ଇଥାନଲ ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର ଆଲକୋହଲ, ଯାହାର ରାସାୟନିକ ସୂତ୍ରC₂H₅OH। ଏହା ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ବର୍ଣ୍ଣହୀନ ଓ ଦାହ୍ୟ ତରଳ ପଦାର୍ଥ। ସାଧାରଣତଃ ଉଦ୍ଭିଦରୁ ମିଳୁଥିବା ଶର୍କରା କିମ୍ବା ଷ୍ଟାର୍ଚ୍ଚକୁ ଫର୍ମେଣ୍ଟେସନ୍ (Fermentation) ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଇଥାନଲରେ ପରିଣତ କରାଯାଏ।

ଇଥାନଲକୁ ଜୈବ ଇନ୍ଧନ (Biofuel) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ଏହା ପ୍ରାକୃତିକ କୃଷିଜାତ ଉତ୍ସରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ଏବଂ ପରିବେଶ ପାଇଁ ପାରମ୍ପରିକ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ଅନୁକୂଳ।

ଇଥାନଲ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ?

ଭାରତରେ ଇଥାନଲ ପ୍ରଧାନତଃ ନିମ୍ନଲିଖିତ କଚ୍ଚାମାଲରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ—

• ଆଖୁର ରସ

• ମୋଲାସିସ୍ (Molasses)

• ମକା (Maize)

• ଭଙ୍ଗା ଚାଉଳ

• ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଷ୍ଟାର୍ଚ୍ଚ ଓ ଶର୍କରାଯୁକ୍ତ ଶସ୍ୟ

ପ୍ରଥମେ ଏହି କଚ୍ଚାମାଲରୁ ଶର୍କରା ଅଲଗା କରାଯାଏ। ପରେ ଇଷ୍ଟ (Yeast) ସାହାଯ୍ୟରେ ଫର୍ମେଣ୍ଟେସନ୍ କରାଯାଇ ଆଲକୋହଲ ତିଆରି ହୁଏ। ଏହା ପରେ ଡିଷ୍ଟିଲେସନ୍ (Distillation) ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଇନ୍ଧନ ଉପଯୋଗୀ ଇଥାନଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ।

ପେଟ୍ରୋଲରେ ଇଥାନଲ କାହିଁକି ମିଶାଯାଏ?

ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ବୃହତ୍ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀକାରୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ବିଦେଶରୁ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ପାଇଁ ବିପୁଳ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ବ୍ୟୟ ହୁଏ। ଏହି ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବା ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ବିକଳ୍ପ ଇନ୍ଧନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲରେ ଇଥାନଲ ମିଶ୍ରଣ କରାଯାଏ।

ସରକାର E20 ମିଶ୍ରଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଛନ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ପେଟ୍ରୋଲରେ 20 ପ୍ରତିଶତ ଇଥାନଲ ଏବଂ 80 ପ୍ରତିଶତ ପେଟ୍ରୋଲ ବ୍ୟବହାର।

ଇଥାନଲର ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟବହାର

ଇଥାନଲ କେବଳ ଇନ୍ଧନ ନୁହେଁ, ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ରହିଛି।

• ପେଟ୍ରୋଲରେ ମିଶାଇ ଇନ୍ଧନ ଭାବେ

• ଔଷଧ ଓ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ ଶିଳ୍ପରେ

• ହ୍ୟାଣ୍ଡ ସାନିଟାଇଜର ଓ ଡିସଇନ୍ଫେକ୍ଟାଣ୍ଟ ତିଆରିରେ

• ପ୍ରସାଧନ ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନରେ

• ରାସାୟନିକ ଶିଳ୍ପରେ ଦ୍ରାବକ (Solvent) ଭାବେ

• କେତେକ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିକଳ୍ପ ଇନ୍ଧନ ଭାବେ

ଇଥାନଲର ଲାଭ

ଇଥାନଲ ବ୍ୟବହାରର ଅନେକ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି।

ପ୍ରଥମତଃ, ଏହା ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ କମାଇବାରେ ସହାୟକ। ପେଟ୍ରୋଲ ତୁଳନାରେ ଇଥାନଲ ମିଶ୍ରିତ ଇନ୍ଧନରୁ କମ୍ କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନ ହୁଏ।

ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ବିଦେଶରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଆବଶ୍ୟକତା ହ୍ରାସ ପାଏ, ଯାହା ଦେଶର ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ସଞ୍ଚୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ତୃତୀୟତଃ, କୃଷକମାନେ ଆଖୁ, ମକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୃଷିଜାତ ଉତ୍ପାଦ ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ବଜାର ପାଆନ୍ତି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୁଏ।

ଚତୁର୍ଥତଃ, ଏହା ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ ହୋଇଥିବାରୁ ଦୀର୍ଘମିଆଦିରେ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରେ।

ଇଥାନଲର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ

ଯଦିଓ ଇଥାନଲର ଅନେକ ଲାଭ ରହିଛି, ତଥାପି କିଛି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

• ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଏ।

• ଆଖୁ ଚାଷରେ ଅଧିକ ଜଳର ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ।

• ସମସ୍ତ ପୁରୁଣା ଯାନବାହନ ଉଚ୍ଚ ମାତ୍ରାର ଇଥାନଲ ମିଶ୍ରିତ ଇନ୍ଧନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ।

• ଉତ୍ପାଦନ, ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପରିବହନ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଆବଶ୍ୟକ।

ଭାରତରେ ଇଥାନଲର ଭବିଷ୍ୟତ

ଭାରତ ସରକାର ଇଥାନଲ ବ୍ୟବହାର ବୃଦ୍ଧି ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ସ୍ୱାବଳମ୍ବୀ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି। ଇଥାନଲ ମିଶ୍ରିତ ଇନ୍ଧନର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ିଲେ ପ୍ରଦୂଷଣ କମିବ, କୃଷକଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ଆୟର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ତୈଳ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବ।

ଉପସଂହାର

ଇଥାନଲ କେବଳ ଏକ ବିକଳ୍ପ ଇନ୍ଧନ ନୁହେଁ, ବରଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା, କୃଷକଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଦେଶର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ। ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଇଥାନଲର ବ୍ୟବହାର ଆହୁରି ବଢ଼ିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଭାରତକୁ ପରିଷ୍କାର ଓ ସବୁଜ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦିଗରେ ଆଗେଇ ନେବ।