ଭାରତରେ ସୁନା ଋଣ ବଜାର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିସ୍ତାର ହେଉଥିବା ବେଳେ ଏବେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଋଣ ପରିଶୋଧକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି। ସୁନା ଗହଣା ବନ୍ଧକ ରଖି ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ଅଣବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥା (NBFC) ଠାରୁ ଋଣ ନେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଗ୍ରାହକ ଠିକ୍ ସମୟରେ କିସ୍ତି ବା ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି। ଫଳରେ ମାତ୍ର ପାଞ୍ଚ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ଋଣରେ ବକେୟା ଓ ଖିଲାପର ହାର ପ୍ରାୟ ଦୁଇଗୁଣା ହୋଇଛି।

ଟ୍ରାନ୍ସୟୁନିଅନ୍ CIBILର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ୯୦ ଦିନରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ପରିଶୋଧ ହୋଇନଥିବା ସୁନା ଋଣର ଅନୁପାତ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ରେ ୦.୧୬% ଥିଲା। ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୦.୩% ହୋଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଋଣ ପରିଶୋଧରେ ଅନିୟମିତତା ବଢ଼ିଛି।

ତିନି ବର୍ଷରେ ପ୍ରାୟ ତିନିଗୁଣା ହେଲା ସୁନା ଋଣ ବଜାର

ଦେଶରେ ସୁନା ଋଣର ଚାହିଦା ବଢ଼ିବା ସହ ମୋଟ ଋଣ ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ରେକର୍ଡ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୩ରେ ସୁନା ଋଣର ମୋଟ ବକେୟା ପରିମାଣ ୭.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା। ମାତ୍ର ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ତିନିଗୁଣା ବଢ଼ି ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ୨୨.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ଏହି ବୃଦ୍ଧି ପଛରେ ସୁନା ଦର ବୃଦ୍ଧି, ସହଜରେ ଋଣ ମିଳିବା, ଅଧିକ ଅର୍ଥର ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଋଣ ନେଇଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପୁନର୍ବାର ଋଣ ନେବା ଭଳି କାରଣ ରହିଛି। ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ NBFCଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସୁନା ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ବନ୍ଧକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ଋଣ ଦେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଛି।

ଏକାଧିକ ସୁନା ଋଣ ନେଉଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିକ ଚାପ

ରିପୋର୍ଟରେ ଆଉ ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ଦିଗ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। କିଛି ଗ୍ରାହକ ଏକାଧିକ ଋଣ ନେଉଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପରିଶୋଧର ଚାପ ବଢ଼ୁଛି। ଚାରିଟି କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ ସୁନା ଋଣ ଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଋଣ ଖିଲାପର ହାର ୦.୪୫% ରହିଛି। ଏହା ସମଗ୍ର ସୁନା ଋଣ ବଜାରର ହାର ୦.୩% ତୁଳନାରେ ଦେଢ଼ଗୁଣା ଅଧିକ।

ଏହି ଗ୍ରାହକମାନେ ମୋଟ ସୁନା ଋଣ ବକେୟାର ପ୍ରାୟ ୨୭% ଅଂଶ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ଏକାଧିକ ଋଣ ନେବା ଅଭ୍ୟାସ ଋଣ ପରିଶୋଧରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଯେଉଁ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଋଣ ପରିଶୋଧରେ ବିଳମ୍ବ ରହିଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ବିପଦ ଆହୁରି ଅଧିକ।

୫.୫ କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ସୁନା ଋଣର ଭାର

ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୫.୫ କୋଟି ଲୋକଙ୍କର ସକ୍ରିୟ ସୁନା ଋଣ ରହିଛି। ଏହା ଦେଶର ଋଣ ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୨୧%। ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତି ପାଞ୍ଚଜଣ ଋଣ ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ଜଣେ ସୁନା ବନ୍ଧକ ରଖି ଋଣ ନେଇଛନ୍ତି।

ଏହି ବଜାରରେ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ୁଛି। ସୁନା ଋଣ ନେଉଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ପାଞ୍ଚଜଣରେ ଜଣେ Gen Z ବର୍ଗର। ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ସୁନା ଋଣ ଏବେ କେବଳ ପାରମ୍ପରିକ ପରିବାର ବା ବୟସ୍କ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନାହିଁ।

ଋଣ ନେବା ପୂର୍ବରୁ କ’ଣ ଧ୍ୟାନ ଦେବେ?

ସୁନା ଋଣ ସହଜରେ ମିଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ହାଲୁକା ଭାବେ ନେବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ଋଣ ନେବା ପୂର୍ବରୁ ସୁଧ ହାର, ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ, ପରିଶୋଧର ସମୟସୀମା ଏବଂ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ କ’ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ, ସେସବୁ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଜରୁରୀ।

ଋଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ପରିଶୋଧ ନହେଲେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ଋଣ ପ୍ରଦାନକାରୀ ସଂସ୍ଥା ବନ୍ଧକ ରଖାଯାଇଥିବା ସୁନା ନିଲାମ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରେ। ତେଣୁ ନିଜର ଆୟ ଓ ପରିଶୋଧ କ୍ଷମତା ଅନୁସାରେ ହିଁ ଋଣ ନେବା ଉଚିତ।

ସୁନା ଋଣ ବଜାରର ବୃଦ୍ଧି ଦେଶରେ ଋଣର ଚାହିଦା ବଢ଼ିବାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏହା ସହିତ ଋଣ ଖିଲାପର ବୃଦ୍ଧି ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ଗ୍ରାହକ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଋଣ ପ୍ରଦାନ ସମୟରେ କେବଳ ବନ୍ଧକ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ନୁହେଁ, ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସମଗ୍ର ଋଣ ଓ ପରିଶୋଧ ଇତିହାସକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।