ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପୁଣି ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଫେରିଛି ୨୦୦୨ ମସିହାର ଗୋଧ୍ରା ଟ୍ରେନ୍ ପୋଡ଼ି ଘଟଣା। କଂଗ୍ରେସର ପୂର୍ବତନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକ ‘Belonging: A Journey of Love’ରେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ କରାଯାଇଥିବା ଉଲ୍ଲେଖକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି ପୂର୍ବତନ CBI ସ୍ପେଶାଲ ଡାଇରେକ୍ଟର ରାକେଶ ଆସ୍ଥାନା। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଗୋଧ୍ରା ଟ୍ରେନ୍ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର ତଦନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇସାରିଛି ଏବଂ ଫରେନ୍ସିକ୍ ପ୍ରମାଣରୁ ନିଆଁ ଲାଗିବାର କାରଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି।

ANI ସହ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଆସ୍ଥାନା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ମାମଲାର ତଦନ୍ତ ପ୍ରାମାଣିକ ଥିଲା ଏବଂ ଅଦାଲତରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ଏବେ ମଧ୍ୟ ଘଟଣାର ତଥ୍ୟକୁ ନେଇ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରାଯିବା ପଛରେ ରାଜନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରହିଛି ବୋଲି ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।

ସୋନିଆଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ କ'ଣ ଲେଖାଯାଇଛି?

ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୁସ୍ତକ ‘Belonging: A Journey of Love’ରେ ୨୦୦୨ ମସିହାର ଗୋଧ୍ରା ଟ୍ରେନ୍ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଓ ଏହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗୁଜରାଟ ଦଙ୍ଗା ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ପୁସ୍ତକରେ ସେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, ଅଯୋଧ୍ୟାରୁ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଫେରୁଥିବା ସାବରମତୀ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍‌ର ଚାରିଟି ବଗିରେ ନିଆଁ ଲାଗିବା ପରେ ଗୁଜରାଟରେ ଦଙ୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାରେ ୫୯ ଜଣ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ତେବେ ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ନିଆଁ ଲାଗିବାର କାରଣ ଏବେ ବି ବିବାଦୀୟ ରହିଥିବା କଥା ସେ ପୁସ୍ତକରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ଉଲ୍ଲେଖକୁ ନେଇ ଏବେ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ତଦନ୍ତକାରୀ ଅଧିକାରୀ ରାକେଶ ଆସ୍ଥାନା ଏହି ମତକୁ ସିଧାସଳଖ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି।

ତଦନ୍ତ ଓ ଫରେନ୍ସିକ୍ ପ୍ରମାଣକୁ ନେଇ କ'ଣ କହିଲେ ଆସ୍ଥାନା?

ଆସ୍ଥାନାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଗୋଧ୍ରା ଟ୍ରେନ୍ ପୋଡ଼ି ଘଟଣାର ତଦନ୍ତ ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା। କେବଳ ଗୋଟିଏ ତଥ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ଫରେନ୍ସିକ୍ ପ୍ରମାଣ, ସ୍ୱାଧୀନ ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ବୟାନ ଏବଂ ଜଳିଯାଇଥିବା ଟ୍ରେନ୍ ବଗିର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଯାଞ୍ଚ ଆଧାରରେ ତଦନ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।

ତାଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ଘଟଣା କୌଣସି ଦୁର୍ଘଟଣା ନଥିଲା। ଜାଣିଶୁଣି ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଭାବେ ନିଆଁ ଲଗାଯାଇଥିବା ତଦନ୍ତରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ଏହି ମାମଲାରେ ଅଦାଲତ ମଧ୍ୟ ରାୟ ଶୁଣାଇସାରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଘଟଣାର କାରଣକୁ ପୁଣି ବିବାଦୀୟ କହିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ ବୋଲି ଆସ୍ଥାନା କହିଛନ୍ତି।

୨୦୦୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୭ରେ କ'ଣ ଘଟିଥିଲା?

୨୦୦୨ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୨୭ ତାରିଖରେ ଗୁଜରାଟର ଗୋଧ୍ରା ରେଳ ଷ୍ଟେସନ୍ ନିକଟରେ ସାବରମତୀ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍‌ର S6 ବଗିରେ ଭୟାବହ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଘଟିଥିଲା। ଏହି ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ଅଯୋଧ୍ୟାରୁ ଫେରୁଥିବା କାରସେବକମାନେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ।

ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାରେ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁଙ୍କ ସମେତ ମୋଟ ୫୯ ଜଣଙ୍କ ଜୀବନ ଯାଇଥିଲା। ଘଟଣା ପରେ ଗୁଜରାଟର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାଂପ୍ରଦାୟିକ ହିଂସା ବ୍ୟାପିଥିଲା। ଏହି ଦଙ୍ଗାରେ ଶତାଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।

ଗୋଧ୍ରା ମାମଲାରେ କୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟ କ'ଣ ଥିଲା?

ଗୋଧ୍ରା ଟ୍ରେନ୍ ପୋଡ଼ି ମାମଲାରେ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଦାଲତ ୩୧ ଜଣଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିଥିଲେ। ପରେ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟ ହାଇକୋର୍ଟ ୧୧ ଜଣଙ୍କ ଦୋଷସିଦ୍ଧିକୁ ବଳବତ୍ତର ରଖିଥିବା ବେଳେ ୨୦ ଜଣଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷରେ ଖଲାସ କରିଥିଲେ।

ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଦୋଷୀଙ୍କ ଆବେଦନକୁ ଖାରଜ କରି ଗୁଜରାଟ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟକୁ କାଏମ ରଖିଥିଲେ।

ପୁଣି ତେଜିଲା ରାଜନୈତିକ ବିବାଦ

ସୋନିଆ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ଗୋଧ୍ରା ଘଟଣାକୁ ନେଇ ହୋଇଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ ଏବଂ ରାକେଶ ଆସ୍ଥାନାଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପରେ ଏହି ପୁରୁଣା ଘଟଣା ପୁଣିଥରେ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହୋଇଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ସୋନିଆଙ୍କ ପୁସ୍ତକରେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର କାରଣକୁ ବିବାଦୀୟ କୁହାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ତଦନ୍ତକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଏହାକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଛନ୍ତି।

୨୪ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ଗୋଧ୍ରା ଘଟଣାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ବୟାନବାଜି ଜାରି ରହିଥିବା ବେଳେ ଏହାକୁ ନେଇ ଦେଶରେ ନୂଆ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।