ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନକୁ ନଜରରେ ରଖି କଂଗ୍ରେସ ଓ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି (ସପା) ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ରଣନୀତି ସହ ମଇଦାନକୁ ଓହ୍ଲାଇଛନ୍ତି। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଓ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବଙ୍କ ଏହି ରଣନୀତିକୁ ‘୩୨-୨୧ ଫର୍ମୁଲା’ ନାମ ଦିଆଯାଇଛି।

ଏହି ଫର୍ମୁଲାରେ୩୨ଅର୍ଥ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର ବର୍ତ୍ତମାନର ଭୋଟ୍ ଶେୟାର ଓ୨୧ଅର୍ଥ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରାୟ ୨୧ ପ୍ରତିଶତ ଦଳିତ ଜନସଂଖ୍ୟା। ଉଭୟ ଦଳର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସପାର ପାରମ୍ପରିକ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ସହ ଦଳିତ ଭୋଟରଙ୍କ ସମର୍ଥନକୁ ଯୋଡ଼ି ବିଜେପିକୁ କଡ଼ା ଟକ୍କର ଦେବା।

୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟିର ଭୋଟ୍ ଶେୟାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବାବେଳେ ଅଖିଳେଶ ଯାଦବ ‘ପିଡିଏ’ (ପଛୁଆ, ଦଳିତ ଓ ଅଳ୍ପସଂଖ୍ୟକ) ସ୍ଲୋଗାନ୍ ଦେଇ ସାମାଜିକ ଆଧାର ବଢ଼ାଇବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି। ତେବେ ଦଳର ମୂଳ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଯାଦବ ଓ ମୁସଲିମ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ବୋଲି ରାଜନୀତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କହୁଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟପଟେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଦଳିତ ସମାଜକୁ ପୁଣିଥରେ କଂଗ୍ରେସ ସହ ଯୋଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ସମ୍ବିଧାନ, ସଂରକ୍ଷଣ, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ଜନଗଣନା ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ସେ ନିଜ ରାଜନୈତିକ ଅଭିଯାନର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ଦଳିତ ଭୋଟରଙ୍କ ଆସ୍ଥା ପୁଣି ହାସଲ କରିବାକୁ କଂଗ୍ରେସ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛି।

ତେବେ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ ଦଳିତ ଭୋଟରଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ସମାଜବାଦୀ ପାର୍ଟି ପ୍ରତି ଏବେ ମଧ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆକୃଷ୍ଟ ନୁହନ୍ତି। ସ୍ଥାନୀୟ ସାମାଜିକ ସମୀକରଣ, ଯାଦବ-ଦଳିତ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଅତୀତର ରାଜନୈତିକ ଅନୁଭବ ଏଥିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।

ଏହି ସମୟରେ ବିଜେପି ସରକାରୀ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଦଳିତ ସମାଜ ସହ ନିଜର ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସ ଯୋଜନା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳା, ମାଗଣା ରାସନ ଓ ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ ଭଳି ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ବିଜେପି 'ଲାଭାର୍ଥୀ ରାଜନୀତି'କୁ ମଜବୁତ କରିଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, କେବଳ ଜାତିଗତ ସମୀକରଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିକାଶ, କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା, ସଂଗଠନ ଓ ନେତୃତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହେବ। ତେଣୁ କଂଗ୍ରେସ-ସପାର ‘୩୨-୨୧ ଫର୍ମୁଲା’ କାଗଜରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବାସ୍ତବରେ ଏହା କେତେ ସଫଳ ହେବ ତାହା ନିର୍ବାଚନୀ ପରିଣାମ ପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।