ମୁମ୍ବାଇ/ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଦିଗରେ Reserve Bank of India (RBI) ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। RBI ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମାଲହୋତ୍ରା କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର resilience ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ Sovereign data centre ସହ ଶକ୍ତିଶାଳୀ cybersecurity ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ RBIର ନୂଆ Data Centre ଓ Cybersecurity Training Instituteକୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅବସରରେ ଦୂରଦର୍ଶନକୁ ଦେଇଥିବା ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ମାଲହୋତ୍ରା କହିଛନ୍ତି ଯେ RBIର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ application ଓ public-facing services ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ସେଥିପାଇଁ ITକୁ ଏବେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।

ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏହି Sovereign Data Centreରେ NEFT ଓ RTGS ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ payment system, ସରକାରୀ banking operations ଏବଂ RBI ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ financial entitiesର ଗ୍ରାହକ ସେବା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ application ରହିବ। UPIର operation NPCI କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର settlement ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ RBIର data centre ଓ application infrastructure ସହ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି ଗଭର୍ଣ୍ଣର କହିଛନ୍ତି।

ଏହି Data Centreରେ ଚାରିଟି independent facility ରହିଛି ଏବଂ ଏହା Tier IV accreditation ପାଇଛି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ critical financial systemsର efficiency, uptime ଓ operational resilience ବଢ଼ାଇବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି।

ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। RBI ଏହି ଭବନ ପାଇଁ Platinum green-building rating ପାଇବାକୁ ଆବେଦନ କରିଛି ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଭୁବନେଶ୍ୱର କ୍ୟାମ୍ପସର ପ୍ରାୟ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ଅଂଶ Cybersecurity Training Institute ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେବ।

Artificial Intelligence (AI)ର ଦ୍ରୁତ ବିକାଶ ସହ cybersecurityର ନୂଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଆସୁଥିବାରୁ ଦେଶରେ cybersecurity ଓ emerging technology ବିଷୟରେ ଦକ୍ଷତା ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ RBI ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ଦେଶର financial infrastructureକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ସହ indigenous technologyକୁ ମଜବୁତ କରିବା RBIର ବ୍ୟାପକ ଲକ୍ଷ୍ୟର ଅଂଶ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି।