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ?

₹5,000 Paymentରେ MDR କେତେ?

ସାଧାରଣ 0.4% MDR ହିସାବରେ:

₹5,000 transaction = ₹20 MDR

₹10,000 transaction = ₹40 MDR

₹50,000 transaction = ₹200 MDR

ଏହି charge merchantଙ୍କ ପାଇଁ, customerଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ। ₹75,000 ଓ ତାଠାରୁ ଅଧିକ ସାଧାରଣ eligible transaction ପାଇଁ MDR cap ₹300 ରହିଛି।

UPI ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ?

August 2026ରେ UPI 24.51 billion transaction process କରିଥିଲା, ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ₹29.82 lakh crore ବୋଲି LocalCircles survey releaseରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ଏଥିରୁ merchant paymentsର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ₹8.95 lakh crore ଥିଲା।

ସରକାରଙ୍କ ଅବସ୍ଥାନ ସ୍ପଷ୍ଟ—UPI customerଙ୍କ ପାଇଁ point of paymentରେ free ରହିବ। କିନ୍ତୁ survey ଦେଖାଉଛି ଯେ customerଙ୍କ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ UPI fee ପଡ଼ିବ ବୋଲି ଧାରଣା ମଧ୍ୟ cash ଓ cards ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ବଢ଼ାଇପାରେ।