ସୀତାଫଳ ବା Custard Apple ସାଧାରଣତଃ ଏହାର ମିଠା ଓ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଫଳ ପାଇଁ ପରିଚିତ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଗଛର ପତ୍ର ମଧ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଆସୁଛି। ଆୟୁର୍ବେଦିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସୀତାଫଳ ଗଛର ପତ୍ର, ମୂଳ, ଛାଲ ଓ ଫଳର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରୟୋଗ ରହିଛି।

ବିଶେଷକରି ଚର୍ମ ସମସ୍ୟାରେ ସୀତାଫଳ ପତ୍ରର ପେଷ୍ଟ ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କରେ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ସ୍ରୋତରେ ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳେ। କିଛି ସ୍ରୋତରେ ଫଙ୍ଗାଲ୍‌ ଇନ୍‌ଫେକ୍ସନ୍‌ ପ୍ରଭାବିତ ସ୍ଥାନରେ ପତ୍ର ଓ ମୂଳର ପେଷ୍ଟ ଲଗାଇବାର ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରୟୋଗ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ସୀତାଫଳ ପତ୍ରର ଅନ୍ୟ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ବ୍ୟବହାର ମୁଣ୍ଡର ଉକୁଣ ଓ ଉକୁଣର ଅଣ୍ଡା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ। କିଛି ଆୟୁର୍ବେଦିକ ତଥ୍ୟରେ ପତ୍ର ଓ ମଞ୍ଜିକୁ ଏଥିପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ତେବେ ଏପରି ପ୍ରୟୋଗ ସମୟରେ ପତ୍ର କିମ୍ବା ମଞ୍ଜିର ପେଷ୍ଟ ଆଖିରେ ନପଡ଼ିବା ନେଇ ସତର୍କତା ଆବଶ୍ୟକ।

ପେଟ ଓ ହଜମ ସମସ୍ୟା ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ସୀତାଫଳର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶର ପାରମ୍ପରିକ ବ୍ୟବହାର ରହିଛି। ଆୟୁର୍ବେଦିକ ସ୍ରୋତରେ ଏହାକୁ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ, ଡିସ୍ପେପସିଆ, ଡାଇସେଣ୍ଟ୍ରି ଓ ଅନ୍ୟ କିଛି ପାଚନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅବସ୍ଥା ସହ ଯୋଡ଼ି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।

ସୀତାଫଳ ଫଳରେ ଫାଇବର୍‌ ଥିବାରୁ ଏହା ହଜମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଉପକାରୀ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଖାଦ୍ୟ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସ୍ରୋତରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ଏହା ସହିତ ଭିଟାମିନ୍‌ C, ପୋଟାସିୟମ୍‌ ଓ ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍‌ ଭଳି ପୋଷକତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ସୀତାଫଳରେ ମିଳିଥାଏ।

ତେବେ ସୀତାଫଳ ପତ୍ରକୁ ନିଜେ ଔଷଧ ଭାବେ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପତ୍ର, ମଞ୍ଜି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଗଛର ଅଂଶର ଔଷଧୀୟ ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁ ଯୋଗ୍ୟ ଆୟୁର୍ବେଦିକ ଚିକିତ୍ସକ କିମ୍ବା ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଉଚିତ।