ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ଆହୁରି ବଢ଼ିଛି। ଇରାନ ଖୁବଶୀଘ୍ର ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବାହାରେ କିଛି ଜାହାଜ ପାଇଁ ‘ଏକ୍ସକ୍ଲୁଜନ୍ ଜୋନ୍’ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଥିବା ଦେଶର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ମୁଖ୍ୟ ମୋହସେନ ରେଜାଇ କହିଛନ୍ତି।

ଇରାନର ସରକାରୀ ପ୍ରସାରଣକୁ ଦିଆ ମନ୍ତବ୍ୟରେ ରେଜାଇ କହିଛନ୍ତି, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ ରେଖା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦିଗକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହେବ ଏବଂ ପର୍ସିଆନ୍ ଗଲ୍ଫ୍ ଦିଗରେ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିବ। ତେବେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଅଞ୍ଚଳର ସଠିକ୍ ସୀମା ସମ୍ପର୍କରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟତା ନାହିଁ।

ରେଜାଇଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେକୌଣସି ଜାହାଜ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ତାହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଗଲେ, ତାହାକୁ ଇରାନର ନିଷେଧ ତାଲିକାରେ ସାମିଲ କରାଯିବ।

ଏହି ଘୋଷଣାର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ତିନିଟି ଇରାନୀ ତୈଳବାହୀ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଇରାନ ଆମେରିକୀୟ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ଦିଗକୁ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ନିକ୍ଷେପ କରିଥିଲା। ହର୍ମୁଜ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇରାନର ପୂର୍ବ ଆକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜକୁ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିବାରୁ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଉତ୍ତେଜନା ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନୀ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ନୌସେନା ଅବରୋଧ ଜାରି ରହିଛି। ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦ରୁ ଅଧିକ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ଏହି ଅବରୋଧକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି। ରବିବାର ସୁଦ୍ଧା ୯୨ଟି ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜର ଗତିପଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିବା ଏବଂ ୩ଟି ଜାହାଜକୁ ଅକ୍ଷମ କରାଯାଇଥିବା ଆମେରିକା କହିଛି।

ରବିବାର ଇରାନ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଏକ ମାନବବିହୀନ ଆମେରିକୀୟ ନୌକାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ଦାବି କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ଏହି ଦାବିକୁ ‘ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା’ ବୋଲି ଖଣ୍ଡନ କରିଛି।

ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଆର୍ଥିକ ଚାପ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଯାଉଛି। ଇରାନର ସିନିୟର ନେତୃତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ରହିଥିବା ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି। ଆଲୋଚନାରେ ପାକିସ୍ତାନ, କତାର ଓ ଓମାନ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରେଜାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏବେ ଇରାନ ଅଧିକ ନିଶ୍ଚିତତା ଓ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ସହିତ କୂଟନୀତି ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳପଥ। ଆମେରିକାର ଏନର୍ଜି ସେକ୍ରେଟାରୀ କ୍ରିସ୍ ରାଇଟ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦୈନିକ ହାରାହାରି ପ୍ରାୟ ୯୦ ଲକ୍ଷ ବ୍ୟାରେଲ୍ ତୈଳ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଛି। ଅଞ୍ଚଳର ପାଇପଲାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ହେଉଥିବା ପରିବହନକୁ ମିଶାଇଲେ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବର ପରିବହନର ପ୍ରାୟ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଇରାନର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଏକ୍ସକ୍ଲୁଜନ୍ ଜୋନ୍ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଯୋଗାଣ, ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ, ଆମେରିକା-ଇରାନ ସାମରିକ ତିକ୍ତତା ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ଉପରେ ନୂଆ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ।