ଦେଶ ଓ ବିଶ୍ୱର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖି ଜୀବନରେ ଚରିତ୍ର ଓ ଶୃଙ୍ଖଳା ଆପଣାନ୍ତୁ: RSS ସ୍ୱୟଂସେବକଙ୍କୁ ମୋହନ ଭାଗବତଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ

ନାଗପୁର:ଦେଶ ଓ ବିଶ୍ୱରେ ବଦଳୁଥିବା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ନିଜ ଜୀବନରେ ଶୃଙ୍ଖଳା, ସମର୍ପଣ, ସେବାଭାବ ଓ ଉଚ୍ଚ ଚରିତ୍ରକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଉଚିତ୍। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଚରିତ୍ର ସହ ଜାତୀୟ ଚରିତ୍ର ଗଠନ ମଧ୍ୟ ଆଜିର ସମୟର ଆବଶ୍ୟକତା ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱୟଂସେବକ ସଂଘ (RSS)ର ସରସଂଘଚାଳକ ମୋହନ ଭାଗବତ।

୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ରେ ନାଗପୁରର ରେଶିମବାଗ ମଇଦାନରେ RSSର ବିଜୟାଦଶମୀ ଉତ୍ସବ ଓ ସଂଘର ଶତବାର୍ଷିକୀ ଅବସରରେ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ସେ ଏହି ମତ ରଖିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଭାଷଣରେ ଗୁରୁ ତେଗବାହାଦୁର, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଓ ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଲ ବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ଆଦର୍ଶର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ସମର୍ପଣ ଓ ସେବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୁଝାଇଥିଲେ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଚରିତ୍ର ହିଁ ଜାତୀୟ ଶକ୍ତିର ଆଧାର

ଭାଗବତ କହିଥିଲେ ଯେ, ଗୁରୁ ତେଗବାହାଦୁର, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଲାଲ ବାହାଦୁର ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ସମାଜ ପାଇଁ ସମର୍ପଣ, ତ୍ୟାଗ ଓ ସେବାର ଏକ ଉଦାହରଣ। ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନରୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ଉତ୍ତମ ମଣିଷ ହୋଇପାରିବ ଏବଂ ଦେଶ ପାଇଁ ନିଜର ଅବଦାନ ରଖିପାରିବ, ତାହା ଶିଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଆଜିର ଜାତୀୟ ଓ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ଭାରତୀୟମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଜୀବନ ଆଶା କରୁଛି। କେବଳ ଭାଷଣ କିମ୍ବା ଚିନ୍ତାଧାରା ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶର ବିକାଶ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଭଲ ଆଚରଣ, ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ସମାଜ ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱବୋଧକୁ ଆପଣାଇଲେ ହିଁ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିପାରିବ।

ସଂଘର ଶତବାର୍ଷିକୀ ଓ ସ୍ୱୟଂସେବକଙ୍କ ଭୂମିକା

୧୯୨୫ ମସିହାରେ ଡାକ୍ତର କେଶବ ବଳିରାମ ହେଡଗେୱାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ RSS ୨୦୨୫ରେ ନିଜର ୧୦୦ ବର୍ଷର ଯାତ୍ରା ପୂରଣ କରିଥିଲା। ଏହି ଅବସରରେ ନାଗପୁରରେ ଆୟୋଜିତ ବିଜୟାଦଶମୀ ଉତ୍ସବକୁ ସଂଘର ଶତବାର୍ଷିକୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା।

ଭାଗବତ କହିଥିଲେ ଯେ, ସଂଘର ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରାରେ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ, ଶିକ୍ଷା, ସେବା ଓ ସଂଗଠନାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସଂଘର ଅନୁଭବ ଅନୁସାରେ, ସମାଜରେ ସ୍ଥାୟୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଚରିତ୍ର ଗଠନ ଜରୁରୀ।

ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ସମାଜରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ପାଇଁ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା, ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପରତା ଓ ସେବାଭାବରେ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏପରି ଲୋକ ରହିବା ଦରକାର, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦାହରଣ ହୋଇପାରିବେ।

ସଂଘର ଶାଖା ବ୍ୟକ୍ତି ନିର୍ମାଣର ମାଧ୍ୟମ

RSSର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀରେ ଶାଖାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗବତ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଦୀର୍ଘ ବିଦେଶୀ ଶାସନ ସମୟରେ ସମାଜରେ ଚରିତ୍ରବାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଗଠନ କରୁଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା। ସେହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ସଂଘ ଶାଖା ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କାମ କରୁଛି ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ। ଶାଖାର ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ୱୟଂସେବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୃଙ୍ଖଳା, ଦଳଗତ ଭାବନା, ନେତୃତ୍ୱ, ସମାଜ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ଓ ମାନବୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ବିକଶିତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଏ।

ସ୍ୱୟଂସେବକମାନେ କେବଳ ଶାଖାରେ ସୀମିତ ନରହି ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସକ୍ରିୟ ଭାଗ ନେବା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସାମାଜିକ ସଂଗଠନ ସହ ସହଯୋଗ କରିବା ଦରକାର ବୋଲି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଭାଷଣରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଥିଲା।

ଦେଶର ସ୍ୱାବଲମ୍ବନ ଓ ସ୍ୱଦେଶୀ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଭାରତକୁ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱାବଲମ୍ବୀ କରିବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଭାଗବତ ମତ ରଖିଥିଲେ। ବିଶ୍ୱର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଥିବା ବେଳେ ଭାରତ ନିଜର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଜେ ନେବା ଭଳି ଶକ୍ତି ହାସଲ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ।

ଆମେରିକାର ଶୁଳ୍କ ନୀତି ଓ ବିଶ୍ୱ ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅନିଶ୍ଚିତତାର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତକୁ ସ୍ୱଦେଶୀ ଓ ସ୍ୱାବଲମ୍ବନକୁ ଅଧିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବାକୁ ହେବ। ଅନ୍ୟ ଦେଶ ସହ ବ୍ୟବସାୟିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା ସହିତ ନିଜର ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଦରକାର।

ସାମାଜିକ ଏକତା ଓ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା

ଭାରତରେ ଭାଷା, ଧର୍ମ, ଜାତି, ଅଞ୍ଚଳ ଓ ଖାଦ୍ୟପେୟ ଭଳି ଅନେକ ବିବିଧତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ବିଭାଜନର କାରଣ ନକରି ଏକତାର ଆଧାର କରିବା ଦରକାର ବୋଲି ଭାଗବତ କହିଥିଲେ।

ସମସ୍ତ ଧର୍ମ, ପରମ୍ପରା ଓ ବିଶ୍ୱାସକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ସହ ଆଇନ ଓ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ମାନିବା ଉପରେ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ସମାଜରେ ମତଭେଦ ରହିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଯେପରି ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଘୃଣା କିମ୍ବା ହିଂସାର କାରଣ ନହୁଏ, ସେଥିପ୍ରତି ସମସ୍ତେ ସଚେତନ ରହିବା ଉଚିତ୍।

ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବିକାଶ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ। ଅନିୟମିତ ବର୍ଷା, ଭୂସ୍ଖଳନ ଓ ହିମବାହ ତରଳିବା ଭଳି ଘଟଣାକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଅତ୍ୟଧିକ ଉପଭୋଗବାଦୀ ବିକାଶ ମଡେଲ୍ର କୁପରିଣାମ ଉପରେ ସେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ବିକାଶ ସହ ପ୍ରକୃତିର ସୁରକ୍ଷାକୁ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ।

ପଞ୍ଚ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଜନଜୀବନରେ ଆପଣାଇବାକୁ ଆହ୍ୱାନ

ସଂଘର ଶତବାର୍ଷିକୀ ଅବସରରେ ‘ପଞ୍ଚ ପରିବର୍ତ୍ତନ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ସମାଜରେ ବ୍ୟାପକ କରିବା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଭାଗବତ କହିଥିଲେ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ପାଞ୍ଚଟି ବିଷୟ ହେଉଛି:

୧.ସାମାଜିକ ସମରସତା:ଜାତି, ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ପରିଚୟ ଆଧାରରେ ଭେଦଭାବ ଦୂର କରି ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ ବଢ଼ାଇବା।

୨.ପରିବାର ପ୍ରବୋଧନ:ପରିବାରରେ ଉତ୍ତମ ସଂସ୍କାର, ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଓ ସମ୍ପର୍କକୁ ମଜବୁତ କରିବା।

୩.ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା:ପ୍ରକୃତିର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଅଭ୍ୟାସ ଗଢ଼ିବା।

୪.ସ୍ୱବୋଧ ଓ ସ୍ୱଦେଶୀ:ନିଜ ଦେଶର ସଂସ୍କୃତି, ପରିଚୟ ଓ ସ୍ୱାବଲମ୍ବନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା।

୫.ନାଗରିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ:ଆଇନ, ସମ୍ବିଧାନ ଓ ସାମାଜିକ ନିୟମ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ରଖି ଦାୟିତ୍ୱବାନ ନାଗରିକ ଭାବେ କାମ କରିବା।

ଭାଗବତଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ କେବଳ କୌଣସି ବର୍ଷକ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ବରଂ ଏହାକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନର ଅଂଶ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ବିଶ୍ୱ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନରେ ଭାରତୀୟ ଚିନ୍ତାଧାରା

ବିଶ୍ୱରେ ଯୁଦ୍ଧ, ପରିବେଶ ସଂକଟ, ଆର୍ଥିକ ଅସ୍ଥିରତା ଓ ସାମାଜିକ ବିଭାଜନ ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନ ଓ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଦେବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ଭାଗବତ ମତ ଦେଇଥିଲେ।

ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, କେବଳ ଭୌତିକ ସମୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ମଣିଷର ସମସ୍ତ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ମାନବୀୟ ସମ୍ପର୍କ, ପ୍ରକୃତି ସହ ସହାବସ୍ଥାନ, ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଭଳି ମୂଲ୍ୟବୋଧ ମଧ୍ୟ ବିକାଶର ଅଂଶ ହେବା ଉଚିତ୍।

ଭାରତ ନିଜର ଜୀବନଦର୍ଶନ ଓ ସମନ୍ୱିତ ବିକାଶ ମଡେଲ୍କୁ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିପାରିବ ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ। ତେବେ ଏହା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଦେଶର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଜୀବନରେ ସେହି ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ସାରକଥାରେ, ମୋହନ ଭାଗବତଙ୍କ ଏହି ଭାଷଣର ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତା ଥିଲା—ଦେଶର ଉନ୍ନତି କେବଳ ସରକାର କିମ୍ବା କୌଣସି ଗୋଟିଏ ସଂଗଠନର ଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ, ଚରିତ୍ର ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶ ଗଠନରେ ଅବଦାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।