ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ସମୁଦ୍ର ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ଗୁଇନ୍ଦା କ୍ଷମତାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଆଉ ଦୁଇଟି MQ-9B Sea Guardian ଡ୍ରୋନ୍ ଲିଜ୍ରେ ନେବାକୁ ଚୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଆମେରିକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କମ୍ପାନୀ General Atomics ସହ ୧,୯୪୩ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏହି ଚୁକ୍ତି କରିଛି। ଡ୍ରୋନ୍ଗୁଡ଼ିକ ୩୦ ମାସ ପାଇଁ ନୌସେନାର ବ୍ୟବହାରରେ ରହିବ।

ଏହି Sea Guardian ଡ୍ରୋନ୍ଗୁଡ଼ିକ ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ନିରୀକ୍ଷଣ, ଗୁଇନ୍ଦା ସଂଗ୍ରହ ଓ ସମୁଦ୍ରୀୟ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖିବାରେ ନୌସେନାକୁ ସହାୟତା କରିବ। ବିଶେଷକରି ଦୀର୍ଘଦୂରରେ ଜାହାଜ ଓ ସମୁଦ୍ରପଥ ଉପରେ ନଜର ରଖିବାରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅଧିକ।

ଲିଜ୍ରେ କାହିଁକି ନିଆଯାଉଛି?

ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ୩୧ଟି MQ-9B ଡ୍ରୋନ୍ କିଣିବା ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି କରିସାରିଛି। ଏଥିରୁ ୧୫ଟି Sea Guardian ନୌସେନା ପାଇଁ ଏବଂ ୧୬ଟି Sky Guardian ସ୍ଥଳସେନା ଓ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ରହିଛି। ତେବେ ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଥମ ଯୋଗାଣ ୨୦୨୯ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।

ସେଥିପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ କିଣାଯାଇଥିବା ଡ୍ରୋନ୍ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୌସେନାର ନିରୀକ୍ଷଣ କ୍ଷମତାରେ କୌଣସି ଖାଲି ସ୍ଥାନ ନ ରହିବା ପାଇଁ ଲିଜ୍ ଏକ ଦ୍ରୁତ ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି।

ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ୨୦୨୦ ମସିହାରୁ ଦୁଇଟି General Atomics ଡ୍ରୋନ୍ ଲିଜ୍ରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି। ଗାଲୱାନ ଘାଟି ଘଟଣା ପରେ ଚୀନ୍ ସହ ସୀମାରେ ଉତ୍ତେଜନା ବଢ଼ିଥିବା ସମୟରେ ସମୁଦ୍ରୀୟ ନିରୀକ୍ଷଣ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା।

Sea Guardianର ବିଶେଷତା

MQ-9B ପରିବାରର ଡ୍ରୋନ୍ଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଉଡ଼ି ନିରୀକ୍ଷଣ କରିପାରେ। ଉପଗ୍ରହ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ନିଜ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଷ୍ଟେସନ୍ଠାରୁ ବହୁ ଦୂରରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରେ। କିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ ୩୦ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଆକାଶରେ ରହିପାରିବ ବୋଲି General Atomics ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।

Sea Guardian ହେଉଛି MQ-9Bର ସମୁଦ୍ରୀୟ ସଂସ୍କରଣ। ଏଥିରେ ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ବିଶେଷ ସେନ୍ସର ଓ ରାଡାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହାକୁ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଚିହ୍ନଟ ଓ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା ଭଳି କ୍ଷମତା ସହ ବିକଶିତ କରାଯାଉଛି।

ଏବେ ଆଉ ଦୁଇଟି କାହିଁକି?

୩୦ ମାସର ଏହି ଲିଜ୍ ଅବଧି ୨୦୨୯ ଆରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ। ସେହି ସମୟରେ ଭାରତ ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିବା ୩୧ଟି MQ-9B Sea Guardian ଓ Sky Guardian ଡ୍ରୋନ୍ର ଯୋଗାଣ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଆଶା ରହିଛି।

ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳର ବିଶାଳ ଭୌଗୋଳିକ ପରିସର ଯୋଗୁଁ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ପଥ, ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରବେଶପଥ ଓ ରଣନୈତିକ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ନିରନ୍ତର ନଜର ରଖିବା ଭାରତ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ନୂଆ ଦୁଇଟି Sea Guardian ଲିଜ୍ ନୌସେନାକୁ ଏହି ନିରୀକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ଜାରି ରଖିବାରେ ସହାୟତା କରିବ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ କିଣିଥିବା ଡ୍ରୋନ୍ଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗାଣ ହେଉନାହିଁ।