ଆମେରିକା ଓ କାନାଡା ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ହେବା ନେଇ ଆଶା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ଦେଶ ଏକ ଚୁକ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚିଥିବାର ସଙ୍କେତ ଦେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହେବାରୁ ପରିସ୍ଥିତି ହଠାତ୍ ବଦଳିଯାଇଛି।

ଚୁକ୍ତି ଭାଙ୍ଗିବାର କିଛି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ପ୍ରାୟ ୨୦ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର କାନାଡୀୟ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ୫୦% ଟାରିଫ୍ ଲାଗୁ କରିଛି। ଏହା ପରେ କାନାଡା ୱାଶିଂଟନ୍‌ରୁ ନିଜର ଆଲୋଚନାକାରୀ ଦଳକୁ ଫେରାଇ ନେଇ ଆମେରିକାର ପଦକ୍ଷେପକୁ ଅର୍ଥନୈତିକ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ଅଭିଯୋଗ କରିଛି।

କାହିଁକି ବିଫଳ ହେଲା ଆଲୋଚନା?

ଆମେରିକା ଓ କାନାଡା ମଧ୍ୟରେ ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ ଓ ଷ୍ଟିଲ୍ ସମେତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ନେଇ ମତଭେଦ ରହିଥିଲା। ଉତ୍ତର ଆମେରିକାର ଅଟୋ ଶିଳ୍ପ ଦୁଇ ଦେଶର ବଜାର ଉପରେ ଗଭୀର ଭାବେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଗାଡ଼ି ଓ ଏହାର ଉପାଦାନ ଉତ୍ପାଦନ ସମୟରେ ଅନେକଥର ଆମେରିକା-କାନାଡା ସୀମା ପାର କରିଥାଏ।

କାନାଡା ନିଜର ଅଟୋ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷା ଚାହୁଁଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ, ଆମେରିକା କାନାଡାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମାତ୍ରାର ଟାରିଫ୍ ରିହାତି ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନଥିଲା।

ଏହା ସହିତ କାନାଡାର ସ୍ୱାଧୀନ ବାଣିଜ୍ୟ ନୀତି ଓ ଆର୍ଥିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ମତଭେଦ ଦେଖାଦେଇଥିଲା। କାନାଡାର ମତ ଥିଲା ଯେ ଆମେରିକାର କିଛି ଦାବି ତାହାର ନିଜସ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣର ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ସୀମିତ କରିପାରେ।

ଶେଷରେ କାନାଡା ସରକାରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦୁଇଟି ବିକଳ୍ପ ଥିଲା—ଆମେରିକାର ଶର୍ତ୍ତ ମାନି ଚୁକ୍ତି କରିବା କିମ୍ବା ଆଲୋଚନାରୁ ଓହରିଯାଇ ଟାରିଫ୍‌ର ସାମ୍ନା କରିବା। କାନାଡା ଦ୍ୱିତୀୟ ବିକଳ୍ପ ବାଛିଛି।

୫୦% ଟାରିଫ୍ ପରେ ବଢ଼ିଲା ଉତ୍ତେଜନା

ଅଗଷ୍ଟ ୨୨ରୁ ଆମେରିକାର ନୂଆ ଟାରିଫ୍ ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ଏହା କାନାଡାର ପ୍ରାୟ ୨୦ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର ମୂଲ୍ୟର ରପ୍ତାନିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।

ଏହା ସହିତ କାନାଡାର ଗାଡ଼ି, ଅଟୋ ପାର୍ଟସ୍ ଓ ଷ୍ଟିଲ୍ ଉପରେ ଆହୁରି ଅଧିକ ଟାରିଫ୍ ଲଗାଇବାର ଧମକ ମଧ୍ୟ ଟ୍ରମ୍ପ ଦେଇଛନ୍ତି। ଫଳରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସମ୍ପର୍କ ଆହୁରି ଜଟିଳ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

କାନାଡାର ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ

ଆମେରିକାର ଟାରିଫ୍‌ର ଜବାବ ଦେବାକୁ କାନାଡା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮ରୁ ଆମେରିକୀୟ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ‘ଡଲାର-ଫର୍-ଡଲାର’ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ଟାରିଫ୍ ଲଗାଇବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛି।

ଷ୍ଟିଲ୍, ଡେୟରୀ ଉତ୍ପାଦ, ଘରୋଇ ଉପକରଣ, କୃଷି ଯନ୍ତ୍ରପାତି, ପଲ୍ପ ଓ ପେପର୍ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ର ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଆସିପାରେ।

ଏହାର ଅର୍ଥ ଏବେ ବାଣିଜ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଏକପାଖିଆ ରହିନାହିଁ। ଉଭୟ ଦେଶ ପରସ୍ପରର ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ଅଧିକ ଶୁଳ୍କ ଲଗାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି।

କାହା ଉପରେ ପଡ଼ିବ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବ?

ଆମେରିକା ବଜାର ଉପରେ କାନାଡାର ଅର୍ଥନୀତିର ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଅଧିକ ଥିବାରୁ କାନାଡୀୟ ରପ୍ତାନିକାରୀମାନେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ କ୍ଷେତ୍ର ଅଧିକ ଚାପରେ ପଡ଼ିପାରେ।

ତେବେ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ଏଥିରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମୁକ୍ତ ରହିବ ନାହିଁ। କାନାଡାରୁ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଅଧିକ ଟାରିଫ୍ ଲାଗିଲେ ଆମେରିକୀୟ ଆମଦାନୀକାରୀଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିପାରେ। ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଉପରେ ରହିପାରେ କିମ୍ବା ଶେଷରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିପାରେ।

ଉଭୟ ଦେଶର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ପରସ୍ପର ସହ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ଥିବାରୁ ଏହି ବାଣିଜ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଇପାରେ।

ଆଗକୁ କ’ଣ?

ତତ୍କାଳୀନ ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର କାନାଡାର ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୮ର ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ଟାରିଫ୍ ଉପରେ ରହିଛି। ତେବେ ଏହି ବାଣିଜ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ଥାୟୀ ହେବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଏବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ।

ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ଦେଶ ଟାରିଫ୍ ଓ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ ଅନେକଥର ଯାତାୟାତ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ପୁଣିଥରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

କିନ୍ତୁ ଏଥରର ଘଟଣା ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ ଆମେରିକା ଓ କାନାଡା କେବଳ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ନୁହେଁ, ବରଂ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ଏବଂ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଗଭୀର ଭାବେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଭାଗୀଦାର।

ଏକ ଚୁକ୍ତି ନିକଟତର ଲାଗୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ମତଭେଦ ଏହାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା। ଏବେ ୫୦% ଟାରିଫ୍ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଉଭୟ ଦେଶ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଉଛନ୍ତି।