ରୁଷିଆ-ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ପାଇଁ ଭାରତର ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ

ରୁଷିଆ-ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ଏବେ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି। ଭାରତ ଉଭୟ ଦେଶ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ଏକତିନି-ଦଫା ଟ୍ରୁସ୍ ପ୍ରସ୍ତାବରଖିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ଲକ୍ଷ୍ୟ କେବଳ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଶକ୍ତି, ଖାଦ୍ୟ ଓ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପରିବହନ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆକ୍ରମଣ ରୋକିବା।

କ’ଣ ରହିଛି ଭାରତର ୩-ଦଫା ପ୍ରସ୍ତାବରେ?

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ଭାରତର ପ୍ରସ୍ତାବରେ ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ରହିଛି—

୧. ଶକ୍ତି ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ infrastructure ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ:ଉଭୟ ପକ୍ଷ ପରସ୍ପରର energy facilities ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀ infrastructure ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ବୋଲି ଭାରତ ଚାହୁଁଛି।

୨. Black Sea ମାଧ୍ୟମରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିର ମୁକ୍ତ ପ୍ରବାହ:Black Sea ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ grain ଓ energy exports ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଚାଲିବା ପାଇଁ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପ୍ରସ୍ତାବର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ।

୩. Commercial shipping ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ:Black Seaରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଭାରତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣରେ ବାଧା କମିପାରେ।

ୟୁକ୍ରେନ୍ କହିଲା—ଭାରତର ପ୍ରସ୍ତାବ ସବୁଠାରୁ ବ୍ୟାପକ

ୟୁକ୍ରେନ୍ର ବିଦେଶମନ୍ତ୍ରୀAndrii Sybihaକହିଛନ୍ତି ଯେ ୟୁକ୍ରେନ୍ ପାଖକୁ ଭାରତ, ତୁର୍କୀ, ଇଜିପ୍ଟ ଓ ଆମେରିକାରୁ ଭିନ୍ନ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ପ୍ରସ୍ତାବ ଆସିଛି। ଏହା ମଧ୍ୟରୁଭାରତର ପ୍ରସ୍ତାବ ସବୁଠାରୁ comprehensive ଓ broadବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

Sybihaଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ୟୁକ୍ରେନ୍ Black Seaରେ energy ଓ agricultural truce ସହିତ ବ୍ୟାପକ ceasefire ବିଚାର କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ତେବେ ତାଙ୍କ ମତରେ କେବଳ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ ବନ୍ଦ ହେଲେ ହେବ ନାହିଁ; energy infrastructure, port infrastructure ଓ Black Seaର ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେବା ଦରକାର।

ପୁଟିନ୍ଙ୍କ ମୁହଁରେ ମୋଦୀଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା

ଅନ୍ୟପଟେ ରୁଷିଆ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିVladimir Putinମଧ୍ୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଶାନ୍ତି ପ୍ରୟାସକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି। ପୁଟିନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମୋଦୀ ନିୟମିତ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ କରିବାର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଏନେଇ “ଭଲ ଧାରଣା” ରହିଛି।

ପୁଟିନ୍ଙ୍କ ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ଭାରତରସନ୍ତୁଳିତ କୂଟନୈତିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ଭାରତ ରୁଷିଆ ସହ ପୁରୁଣା ରଣନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ୟୁକ୍ରେନ୍ ସହ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିଛି।

ଭାରତ ଏବେ କେବଳ ‘ଆହ୍ୱାନ’ରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ

ବିଦେଶମନ୍ତ୍ରୀଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କରସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଏବେ କେବଳ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରିବାରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଭାରତ ରୁଷିଆ ଓ ୟୁକ୍ରେନ୍—ଉଭୟଙ୍କ ସହ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା କରୁଛି। Black Seaରେ shipping safety, grain exports, energy exports ଓ ପରସ୍ପର ଆକ୍ରମଣ ରୋକିବା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି।

ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଭାରତର ମୂଳ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ହେଉଛି—ଯୁଦ୍ଧର ସମାଧାନ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ନୁହେଁ, ବରଂଆଲୋଚନା ଓ କୂଟନୀତି ମାଧ୍ୟମରେଖୋଜାଯିବା ଦରକାର।

ଭାରତ ପାଇଁ Black Sea କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

Black Seaରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଭାରତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ। ସମ୍ପ୍ରତି ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ ନାବିକମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ grain, fuel ଓ fertiliser supply ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବ Global South ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାର କାରଣ।

ତେଣୁ ଭାରତର ତିନି-ଦଫା ପ୍ରସ୍ତାବ କେବଳ ରୁଷିଆ ଓ ୟୁକ୍ରେନ୍ର ଯୁଦ୍ଧବିରତିକୁ ନୁହେଁ, ବରଂବିଶ୍ୱ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସ୍ଥିର କରିବାକୁମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛି।

ଶାନ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବର ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ?

ଭାରତର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ୟୁକ୍ରେନ୍ରୁ ସକାରାତ୍ମକ ମନ୍ତବ୍ୟ ଏବଂ ରୁଷିଆରୁ ମୋଦୀଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସା ମିଳିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତଅନ୍ତିମ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଉଭୟ ପକ୍ଷର ମତଭେଦ ରହିଥିବାରୁ ଆଗାମୀ ଆଲୋଚନା ଓ ପ୍ରାୟୋଗିକ ପଦକ୍ଷେପ ହିଁ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ସଫଳତା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ରୁଷିଆ-ୟୁକ୍ରେନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି।