ପାକିସ୍ତାନରେ ନୂଆ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ଓ ପ୍ରଦେଶ ବିଭାଜନକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଅସୀମ ମୁନୀର ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆସିଫ ଅଲି ଜର୍ଦାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ନେଇ ମତଭେଦ ଥିବା ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ଦାବି ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ଏହାକୁ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନର ରାଜନୀତି ଓ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି।

ଲଣ୍ଡନର ୯୦ ମିନିଟ୍‌ର ବୈଠକକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା

ଲଣ୍ଡନରେ ପ୍ରାୟ ୯୦ ମିନିଟ୍‌ ଧରି ହୋଇଥିବା ଏକ ବୈଠକକୁ ନେଇ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋରଦାର ହୋଇଛି। ବୈଠକରେ ପାକିସ୍ତାନର ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତ, ସେନାର ଭୂମିକା ଏବଂ ଦେଶର ପ୍ରଶାସନିକ ଢାଞ୍ଚାରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠିଥିବା ଦାବି କରାଯାଉଛି।

ତେବେ ବୈଠକର ପ୍ରକୃତ ଏଜେଣ୍ଡା କ’ଣ ଥିଲା ଏବଂ କେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା, ସେନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ସରକାରୀ ସୂଚନା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିନାହିଁ।

ବଡ଼ ପ୍ରଦେଶକୁ ଭାଗ କରିବା ନେଇ ଦାବି

ଚର୍ଚ୍ଚା ଅନୁସାରେ, ପାକିସ୍ତାନର ବେଲୁଚିସ୍ତାନ, ପଞ୍ଜାବ ଓ ସିନ୍ଧ ଭଳି ବଡ଼ ପ୍ରଦେଶକୁ ବିଭାଜନ କରି ଛୋଟ ଛୋଟ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବା ନେଇ ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି। ଏଭଳି ପୁନର୍ଗଠନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ସୁଗମ କରିବା ସହ ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ କମାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି।

କିନ୍ତୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆସିଫ ଅଲି ଜର୍ଦାରୀ ସିନ୍ଧ ଓ ବେଲୁଚିସ୍ତାନକୁ ବିଭାଜନ କରିବା ନେଇ ଆଗ୍ରହୀ ନୁହନ୍ତି ବୋଲି ଦାବି କରାଯାଉଛି।

ସିନ୍ଧ ନେଇ ଜର୍ଦାରୀଙ୍କ ଚିନ୍ତା କାହିଁକି?

ସିନ୍ଧ ପ୍ରଦେଶ ପାକିସ୍ତାନ ପିପୁଲ୍ସ ପାର୍ଟି (PPP)ର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଗଡ଼ ଭାବେ ପରିଚିତ। ତେଣୁ ସିନ୍ଧକୁ ବିଭାଜନ କରାଗଲେ ଦଳର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ ବୋଲି ଜର୍ଦାରୀଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଥିବା ଦାବି ହେଉଛି।

ଅନ୍ୟପଟେ ବେଲୁଚିସ୍ତାନ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଉଗ୍ରବାଦ ଓ ସୁରକ୍ଷା ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଦେଶକୁ ଭାଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆହୁରି ଜଟିଳ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଯୁକ୍ତି ଦିଆଯାଉଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ସେନାର ରଣନୀତି ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ

ନୂଆ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପଛରେ ପାକିସ୍ତାନ ସେନାର କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ରଣନୀତି ରହିଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି। କିଛି ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁସାରେ, ବଡ଼ ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗି ଛୋଟ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରାଗଲେ PPP ଓ PML-N ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ।

ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ନେତୃତ୍ୱ ଉଭା ହେବାର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ତେବେ ଏହା ସେନାର ଅଧିକୃତ ନୀତି କି ନୁହେଁ, ସେନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ପୁଷ୍ଟି ନାହିଁ।

ଆଗକୁ କ’ଣ?

ଲଣ୍ଡନ ବୈଠକର ପ୍ରକୃତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ପ୍ରଦେଶ ପୁନର୍ଗଠନ ନେଇ କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି କି ନାହିଁ ଏବଂ ଏହା ପାକିସ୍ତାନର ରାଜନୀତି ଉପରେ କେତେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ—ଏସବୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ।

ଏବେ ପାକିସ୍ତାନର ମାନଚିତ୍ର ତୁରନ୍ତ ବଦଳିବ ବୋଲି କହିବା ଆଗୁଆ ହେବ। ନୂଆ ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ ପାଇଁ ସଂବିଧାନିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆବଶ୍ୟକ। ତେଣୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଖବରକୁ ଦାବି ଓ ଚର୍ଚ୍ଚା ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।