ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲକୁ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ରର ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି! ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଡ୍ୟୁଟି ୫ ଗୁଣ ବଢ଼ିଲା, ଡିଜେଲରେ ହେଲା ବଡ଼ କମ୍

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା ୱିଣ୍ଡଫଲ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସକୁ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ରୁ ନୂଆ ହାର ଲାଗୁ କରିଛନ୍ତି। ସରକାର ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଡ୍ୟୁଟିକୁ ପ୍ରତି ଲିଟର ₹୦.୫୦ରୁ ବଢ଼ାଇ ₹୨.୫୦ କରିଥିବା ବେଳେ ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଡ୍ୟୁଟିକୁ ₹୧୬ରୁ କମାଇ ₹୮.୫୦ କରିଛନ୍ତି। ସରକାରୀ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଛି।

ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଡ୍ୟୁଟି ୫ ଗୁଣ ବଢ଼ିଲା

ନୂଆ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁସାରେ ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା ୱିଣ୍ଡଫଲ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସ ₹୦.୫୦ରୁ ବଢ଼ି ₹୨.୫୦ ପ୍ରତି ଲିଟର ହୋଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ଡ୍ୟୁଟିରେ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି।

ସରକାର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଓ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦର ମୂଲ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅନୁସାରେ ଏହି ରପ୍ତାନି ଡ୍ୟୁଟିକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ସମୀକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।

ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନି ଡ୍ୟୁଟିରେ ବଡ଼ କମ୍

ଅନ୍ୟପଟେ ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ହାର ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ ରିଲିଫ୍ ଆଣିଛି। ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା ଡ୍ୟୁଟି ₹୧୬ ପ୍ରତି ଲିଟରରୁ କମି ₹୮.୫୦ ହୋଇଛି।

ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତି ଲିଟରରେ ₹୭.୫୦ କମିଛି। ଏହା ପ୍ରାୟ ୪୬.୯ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ସହ ସମାନ।

ATF ଡ୍ୟୁଟିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ

ବିମାନ ଇନ୍ଧନ ଅର୍ଥାତ୍ Aviation Turbine Fuel (ATF) ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା ଡ୍ୟୁଟିରେ ଏଥର କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇନାହିଁ। ଏହା ପ୍ରତି ଲିଟର ₹୧୦.୫୦ରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି।

ଘରୋଇ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦର ଉପରେ ସିଧା ପ୍ରଭାବ ନାହିଁ

ଏଠାରେ ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ କଥା ହେଉଛି—ଏହାରପ୍ତାନି ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା ଡ୍ୟୁଟି। ଘରୋଇ ବଜାରରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ବିକ୍ରି ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା ବର୍ତ୍ତମାନର ଏକ୍ସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟିରେ ଏହି ନୋଟିଫିକେସନ୍ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଆଧାର କରି ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲର ଖୁଚୁରା ଦର ତୁରନ୍ତ ବଢ଼ିବ କିମ୍ବା କମିବ ବୋଲି କହିହେବ ନାହିଁ।

ପ୍ରତି ୧୫ ଦିନରେ ହୁଏ ସମୀକ୍ଷା

ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଓ ଅନ୍ୟ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦର ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା ଏହି ଡ୍ୟୁଟି ସରକାର ପ୍ରତି ପକ୍ଷରେ ସମୀକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ଓ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦର ଦରରେ ହେଉଥିବା ଉତ୍ତାର-ଚଢ଼ାଉ ଆଧାରରେ ହାର ବଦଳାଯାଏ।

କାହିଁକି ଫେରିଥିଲା ୱିଣ୍ଡଫଲ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସ?

ଭାରତ ପ୍ରଥମେ ୨୦୨୨ ଜୁଲାଇରେ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଉତ୍ପାଦ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ୱିଣ୍ଡଫଲ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଲାଗୁ କରିଥିଲା। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଇନ୍ଧନ ଦର ବଢ଼ିବା ସମୟରେ ଦେଶର ରିଫାଇନରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ବିଦେଶୀ ବଜାରରୁ ଅଧିକ ଲାଭ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ। ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଲାଭର ଏକ ଅଂଶ ଉପରେ କର ଲଗାଇବା ସହ ଦେଶୀୟ ଯୋଗାଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଥିଲା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।

ପରେ ଏହି ଟ୍ୟାକ୍ସ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦରରେ ବଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ପରେ ସରକାର ପୁଣି ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ।

ଏହାର ଅର୍ଥ କ'ଣ?

ସରଳ ଭାଷାରେ କହିଲେ, ବିଦେଶକୁ ପେଟ୍ରୋଲ ପଠାଇବା ଉପରେ ସରକାର ଏବେ ଅଧିକ କର ନେବେ, ଯେତେବେଳେ ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ କର ଭାର କମାଇଛନ୍ତି।

ଏହାର ଫଳରେ ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି କରୁଥିବା କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କର export economics ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିପାରେ। ଅନ୍ୟପଟେ ଡିଜେଲ ରପ୍ତାନିରେ ଡ୍ୟୁଟି କମିବା ରିଫାଇନରୀ ଓ ରପ୍ତାନିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ ଅନୁକୂଳ ହୋଇପାରେ।

ତେବେ ଏହାକୁ ଘରୋଇ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ ଦରରେ ସିଧାସଳଖ ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ହ୍ରାସ ଭାବେ ଦେଖିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। ଘରୋଇ ଇନ୍ଧନ ଦର ଉପରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କର, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରୁଡ୍ ଦର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଜାର ଉପାଦାନର ପ୍ରଭାବ ରହେ।