ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ସଙ୍କଟ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ତେଲ ବଜାର ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିଛି। ବିଶ୍ୱର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତେଲ ପରିବହନ ମାର୍ଗ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଗୁରୁତର ଭାବେ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାରୁ ଏସିଆର ତେଲ ଆମଦାନିକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଛି।

ଏହି ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ସାଉଦି ଆରବର East-West Pipeline ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପାଇପଲାଇନ୍ ସାଉଦି ଆରବର ତେଲକୁ ହର୍ମୁଜ୍‌କୁ ଏଡ଼ାଇ Red Sea ଦିଗରେ ପହଞ୍ଚାଇବାର ଏକ ବିକଳ୍ପ ମାର୍ଗ। ଏହା ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ ସାଉଦି ତେଲ ରପ୍ତାନିର ଏକ ଅଂଶ ପୁଣି ଉପସାଗରୀୟ ବନ୍ଦର ଓ ହର୍ମୁଜ୍ ମାର୍ଗ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି।

ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱର। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୮ର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, East-West Pipeline ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପରେ Saudi Aramco ଭାରତୀୟ ରିଫାଇନର୍‌ମାନଙ୍କୁ crude supply ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପାଇଁ ବନ୍ଦ କରିଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ term contracts ଅନୁସାରେ ସାଉଦି crude ପାଉଥିଲା, ସେଥିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।

ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଭାରତୀୟ ରିଫାଇନର୍‌ମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶରୁ crude ଆଣିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ବିକଳ୍ପ ଯୋଗାଣ ସହିତ ଅଧିକ freight cost ଓ ହର୍ମୁଜ୍ ମାର୍ଗର ଝୁମ୍ପ ଯୋଗ ହେଲେ crude procurement cost ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ତେବେ ସାଉଦିରୁ ଭାରତକୁ ତେଲ ଆସିବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି ବୋଲି କହିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସାଉଦି ଆରବ ଏସିଆର ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ବଡ଼ ପରିମାଣର crude ବିକ୍ରି କରିଛି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ରିଫାଇନର୍‌ମାନେ ମଧ୍ୟ କିଛି Saudi cargo ପାଇଛନ୍ତି। ହର୍ମୁଜ୍ ମାର୍ଗର ଝୁମ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ supply ଚାଲୁ ରଖିବାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉଛି।

ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ ବିଶ୍ୱ ତେଲ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ chokepoint। International Energy Agency ଅନୁସାରେ ୨୦୨୫ରେ ପ୍ରାୟ ୨୦ ମିଲିୟନ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପ୍ରତିଦିନ ତେଲ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ରପ୍ତାନି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ମାର୍ଗରୁ ଯାଉଥିବା ତେଲର ବଡ଼ ଅଂଶ ଏସିଆକୁ ଯାଏ ଏବଂ ଭାରତ, ଚୀନ୍ ଓ ଜାପାନ ପ୍ରମୁଖ ଆମଦାନିକାରୀ।

ଭାରତ ସରକାର ମଧ୍ୟ ହର୍ମୁଜ୍ ସଙ୍କଟର ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ନଜର ରଖିଛି। ଜାତିସଂଘରେ ଭାରତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଓ ସମୁଦ୍ରଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିବା ସହ ଶକ୍ତି ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ପ୍ରବାହ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି।

ସଙ୍କଟ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହେଲେ ବିଶ୍ୱ crude prices, shipping insurance ଓ freight rates ଉପରେ ଚାପ ରହିପାରେ। ଭାରତ ପାଇଁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ମୁଖ୍ୟତଃ crude import cost ଏବଂ ବିକଳ୍ପ ଯୋଗାଣ କେତେ ଶୀଘ୍ର ଓ କେତେ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ, ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।