ଭାରତର ଫାର୍ମା ଶିଳ୍ପକୁ ନେଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଚାଲିଥିବା ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ‘ଡାଟା ଏକ୍ସକ୍ଲୁସିଭିଟି’ପ୍ରସଙ୍ଗ ପୁଣି ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଛି। ବଡ଼ ଔଷଧ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ନୂଆ ଔଷଧର କ୍ଲିନିକାଲ୍ ଟ୍ରାଏଲ୍ରୁ ମିଳୁଥିବା ତଥ୍ୟକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ପାଇଁ ନିଜସ୍ୱ ଅଧିକାର ମଧ୍ୟରେ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଲେ ଜେନେରିକ୍ ଔଷଧ ନିର୍ମାତାମାନେ ସମାନ ଔଷଧ ବଜାରକୁ ଆଣିବାରେ ବିଳମ୍ବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରନ୍ତି।

ଡାଟା ଏକ୍ସକ୍ଲୁସିଭିଟି କ’ଣ?ନୂଆ ଔଷଧ ବଜାରକୁ ଆଣିବା ପୂର୍ବରୁ ଔଷଧ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଔଷଧର ସୁରକ୍ଷା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ କ୍ଲିନିକାଲ୍ ଟ୍ରାଏଲ୍ କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ଡାଟା ଏକ୍ସକ୍ଲୁସିଭିଟି ଥିଲେ ନିୟାମକ ସଂସ୍ଥା ଏହି ମୂଳ କମ୍ପାନୀର ଟ୍ରାଏଲ୍ ତଥ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ଅନ୍ୟ କମ୍ପାନୀର ଜେନେରିକ୍ ଔଷଧକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ୍ସକ୍ଲୁସିଭିଟି ଅବଧି ଶେଷ ନହୁଏ। ଏହା ଜେନେରିକ୍ ଔଷଧର ପ୍ରବେଶକୁ ବିଳମ୍ବ କରିପାରେ।

ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଆଲୋଚନାରେ ଏପରି ଦାବିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନାହିଁ। ୨୦୨୫ରେ ଭାରତ-ବ୍ରିଟେନ୍ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରିଟେନ୍ ଡାଟା ଏକ୍ସକ୍ଲୁସିଭିଟି ସାମିଲ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭାରତ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିଲା। EFTA ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ଆଲୋଚନାରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ସମାନ ଦାବିକୁ ନେଇ ସତର୍କ ରହିଥିଲା।

ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗର ମୁଖ୍ୟ ଚିନ୍ତା ହେଉଛିଜେନେରିକ୍ ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ। ଭାରତର ଫାର୍ମା ଶିଳ୍ପର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଜେନେରିକ୍ ଔଷଧ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଡାଟା ଏକ୍ସକ୍ଲୁସିଭିଟି ଲାଗୁ ହେଲେ ମୂଳ ଔଷଧ ନିର୍ମାତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଜାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମିଳିପାରେ ଏବଂ ସସ୍ତା ଜେନେରିକ୍ ବିକଳ୍ପ ବଜାରକୁ ଆସିବାରେ ବିଳମ୍ବ ହୋଇପାରେ।

ଅନ୍ୟପଟେ, ବଡ଼ ଫାର୍ମା କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି—ନୂଆ ଔଷଧ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଓ କ୍ଲିନିକାଲ୍ ଟ୍ରାଏଲ୍ରେ ବହୁତ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ। ତେଣୁ ସେମାନେ ନିଜର ଗବେଷଣା ତଥ୍ୟ ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷା ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଭାରତୀୟ ଜେନେରିକ୍ ଶିଳ୍ପ ଓ ରୋଗୀ ଅଧିକାର ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ ତଥାପି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏପରି ନିୟମ ସସ୍ତା ଔଷଧର ଉପଲବ୍ଧତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

ଏହି କାରଣରୁ ଡାଟା ଏକ୍ସକ୍ଲୁସିଭିଟି ନେଇ ଭାରତର ନୀତିରେରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ ଔଷଧ ଓ ଦେଶୀ ଜେନେରିକ୍ ଶିଳ୍ପର ସ୍ୱାର୍ଥଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଚାର ହୋଇ ରହିଛି।