କଟକ: ବିକାଶମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନକୁ ନେଇ ପୁଣି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ପଚ୍ଛିକୋଟ ସଂରକ୍ଷିତ ଜଙ୍ଗଲରେ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟ ନାଁରେ ଗଛ କଟାଯାଇଥିବା ନେଇ ଜାତୀୟ ଗ୍ରୀନ୍ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍‌ (NGT)ରେ ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ମାଟି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା କାମ ଜଙ୍ଗଲ ପରିବେଶକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଉଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ଏବେ ଯାଞ୍ଚ ହେବ।

ଅଭିଯୋଗ ଅନୁସାରେ, ଓଡ଼ିଶା ମିନେରାଲ୍ ବିୟରିଂ ଏରିଆଜ୍ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ କର୍ପୋରେସନ୍‌ (OMBADC) ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ପଚ୍ଛିକୋଟ ଜଙ୍ଗଲରେ ମାଟି ଓ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଭିନ୍ନ କାମ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ staggered trenches, contour bunds, ଜଳାଶୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଠନ ନିର୍ମାଣ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲା।

ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଜଙ୍ଗଲର ଗଛ ଓ ବନସ୍ପତି କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଗଛ କଟାଯାଇଥିବା ମଧ୍ୟ ଅଭିଯୋଗ କରାଯାଇଛି। ଏହି କାମ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପରିବେଶୀୟ ଓ ବନ ସଂରକ୍ଷଣ ଅନୁମତି ନିଆଯାଇଥିଲା କି ନାହିଁ, ସେନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।

ମାମଲାରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଏକ ଅନୁପାଳନ ରିପୋର୍ଟରେ କାମ ସମୟରେ ୬୬ଟି ଗଛ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବା ସ୍ୱୀକାର କରାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ କେତେ ଗଛ କଟାଯାଇଛି, ବିଶେଷକରି ଜଳାଶୟ ଓ ଟ୍ରେଞ୍ଚ ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ କେତେ ଗଛ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନଥିବା ନେଇ ଆବେଦନକାରୀ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି।

ଏହା ସହିତ କଟକ ଫରେଷ୍ଟ ଡିଭିଜନ୍ ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ Revised Working Planକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଏହି Working Planକୁ କେନ୍ଦ୍ର ପରିବେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା। ତେବେ ଏଥିରେ ଏବେ ଚାଲିଥିବା ଜଳାଶୟ ଖୋଳିବା, ଟ୍ରେଞ୍ଚ ଓ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି।

ଅନୁମୋଦନ ସର୍ତ୍ତ ଅନୁସାରେ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ଅନୁମୋଦିତ Annual Timber Operation ବା ATOର ଅଂଶ ନଥିଲେ ଗଛ କାଟିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ମାମଲାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ ପାଳନ କରାଯାଇଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ଯାଞ୍ଚର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟ ହୋଇଛି।

ମାମଲାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ NGT ପକ୍ଷରୁ ଏକ ଦୁଇଜଣିଆ ଯୁଗ୍ମ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଛି। କମିଟି ଘଟଣାସ୍ଥଳକୁ ଯାଇ ଅଭିଯୋଗର ବାସ୍ତବତା ଯାଞ୍ଚ କରିବ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପ୍ରତିକାରମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପର୍କରେ ସୁପାରିସ କରିବ। ଆବେଦନକାରୀ ଓ ସମ୍ପୃକ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପ ପକ୍ଷର ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ ସମୟରେ ସାମିଲ କରାଯିବ।

କମିଟିକୁ ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏହାପରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ। ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ମାମଲାଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଯାଞ୍ଚ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଅଭିଯୋଗର ବାସ୍ତବତା ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଛି।

ତେବେ NGT ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଛ କଟା କିମ୍ବା ପରିବେଶୀୟ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୋଇଥିବା ନେଇ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରାୟ ଦେଇନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଭିଯୋଗର ସତ୍ୟତା ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଛି। କମିଟିର ରିପୋର୍ଟ ପରେ ମାମଲାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିଗ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।