ପ୍ରାୟ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ଭାବେ ପରିଚିତ‘ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସାଥୀ’ଏବେ CAG ରିପୋର୍ଟକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ। ଯୋଜନାରେ ଆର୍ଥିକ ଅନିୟମିତତା, ହସ୍ପିଟାଲ୍ ଗ୍ରେଡିଂରେ ତ୍ରୁଟି, ଦୁର୍ବଳ ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ‘କ୍ୟାଶଲେସ୍’ ଚିକିତ୍ସା ସତ୍ତ୍ୱେ ରୋଗୀଙ୍କ ନିଜ ପକେଟରୁ ଖର୍ଚ୍ଚ ଭଳି ବିଷୟକୁ ନେଇ ରିପୋର୍ଟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଯାଇଛି।

୩୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୬ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସାଥୀ ଯୋଜନାରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ସ୍ଥାୟୀ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ୟାଶଲେସ୍ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କଭର୍ଦେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥିଲା। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ CAGର ଅଡିଟ୍ ଏହି ଯୋଜନାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଓ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।

୧୧୭.୬ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ

CAGର ଅଡିଟ୍୨୦୧୮ରୁ ୨୦୨୩ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟକୁ ଆଧାର କରି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସରକାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସାଥୀ ଯୋଜନାରେ ପ୍ରାୟ୬,୮୮୨ କୋଟି ଟଙ୍କାଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲେ।

ରିପୋର୍ଟରେ ନାମଲେଖା ଓ ସ୍ମାର୍ଟ କାର୍ଡ ବଣ୍ଟନରେ ପ୍ରାୟ୪୭ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ/କ୍ଷତି, ବୀମା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକଠାରୁ୩୧.୩ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଜରିମାନା ଆଦାୟ ନହେବା,୯.୮ କୋଟି ଟଙ୍କାର ରିଫଣ୍ଡ ବାକିଏବଂ ଅଧିକ ଗ୍ରେଡ୍ ଦିଆଯାଇଥିବା ଘରୋଇ ହସ୍ପିଟାଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ୧୪.୫ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅଧିକ ରିଇମ୍ବର୍ସମେଣ୍ଟ ଭଳି ଅନିୟମିତତା ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ଏସବୁକୁ ମିଶାଇ ମୋଟ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରାୟ୧୧୭.୬ କୋଟି ଟଙ୍କା, ଯାହା ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରାୟ ୧.୭ ପ୍ରତିଶତ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

ରାସନ କାର୍ଡଠାରୁ ୧୦% ଅଧିକ ନାମଲେଖା

CAG ରିପୋର୍ଟରେ ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ନାମଲେଖାକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଯାଇଛି। ୨୦୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ସୁଦ୍ଧା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସାଥୀରେ୨.୪୩ କୋଟି ପରିବାରନାମ ଲେଖାଇଥିବାବେଳେ PDS ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ନାମ ଥିବା ପରିବାର ସଂଖ୍ୟା୨.୨୧ କୋଟିଥିଲା।

ତେବେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସାଥୀ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନା ହୋଇଥିବାରୁ କେବଳ PDS ରାସନ୍ ପାଉଥିବା ପରିବାର ନୁହେଁ, ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ନାମ ଲେଖାଇପାରୁଥିଲେ।

ହସ୍ପିଟାଲ୍ ଗ୍ରେଡିଂ ନେଇ ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନ

ଯୋଜନାରେ ହସ୍ପିଟାଲ୍ଗୁଡ଼ିକର ଗ୍ରେଡିଂ ଅନୁସାରେ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ୟାକେଜ୍ର ଦର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଉଥିଲା। CAG ଦେଖିଛି ଯେ ଆବଶ୍ୟକ ଥିବା୩,୦୩୮ଟି ହସ୍ପିଟାଲ୍ବଦଳରେ କେବଳ୨,୬୦୫ଟି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଯୋଜନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ।

ଏହା ସହିତ ଯୋଜନାରେ ସାମିଲ ଥିବା ସମସ୍ତ୨୭ଟି ସରକାରୀ ସୁପର୍-ସ୍ପେସିଆଲିଟି ହସ୍ପିଟାଲ୍କୁ Grade Aରୁ ତଳେରଖାଯାଇଥିବା CAG ଦର୍ଶାଇଛି। ଏହା ଫଳରେ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଦର କମିଥିବାରୁ ସରକାରୀ ହସ୍ପିଟାଲ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ମିଳୁଥିବା ରିଇମ୍ବର୍ସମେଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା କୁହାଯାଇଛି।

ଘରୋଇ ହସ୍ପିଟାଲ୍ଗୁଡ଼ିକର ଗ୍ରେଡିଂକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ଅଡିଟ୍ରେ ଗୁରୁତର ତ୍ରୁଟି ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ହୁଗ୍ଲି, ପୂର୍ବ ମେଦିନୀପୁର, ଜଲପାଇଗୁଡ଼ି, ଉତ୍ତର ୨୪ ପରଗଣା ଏବଂ ମୁର୍ଶିଦାବାଦରେ ଯାଞ୍ଚ ହୋଇଥିବା **୫୦ଟି ହସ୍ପିଟାଲ୍ର ୬୨%**କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଗ୍ରେଡ୍ଠାରୁ କମ୍ ଗ୍ରେଡ୍ ମିଳିବା ଉଚିତ ଥିଲା ବୋଲି ଅଡିଟ୍ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ଏଥିରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ବେଡ୍ ସଂଖ୍ୟା, ଜରୁରୀକାଳୀନ ସୁବିଧା ଓ ମାନବ ସମ୍ବଳ ଭଳି ତ୍ରୁଟି ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା।

‘କ୍ୟାଶଲେସ୍’ ଯୋଜନାରେ ରୋଗୀଙ୍କ ନିଜ ପକେଟରୁ ଖର୍ଚ୍ଚ

CAG ଅଡିଟ୍ର ସବୁଠାରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଦିଗ ହେଉଛି—‘କ୍ୟାଶଲେସ୍’ ଯୋଜନା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ପକେଟରୁ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିବା ଅଡିଟ୍ରେ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

୬ଟି ଜିଲ୍ଲାର୬୫ଟି ଘରୋଇ ହସ୍ପିଟାଲ୍ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା। ସେଠାରେ ଚିକିତ୍ସା ନେଇଥିବା୩୯୯ ଜଣ ରୋଗୀଙ୍କମଧ୍ୟରୁ ୧୪୧ ଜଣ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି ହେବା ପୂର୍ବରୁ୭୦ରୁ ୭୦୦ ଟଙ୍କାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କନସଲଟେସନ୍ ଫି ଦେଇଥିବା କହିଥିଲେ।

ସେହିପରି୧୧୨ ଜଣ ରୋଗୀଭର୍ତ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ଡାଏଗ୍ନୋଷ୍ଟିକ୍ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ୨୫୦ରୁ ୨୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିବା କହିଥିଲେ।

CAG ଅନୁଯାୟୀ, ଯୋଜନାର ଡିଜାଇନ୍ରେ କନସଲଟେସନ୍, ଡାଏଗ୍ନୋଷ୍ଟିକ୍ ପରୀକ୍ଷା, ଔଷଧ ଏବଂ ପରିବହନ ଭତ୍ତା ଚିକିତ୍ସା ପ୍ୟାକେଜ୍ରେ ସାମିଲ ହେବା କଥା।

ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ

ବୀମା କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କୁ ଡିସଚାର୍ଜ ହୋଇଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ଚିକିତ୍ସାର ଗୁଣବତ୍ତା ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଏବଂ ଫିଡ୍ବ୍ୟାକ୍ ନେବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ

ଅଡିଟ୍ ହୋଇଥିବା ୬ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ଏଭଳି ଅଡିଟ୍ ହୋଇଥିବାର କୌଣସି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ପ୍ରମାଣ ମିଳିନଥିବା CAG କହିଛି।

ହସ୍ପିଟାଲ୍ର ଭୁଲ୍ କିମ୍ବା ଜାଲିଆତିପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଲେମ୍ ରୋକିବା ପାଇଁ ପୋଷ୍ଟ-ଡିସଚାର୍ଜ ମେଡିକାଲ୍ ଅଡିଟ୍ ୨୦୨୩ ଜାନୁଆରୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଇ ମାସରେ ହସ୍ପିଟାଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ୧୧.୮ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଜରିମାନାଲଗାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେଥିରୁ କେବଳ୮.୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆଦାୟହୋଇଥିଲା।

ଅଭିଯୋଗ ସମାଧାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ତ୍ରୁଟି ଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଅଭିଯୋଗକୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ ସୂଚନା ମିଳୁନଥିଲା, ଟ୍ରାକିଂ ନମ୍ବର ଦିଆଯାଉନଥିଲା ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍ରେ ଏସ୍କାଲେସନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା କିମ୍ବା SMS ଆଲର୍ଟ ନଥିଲା।

ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତରୁ ଦୂରେଇଥିଲା ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସାଥୀକୁ କେନ୍ଦ୍ରରଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତର ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ସରକାର ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା।

୨୦୧୮ ମେ’ରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ National Health Authority ସହ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରିଥିଲା। ଏଥିରେ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ୬୦:୪୦ ଅନୁପାତରେ ଅର୍ଥ ଭାଗବଣ୍ଟାହେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା। ରାଜ୍ୟ ୨୩୧.୭ କୋଟି ଟଙ୍କା ଏସ୍କ୍ରୋ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଜମା କରିଥିଲା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ୧୯୩.୩ କୋଟି ଟଙ୍କା ପାଇଥିଲା।

କିନ୍ତୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୮ରେ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ ହେବାର କିଛି ମାସ ପରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ବାହାରି ଯାଇଥିଲା। CAG ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକମାନେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତର କ୍ୟାଶଲେସ୍ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ନେଟୱର୍କର ସୁବିଧାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

ଏବେ ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତରେ ସାମିଲ ହେଲା ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ

ଅଗଷ୍ଟ ୧୬ରେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଔପଚାରିକ ଭାବେଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ ପ୍ରାୟ୧.୪୩ କୋଟି ଯୋଗ୍ୟ ପରିବାରଙ୍କୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ୟାଶଲେସ୍ ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ତୃତୀୟ ସ୍ତରର ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ମିଳିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।

ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମୟରେ ୨-୩ ମାସ ପାଇଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସାଥୀ ଜାରି ରହିବ। ଏହା ସହ ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତରେ ଯୋଗ୍ୟ ନଥିବା ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନୂଆମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା ଯୋଜନା ରହିବ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

ଏବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ନିରୀକ୍ଷଣ ଉପରେ ନଜର

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସାଥୀ ଯୋଜନାରେ ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ, ହସ୍ପିଟାଲ୍ ଗ୍ରେଡିଂରେ ଅନିୟମିତତା, ଦୁର୍ବଳ ହିତାଧିକାରୀ ଯାଞ୍ଚ ଓ ନିରୀକ୍ଷଣ ଅଭାବ ଭଳି ବିଷୟ ଉଠିଛି। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ନୂଆ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହସ୍ପିଟାଲ୍ଗୁଡ଼ିକ କ୍ଲେମ୍ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଅପରେସନ୍କୁ ଅନେକ ବିଲ୍ଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭାଗ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।

ସରକାରୀ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଏହି ଅନିୟମିତତାଗୁଡ଼ିକର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏଜେନ୍ସିକୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇପାରେ। ତେବେ CAG ରିପୋର୍ଟ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ବିବାଦରେ ସୀମିତ ନରହିସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଯୋଜନାରେ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଜବାବଦେହିତା ଓ କଡ଼ା ନିରୀକ୍ଷଣଆଣିବାର ଆଧାର ହେବ କି ନାହିଁ, ଏବେ ତାହା ଉପରେ ନଜର ରହିଛି।