ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଆଜି ଅକ୍ଟୋବର ୯ ତାରିଖ। ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି ବିଶ୍ୱ ଡାକ ଦିବସ। ଏହି ଦିନଟି ଆମକୁ ସେହି ସମୟର ସ୍ମୃତି ମନେ ପକାଇଦିଏ, ଯେତେବେଳେ ଚିଠି ଥିଲା ଦୂରରେ ଥିବା ମଣିଷଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାଧ୍ୟମ। ଚିଠି ଆସିବାର ଅପେକ୍ଷା, ଡାକିଆଙ୍କ ସାଇକେଲ୍ ଘଣ୍ଟି ଓ ଲଫାଫା ଭିତରେ ଥିବା ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ହାତଲେଖା ଶବ୍ଦ—ଏସବୁ ଅନେକଙ୍କ ଜୀବନର ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଅନୁଭୂତି।

ଚିଠି ଥିଲା ଭାବନାର ଅନନ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ

ଦିନେ କାହାର ଚିଠି ଆସିବା ମାନେ ଘରେ ଖୁସିର ମାହୋଲ୍। ଦୂରରେ ରହୁଥିବା ପୁଅ-ଝିଅଙ୍କ ଖବର, ଚାକିରିର ନିଯୁକ୍ତିପତ୍ର, ପରୀକ୍ଷା ଫଳ, ବିବାହ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କିମ୍ବା ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ଭଲପାଇବାର ବାର୍ତ୍ତା—ସବୁକିଛି ଡାକ ମାଧ୍ୟମରେ ଆସୁଥିଲା। ଲୋକେ ଚିଠିକୁ ଯତ୍ନରେ ସାଇତି ରଖୁଥିଲେ ଏବଂ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ତାହା ପଢ଼ି ପୁରୁଣା ସ୍ମୃତିକୁ ମନେ ପକାଉଥିଲେ।

ଆଜି ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍, ଇମେଲ୍ ଓ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଯୋଗାଯୋଗକୁ ଅତି ସହଜ କରିଦେଇଛି। ମାତ୍ର କିଛି ସେକେଣ୍ଡରେ ଫଟୋ, ଭିଡିଓ ଓ ସନ୍ଦେଶ ପୃଥିବୀର ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ପଠାଯାଇପାରୁଛି। ତଥାପି ହାତଲେଖା ଚିଠିର ଆବେଗ ଓ ସ୍ମୃତିର ସ୍ଥାନ ଅନେକଙ୍କ ହୃଦୟରେ ରହିଛି।​​​​

ବିଶ୍ୱ ଡାକ ଦିବସର ଇତିହାସ

ବିଶ୍ୱ ଡାକ ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ୯ ତାରିଖରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ୧୮୭୪ ମସିହାରେ ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ବର୍ନ ସହରରେ Universal Postal Union (UPU) ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣାକୁ ସ୍ମରଣ କରି ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ଟୋକିଓରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ UPU କଂଗ୍ରେସରେ ଅକ୍ଟୋବର ୯କୁ ବିଶ୍ୱ ଡାକ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା।

୨୦୨୬ର ଥିମ୍ କ’ଣ?

ଚଳିତ ବର୍ଷ ବିଶ୍ୱ ଡାକ ଦିବସର ଥିମ୍ ହେଉଛି “One Postal Network, Infinite Possibilities”—ଅର୍ଥାତ୍ ଗୋଟିଏ ଡାକ ନେଟୱର୍କ, ଅସୀମ ସମ୍ଭାବନା। ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁ ଡାକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କିପରି ଲୋକ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ସମୁଦାୟକୁ ଯୋଡ଼ିବା ସହ ଆଧୁନିକ ସେବା ଯୋଗାଇବାରେ ସହାୟକ ହେଉଛି, ତାହା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରୁଛି। ଭାରତରେ ଅକ୍ଟୋବର ୯ରୁ ୧୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାତୀୟ ଡାକ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଉଛି।

ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ବି ଡାକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଗୁରୁତ୍ୱ

ବର୍ତ୍ତମାନ ଡାକ ବିଭାଗ କେବଳ ଚିଠି ଓ ପାର୍ସଲ୍ ପଠାଇବାରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଆର୍ଥିକ ସେବା, ଡିଜିଟାଲ୍ ସୁବିଧା ଏବଂ ସରକାରୀ ସେବାକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଭୂମିକା ରହିଛି। ଡାକ ସେବାର ଆଧୁନିକୀକରଣ ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ—ଲୋକଙ୍କୁ ଯୋଡ଼ିବା ଓ ଆବଶ୍ୟକ ସେବା ପହଞ୍ଚାଇବା—ଆଜି ମଧ୍ୟ ଅତୁଟ ରହିଛି।