ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ବଜାରରେ କିଛି ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଡଲାରର ଚାହିଦା ଓ ଟଙ୍କା ଉପରେ ଚାପ କମାଇବା ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଏଥିପାଇଁ ସୁଧହାର ବଢ଼ାଇ ଋଣକୁ ମହଙ୍ଗା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା କାରବାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।

ତେଲ କମ୍ପାନୀଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଡଲାର ଯୋଗାଣ

ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ, ଇଣ୍ଡିଆନ ଅଏଲ, ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଓ ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଭଳି ସରକାରୀ ତେଲ କମ୍ପାନୀ ନିଜର ଦୈନିକ ଡଲାର ଆବଶ୍ୟକତା ସିଧାସଳଖ RBIଠାରୁ ପୂରଣ କରିପାରିବେ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ରୁ ଲାଗୁ ହେବ ବୋଲି ଦିଆଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ଭାରତ ବିଦେଶରୁ ବହୁ ପରିମାଣର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ କରେ। ଏଥିପାଇଁ ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଡଲାର ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ବଜାରରୁ ଡଲାର କିଣୁଥିବାରୁ ଡଲାରର ଚାହିଦା ବଢ଼ୁଥିଲା। RBIଠାରୁ ସିଧାସଳଖ ଡଲାର ମିଳିଲେ ବଜାରରେ ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଚାହିଦା କମିପାରେ।

ଫରେକ୍ସ ଡେରିଭେଟିଭ୍ସ କାରବାର ଉପରେ କଟକଣା

RBI ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଡେରିଭେଟିଭ୍ସ କାରବାରରେ ମଧ୍ୟ କଟକଣା ଲଗାଇଛି। ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ପ୍ରକୃତ କାରବାର କିମ୍ବା ଆବଶ୍ୟକତା ସହ ଜଡ଼ିତ ନଥିବା ଡଲାର ପୋଜିସନ୍ର ସୀମା ୧୦୦ ନିୟୁତ ଡଲାରରୁ ହ୍ରାସ କରି ୫ ନିୟୁତ ଡଲାର କରାଯାଇଛି।

ଏହା ସହ ଟଙ୍କା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କିଛି ବାତିଲ୍ ହୋଇଥିବା ଫରେକ୍ସ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟକୁ ପୁନର୍ବାର ବୁକ୍ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ରୋକ ଲଗାଯାଇଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଅତ୍ୟଧିକ କଳ୍ପନାଭିତ୍ତିକ କାରବାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏବଂ ବଜାରରେ ଅସ୍ଥିରତା କମାଇବା।

ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନୂଆ ରିଜର୍ଭ ନିୟମ

ଯୋଗ୍ୟ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଡେରିଭେଟିଭ୍ସ କାରବାରରେ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ରାଶିର ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ରିଜର୍ଭ ଭାବେ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି। ୨ ନିୟୁତ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର କିଛି ଯୋଗ୍ୟ ହେଜିଂ କାରବାର ଏହି ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।

ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅତ୍ୟଧିକ ହେଜିଂକୁ ରୋକିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଆମଦାନୀ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତରେ ଡଲାର ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା କିଛି କମ୍ପାନୀଙ୍କ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ପରିଚାଳନା ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଟଙ୍କା ୯୫ରୁ ୯୫.୫୦ ସ୍ତରକୁ ଯାଇପାରେ କି?

କିଛି ବ୍ୟାଙ୍କରଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଫଳରେ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କା ୯୫ରୁ ୯୫.୫୦ ସ୍ତରକୁ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ତେବେ ଏହା ଏକ ବଜାର ଆକଳନ ମାତ୍ର, ନିଶ୍ଚିତ ପରିଣାମ ନୁହେଁ। ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟ ଦର ଅନେକ ଦେଶୀୟ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କାରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ବଢ଼ିଲେ ଭାରତର ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବ ଏବଂ ଅଧିକ ଡଲାର ଆବଶ୍ୟକ ହେବ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକାରେ ଅଧିକ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ମିଳିଲେ ବିଦେଶୀ ନିବେଶକ ଭାରତୀୟ ବଜାରରୁ ନିଜର ନିବେଶ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇଟି କାରଣ ଟଙ୍କା ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଇପାରେ।

ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ?

ଟଙ୍କାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ସୁଧହାର ବଢ଼ାଇଲେ ଘର, ଗାଡ଼ି ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ଋଣ ମହଙ୍ଗା ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶକୁ ପ୍ରଭାବିତ ନକରି ଡଲାରର ଚାହିଦା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା RBI ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ।

RBIର ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ଟଙ୍କାକୁ ସାମୟିକ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟରେ ସ୍ଥାୟୀ ସୁଧାର ଆସିବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତୈଳ ଦର, ଡଲାରର ଶକ୍ତି, ବିଦେଶୀ ନିବେଶ ଏବଂ ଭାରତର ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।