୧୦୦ ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ଧାର୍ମିକ ଗଠନ ଭାଙ୍ଗିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଝଟକା, ହାଇକୋର୍ଟରେ ରଦ୍ଦ ହେଲା ଡିମୋଲିସନ୍ ଅର୍ଡର

କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା: ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ରହିଆସିଥିବା ଏକ ପୁରୁଣା ଧାର୍ମିକ ଗଠନକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ଜାରି ହୋଇଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ନେଇ ଆଇନଗତ ବିବାଦରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋଡ଼ ଆସିଛି। କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଏହି ପୁରୁଣା ଧାର୍ମିକ ଗଠନ ସମ୍ପର୍କିତ ଡିମୋଲିସନ୍ ଅର୍ଡରକୁ ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟ ରଦ୍ଦ କରିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି।

୧୦୦ ବର୍ଷର ପୁରୁଣା ଗଠନକୁ ନେଇ ବିବାଦ

ମାମଲାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରେ ରହିଛି ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଏକ ଧାର୍ମିକ ଗଠନ। ଏହାକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତରରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି ହୋଇଥିଲା। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍ କରି ମାମଲା ହାଇକୋର୍ଟରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।

ମାମଲାରେ ଗଠନର ପୁରାତନତା, ଏହାର ଧାର୍ମିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ଏହାକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଶାସନିକ ପଦକ୍ଷେପକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥିଲା।

ହାଇକୋର୍ଟରେ ଡିମୋଲିସନ୍ ଅର୍ଡର ରଦ୍ଦ

ମାମଲାର ବିଚାର କରି ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟ ଉକ୍ତ ଡିମୋଲିସନ୍ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଫଳରେ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ଗଠନଟିକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ନେଇ ନିଆଯାଇଥିବା ପୂର୍ବ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଝଟକା ଲାଗିଛି।

ତେବେ ଏହି ରାୟକୁ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ଧାର୍ମିକ ଗଠନ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ଛାଡ଼ ଭାବେ ବୁଝିବା ଠିକ୍ ହେବ ନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାମଲାର ଜମିର ରେକର୍ଡ, ନିର୍ମାଣର ଆଇନଗତ ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଲଗା ଭାବେ ବିଚାର କରାଯାଏ।

ଡିମୋଲିସନ୍‌ରେ Due Process ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ

ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟର ବିଭିନ୍ନ ରାୟରେ କୌଣସି ନିର୍ମାଣକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ପୂର୍ବରୁ ଆଇନସମ୍ମତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଳନର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ର ଏକ ମାମଲାରେ ହାଇକୋର୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ ନିର୍ମାଣ ଅନଧିକୃତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ନୋଟିସ୍, ଶୁଣାଣି ଓ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ଆଦେଶ ପରେ ହିଁ ଡିମୋଲିସନ୍ କରାଯାଇପାରିବ।

ସେହିପରି ୨୦୨୫ରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ମାମଲାରେ ହାଇକୋର୍ଟ ଏକ ସାମୁଦାୟିକ ଗଠନ ଭାଙ୍ଗିବା ଘଟଣାରେ ଆବଶ୍ୟକ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସରଣ ହୋଇନଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।

ଧାର୍ମିକ ଗଠନକୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟରେ ଆଇନଗତ ନିରୀକ୍ଷଣ

ସାର୍ବଜନୀନ ଜମି କିମ୍ବା ରାସ୍ତା ଉପରେ ଅନଧିକୃତ ଧାର୍ମିକ ଗଠନ ସମ୍ପର୍କରେ ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ନ୍ୟାୟିକ ନିରୀକ୍ଷଣ ରହିଛି। ହାଇକୋର୍ଟର PIL portalରେ ଏହି ବିଷୟ ସମ୍ପର୍କିତ ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଆଧାରରେ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନରେ ଅନଧିକୃତ ଧାର୍ମିକ ନିର୍ମାଣ ସମ୍ପର୍କରେ ରାଜ୍ୟର ନୀତି ଓ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଉଥିବା ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ରାୟ ପରେ କ’ଣ?

ହାଇକୋର୍ଟର ରାୟ ପରେ ଏହି ପୁରୁଣା ଧାର୍ମିକ ଗଠନକୁ ତୁରନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିବା ନେଇ ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଆଉ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରହିବ ନାହିଁ। ତେବେ ଜମିର ମାଲିକାନା, ରେକର୍ଡ, ନିର୍ମାଣର ଆଇନଗତ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ପ୍ରଶାସନର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ମାମଲାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ନିର୍ଭର କରିବ।

ଏହି ଘଟଣା ପୁଣିଥରେ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ ପୁରୁଣା କିମ୍ବା ଧାର୍ମିକ ଗଠନ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଇନସମ୍ମତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ନ୍ୟାୟିକ ସମୀକ୍ଷାର ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି।